TR
EN
Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi
Abstract
İnsanlık tarihi, büyük gelişmeler ve ilerlemelere tanık olduğu kadar, doğal ve insan-doğa etkileşimli riskler ve afetlerle de büyük yıkımlara maruz kalmıştır. Bu deneyimler, insanların ve toplumların sınırlarını zorlayarak ve dayanıklılıklarını artırarak afetlere karşı başa çıkma kabiliyetlerini geliştirmelerine yol açmıştır. Ancak her başarı ve önlem, daha karmaşık risklerin ve tehlikelerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur, bu da kayıpların ve tecrübe edilen olayların şiddetini artırmış ve yönetilebilirliğini zorlaştırmıştır. Bu eksende, afetlere ve çeşitli risklere karşı bireylerin ve toplumların direncinin nasıl arttırabileceğine ilişkin geniş bir literatür oluşmuştur. Çalışma, bu noktadan hareketle birey ve toplumsal kırılganlık ve dirençliliğin uluslararası literatürde nasıl temellendirildiğini incelemektedir. Böylelikle, ulusal afet literatürünün operasyonel ve kavramsal anlayışını genişletmeyi ve bir model önerisi sunmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda, PRISMA protokolü kullanılarak yapılan sistematik derleme ve meta-analiz ile uluslararası literatürden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Bulgular, direnç ve kırılganlık kavramlarının afet yönetimindeki merkezi rolünü ve sosyal, ekonomik, insani, fiziki ve kültürel sermayenin bu bağlamdaki önemini vurgulamaktadır. Aynı zamanda sermaye yaklaşımlarına ek sosyal ekosistem sermayesini de alternatif bir sermaye boyutu olarak modele eklemeyi önermektedir.
Keywords
References
- Akbar M. S., Safdar M. R., Yousaf F. N. & Aldrich D. P. 2022, “Status and social capital: a cross-sectional quantitative investigation of flood survivors in south Punjab, Pakistan”. International Journal of Disaster Risk Science, 13(4), 549-560.
- Akman D. & Şahin Ş. 2023, “Isparta’da Deprem Afet Bilinci Toplumsal Düzeyinin Belirlenmesi”. Teknik Bilimler Dergisi, 13(2), 1-6.
- Akobeng A. K. 2005, “Principles of evidence based medicine”. Archives of disease in childhood, 90(8), 837-840.
- Angeon V. & Bates S. 2015, “Reviewing composite vulnerability and resilience indexes: A sustainable approach and application”. World Development, 72, 140-162.
- AON. 2024, Climate and Catastrophe Insight. Kaynak: https://assets.aon.com/media/files/aon/reports/2024/ climate-and-catastrophe-insights-report.pdf.
- AON.2021, Climate and Catastrophe Insight. Kaynak: https://www.aon.com/getmedia/1b516e4d-c5fa-4086-9393-5e6afb0eeded/20220125-2021-weather-climate-catastrophe-insight.pdf.aspx
- Aslangiri F. & Açkalın O. 2019, “Engellilerin Afete Dirençliliği ve Van’da Yerel Örgütlenme”. Resilience, 3(1), 71-83.
- Atreya A. & Kunreuther H. 2021, “Assessing community resilience: mapping the community rating system (CRS) against the 6C-4R frameworks”. In Environmental Hazards and Resilience (pp. 71-90), Routledge.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Sociology (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
June 30, 2024
Submission Date
March 5, 2024
Acceptance Date
June 25, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 14
APA
Coşkun, S., & Ulusoy, M. D. (2024). Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 14, 97-117. https://doi.org/10.13114/mjh.1447477
AMA
1.Coşkun S, Ulusoy MD. Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi. MJH. 2024;14:97-117. doi:10.13114/mjh.1447477
Chicago
Coşkun, Serkan, and Meliha Demet Ulusoy. 2024. “Afetler Karşısında Kırılganlık Ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel Ve Operasyonel Model Önerisi”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 14 (June): 97-117. https://doi.org/10.13114/mjh.1447477.
EndNote
Coşkun S, Ulusoy MD (June 1, 2024) Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 14 97–117.
IEEE
[1]S. Coşkun and M. D. Ulusoy, “Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi”, MJH, vol. 14, pp. 97–117, June 2024, doi: 10.13114/mjh.1447477.
ISNAD
Coşkun, Serkan - Ulusoy, Meliha Demet. “Afetler Karşısında Kırılganlık Ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel Ve Operasyonel Model Önerisi”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 14 (June 1, 2024): 97-117. https://doi.org/10.13114/mjh.1447477.
JAMA
1.Coşkun S, Ulusoy MD. Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi. MJH. 2024;14:97–117.
MLA
Coşkun, Serkan, and Meliha Demet Ulusoy. “Afetler Karşısında Kırılganlık Ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel Ve Operasyonel Model Önerisi”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, vol. 14, June 2024, pp. 97-117, doi:10.13114/mjh.1447477.
Vancouver
1.Serkan Coşkun, Meliha Demet Ulusoy. Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi. MJH. 2024 Jun. 1;14:97-117. doi:10.13114/mjh.1447477
