Araştırma Makalesi

Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi

Cilt: 14 30 Haziran 2024
PDF İndir
TR EN

Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi

Öz

İnsanlık tarihi, büyük gelişmeler ve ilerlemelere tanık olduğu kadar, doğal ve insan-doğa etkileşimli riskler ve afetlerle de büyük yıkımlara maruz kalmıştır. Bu deneyimler, insanların ve toplumların sınırlarını zorlayarak ve dayanıklılıklarını artırarak afetlere karşı başa çıkma kabiliyetlerini geliştirmelerine yol açmıştır. Ancak her başarı ve önlem, daha karmaşık risklerin ve tehlikelerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur, bu da kayıpların ve tecrübe edilen olayların şiddetini artırmış ve yönetilebilirliğini zorlaştırmıştır. Bu eksende, afetlere ve çeşitli risklere karşı bireylerin ve toplumların direncinin nasıl arttırabileceğine ilişkin geniş bir literatür oluşmuştur. Çalışma, bu noktadan hareketle birey ve toplumsal kırılganlık ve dirençliliğin uluslararası literatürde nasıl temellendirildiğini incelemektedir. Böylelikle, ulusal afet literatürünün operasyonel ve kavramsal anlayışını genişletmeyi ve bir model önerisi sunmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda, PRISMA protokolü kullanılarak yapılan sistematik derleme ve meta-analiz ile uluslararası literatürden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Bulgular, direnç ve kırılganlık kavramlarının afet yönetimindeki merkezi rolünü ve sosyal, ekonomik, insani, fiziki ve kültürel sermayenin bu bağlamdaki önemini vurgulamaktadır. Aynı zamanda sermaye yaklaşımlarına ek sosyal ekosistem sermayesini de alternatif bir sermaye boyutu olarak modele eklemeyi önermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akbar M. S., Safdar M. R., Yousaf F. N. & Aldrich D. P. 2022, “Status and social capital: a cross-sectional quantitative investigation of flood survivors in south Punjab, Pakistan”. International Journal of Disaster Risk Science, 13(4), 549-560.
  2. Akman D. & Şahin Ş. 2023, “Isparta’da Deprem Afet Bilinci Toplumsal Düzeyinin Belirlenmesi”. Teknik Bilimler Dergisi, 13(2), 1-6.
  3. Akobeng A. K. 2005, “Principles of evidence based medicine”. Archives of disease in childhood, 90(8), 837-840.
  4. Angeon V. & Bates S. 2015, “Reviewing composite vulnerability and resilience indexes: A sustainable approach and application”. World Development, 72, 140-162.
  5. AON. 2024, Climate and Catastrophe Insight. Kaynak: https://assets.aon.com/media/files/aon/reports/2024/ climate-and-catastrophe-insights-report.pdf.
  6. AON.2021, Climate and Catastrophe Insight. Kaynak: https://www.aon.com/getmedia/1b516e4d-c5fa-4086-9393-5e6afb0eeded/20220125-2021-weather-climate-catastrophe-insight.pdf.aspx
  7. Aslangiri F. & Açkalın O. 2019, “Engellilerin Afete Dirençliliği ve Van’da Yerel Örgütlenme”. Resilience, 3(1), 71-83.
  8. Atreya A. & Kunreuther H. 2021, “Assessing community resilience: mapping the community rating system (CRS) against the 6C-4R frameworks”. In Environmental Hazards and Resilience (pp. 71-90), Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

5 Mart 2024

Kabul Tarihi

25 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 14

Kaynak Göster

APA
Coşkun, S., & Ulusoy, M. D. (2024). Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 14, 97-117. https://doi.org/10.13114/mjh.1447477
AMA
1.Coşkun S, Ulusoy MD. Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi. MJH. 2024;14:97-117. doi:10.13114/mjh.1447477
Chicago
Coşkun, Serkan, ve Meliha Demet Ulusoy. 2024. “Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 14 (Haziran): 97-117. https://doi.org/10.13114/mjh.1447477.
EndNote
Coşkun S, Ulusoy MD (01 Haziran 2024) Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 14 97–117.
IEEE
[1]S. Coşkun ve M. D. Ulusoy, “Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi”, MJH, c. 14, ss. 97–117, Haz. 2024, doi: 10.13114/mjh.1447477.
ISNAD
Coşkun, Serkan - Ulusoy, Meliha Demet. “Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 14 (01 Haziran 2024): 97-117. https://doi.org/10.13114/mjh.1447477.
JAMA
1.Coşkun S, Ulusoy MD. Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi. MJH. 2024;14:97–117.
MLA
Coşkun, Serkan, ve Meliha Demet Ulusoy. “Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, c. 14, Haziran 2024, ss. 97-117, doi:10.13114/mjh.1447477.
Vancouver
1.Serkan Coşkun, Meliha Demet Ulusoy. Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi. MJH. 01 Haziran 2024;14:97-117. doi:10.13114/mjh.1447477

Cited By

Açık Erişim ve Telif Politikası

by-nc-sa.png

Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi (MJH) CC BY-NC-SA 4.0 lisansı altında yayınlanmaktadır.

35200

MJH Açık Erişim bir dergidir ve yayımladığı içeriği doğrudan açık erişime sunar.
Yayın Sahibi

Akdeniz Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi

Yazışma Adresi
Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi (MJH), Akdeniz Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi 07058 Kampüs, Konyaaltı, Antalya Türkiye

Yayın Periyodu: Yılda iki sayı (Haziran – Aralık)

E-ISSN: 2148-144X

E-posta: mjh@akdeniz.edu.tr