Research Article

İbn Abdilberr’in et-Tekassî’si Üzerine Bir Zeyl

Volume: 4 Number: 1 June 19, 2025
EN TR

İbn Abdilberr’in et-Tekassî’si Üzerine Bir Zeyl

Abstract

Muvatta’, merfû’ hadisler yanında çok sayıda mevkûf ve maktû’ hadis de içeren bir eserdir. Bazı muhaddisler, Muvatta’daki merfû’ rivâyetleri diğerlerinden ayırıp müstakil kitaplarda bir araya getirmeyi gerekli görmüşlerdir. İbn Abdilberr de bunlardan biridir. O Yahyâ b. Yahyâ el-Leysî rivâyetini esas alarak kaleme aldığı et-Tekassî adlı eserinde, tespit ettiği merfû’ rivâyetleri Mâlik’in hocalarının isimlerine göre alfabetik olarak sıralamıştır. Tekassî’de 800 muttasıl, 62 muttasıl olmayan rivâyet yer almaktadır. Ayrıca İbn Abdilberr eserin sonuna, Leysî nüshasında olmayan fakat başka Muvatta rivayetlerinde olan 67 hadis eklemiştir. Leysî nüshasından alınan rivâyetler incelendiğinde bunların 9 tanesinin mükerrer olduğu ve 3 tanesin de aslında Leysî nüshasında bulunmadığı görülmüştür. Dolayısıyla Tekassî’de 850 merfû’ rivâyet yer almaktadır. İbn Abdilberr, eserinde sarâhaten merfû’ rivâyetlerin yanında zaman zaman hükmen merfû’ rivâyetlere de yer vermiştir. Ancak bir kısım hükmen merfû’ rivâyetleri dışarıda bırakması çelişik bir durum oluşturmaktadır. Bu nedenle ya bütün hükmen merfû’ rivâyetler esere dâhil edilmeliydi ya da eser sadece sarâhaten merfû’ rivâyetlerden oluşmalıydı. Tekassî’ye zeyl mahiyetindeki bu makaleyle, belirtilen çelişki giderilmeye çalışılmıştır. Zeyle, merfû’ rivâyeti de bulunan mevkûf rivâyetler dâhil edilmiştir. Zira bunların hükmen merfû’ olacağı açıktır ve tartışmasızdır. Bu kapsamda inşâ edilen zeyl, Muvatta’ın Leysî nüshasında tespit edilen 13 konuyla ilgili 26 rivâyetten oluşmaktadır.

Keywords

References

  1. Abdürrezzâk, Ebûbekr Abdürrezzâk b. Hemmâm. Musannef. Beyrût: el-Mektebü’l-İslâmî, 1403 hicrî.
  2. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. Ṣaḥîḥü’l-Buḫârî. Kâhire: Dârü'l-Hadîs, 2011.
  3. Câsim, Leys Suûd. “İbn Abdülber en-Nemerî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 19/269-272. İstanbul: TDV Yayınları, 1999.
  4. Cevherî, Ebu’l-Kâsım Abdurrahmân b. Abdullâh el-Gâfikî. Müsnedü’l-Muvatta’. Beyrût: Dâru’l-garbi’l-İslâmî, 1997.
  5. Ebû Dâvûd, Süleymân b. Eş’as. Sünenü Ebî Dâvûd. thk. Muhammed Muhyiddîn Abdülhamîd. Beyrût: el- Mektebetü’l-Asriyye, ty.
  6. İbn Abdilberr, Ebû Ömer Yûsuf b. Abdurahmân en-Nemerî. et-Tekassî limâ fi’l-Muvatta’ min hadîsi’n-Nebî. Kuveyt: Vizâretü’l-evkâf ve’ş-şuûni’l-İslâmiyye, 2012.
  7. İbn Abdilberr, Ebû Ömer Yûsuf b. Abdurahmân en-Nemerî. et-Temhîd limâ fi’l-Muvatta’ mine’l-meânî ve’l- esânid. Magrib: Vizâretü umûmu’l-evkâf ve’ş-şuûni’l-İslâmiyye, 1387 hicrî.
  8. Mâlik b. Enes. el-Muvatta’ (Yahyâ b. Yahyâ el-Leysî rivâyeti). thk. Muhammed Fuâd Abdülbaki. Kâhire: Dârü’l-Hadîs, 2005.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Hadith

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 19, 2025

Submission Date

March 21, 2025

Acceptance Date

May 20, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 4 Number: 1

APA
Durmuş, Ü. (2025). İbn Abdilberr’in et-Tekassî’si Üzerine Bir Zeyl. MANAS Journal of Religious Sciences, 4(1), 1-12. https://izlik.org/JA69NN25CK
AMA
1.Durmuş Ü. İbn Abdilberr’in et-Tekassî’si Üzerine Bir Zeyl. MANAS Journal of Religious Sciences. 2025;4(1):1-12. https://izlik.org/JA69NN25CK
Chicago
Durmuş, Üzeyir. 2025. “İbn Abdilberr’in Et-Tekassî’si Üzerine Bir Zeyl”. MANAS Journal of Religious Sciences 4 (1): 1-12. https://izlik.org/JA69NN25CK.
EndNote
Durmuş Ü (June 1, 2025) İbn Abdilberr’in et-Tekassî’si Üzerine Bir Zeyl. MANAS Journal of Religious Sciences 4 1 1–12.
IEEE
[1]Ü. Durmuş, “İbn Abdilberr’in et-Tekassî’si Üzerine Bir Zeyl”, MANAS Journal of Religious Sciences, vol. 4, no. 1, pp. 1–12, June 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA69NN25CK
ISNAD
Durmuş, Üzeyir. “İbn Abdilberr’in Et-Tekassî’si Üzerine Bir Zeyl”. MANAS Journal of Religious Sciences 4/1 (June 1, 2025): 1-12. https://izlik.org/JA69NN25CK.
JAMA
1.Durmuş Ü. İbn Abdilberr’in et-Tekassî’si Üzerine Bir Zeyl. MANAS Journal of Religious Sciences. 2025;4:1–12.
MLA
Durmuş, Üzeyir. “İbn Abdilberr’in Et-Tekassî’si Üzerine Bir Zeyl”. MANAS Journal of Religious Sciences, vol. 4, no. 1, June 2025, pp. 1-12, https://izlik.org/JA69NN25CK.
Vancouver
1.Üzeyir Durmuş. İbn Abdilberr’in et-Tekassî’si Üzerine Bir Zeyl. MANAS Journal of Religious Sciences [Internet]. 2025 Jun. 1;4(1):1-12. Available from: https://izlik.org/JA69NN25CK