Research Article

Takı Teknikleri ve İğne Oyası Motifleriyle Uygulanan Takı Tasarımları

Volume: 14 Number: 2 April 15, 2025
EN TR

Takı Teknikleri ve İğne Oyası Motifleriyle Uygulanan Takı Tasarımları

Abstract

İnsanoğlunun var oluşundan itibaren takıların kullanıldığı bilinmektedir. Kültürün, inancın ve toplumun simgesi olarak da kullanıldığı bilinmektedir. İnsanoğlun en ilkel takı malzemesi olan kemik yıllar içinde yerini farklı materyallere bırakmıştır. Güçlü, ihtişamlı ve güzel görünme isteğine göre takıların hammaddesi ve süslemesi farklılık göstermektedir. Takı süslemelerinde en göz alıcı süslemelerin maden işlemeciliğinde de görüldüğü açıktır. Medeniyetlerin beşiği olan Anadolu’ da yapılan arkeolojik kazılarda birçok takının bulunduğu aşikardır. Tunç, altın ve gümüş gibi madenlerin takı imalatında kullanıldığı arkeolojik kazılar sonucu ortaya çıkmıştır. Takı üretiminde farklı el sanatı türlerinin birlikte kullanıldığı üretimler bulunmaktadır. Nakış, dokuma, deri işlemeciliği ve iğne oyası gibi el sanatları alanları da takı üretiminde kullanılmaktadır. İğne oyası Türk milletine özgü, usta çırak ilişkisiyle günümüze kadar gelmiş el sanatlarının en güzel örneklerinden birisidir. Sabırla çok emek verilerek üretilen iğne oyaları takı üretiminde de son zamanlarda kullanılmaya başlamıştır. Bu makale kapsamında üretimi gerçekleştirilmiş iğne oyası çiçek motiflerinin metal işlemeciliği ile birlikte kullanıldığı tasarımlara yer verilmiştir. İğne oyası teknikleriyle üretilen sebze çiçeklerini metal işlemeciliği ile birleştirilerek takılar elde etmek amaçlanmıştır. Yapılan literatür taramasında iğne oyası tekniği ile üretilen motiflerle metal işlemeciliğinin birlikte kullanıma yönelik bir çalışmaya rastlanmadığı için araştırma özgün niteliktedir. Bu tür bir çalışmanın ilk defa yapılması ve bu konuda çalışma yapacaklara örnek olacak özgün veriye sahip olması nedeni ile önemlidir. Çalışma; literatür taraması, deneysel atölye uygulamasından elde edilen sonuçların sunulduğu ve yorumlandığı nitel araştırma yöntemlerine dayalıdır.

Keywords

Ethical Statement

“Takı Teknikleri ve İğne Oyası Motifleriyle Uygulanan Takı Tasarımları” başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel kurallara, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir.

References

  1. Barışta, Ö.(1995). Türk işleme sanatı tarihi. Ankara: Gazi Üniversitesi Mesleki Yaygın Eğitim Fakültesi Yayını.
  2. Köroğlu, G.(2004). Anadolu uygarlıklarında takı. İstanbul: Türk Eskiçağ Enstitüsü Bilimleri Yayınları.
  3. Onuk, T. (2000). Osmanlı’dan günümüze oyalar. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  4. Önder, M., (1995). Antika ve eski eserler kılavuzu. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  5. Özder, L. (1995). İç Anadolu bölgesi geleneksel kadın başlıkları ve çeşitli özellikleri (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  6. Sular, G., (1998). Mardin ili midyat ilçesi telkari gümüş işçiliği üzerine bir araştırma (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  7. Tansuğ, S. (2004). Anadolu takıları. Skylife Dergisi, 9, 94-104.
  8. TDK, Kasım 2024. Oya, https://sozluk.gov.tr/

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Traditional Turkish Arts (Other), Crafts, Fine Arts

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 15, 2025

Submission Date

February 19, 2025

Acceptance Date

March 3, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 14 Number: 2

APA
Şekerci, H., & Oğuz, A. N. (2025). Takı Teknikleri ve İğne Oyası Motifleriyle Uygulanan Takı Tasarımları. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(2), 707-722. https://doi.org/10.33206/mjss.1643358
AMA
1.Şekerci H, Oğuz AN. Takı Teknikleri ve İğne Oyası Motifleriyle Uygulanan Takı Tasarımları. MJSS. 2025;14(2):707-722. doi:10.33206/mjss.1643358
Chicago
Şekerci, Haldun, and Ayşe Nur Oğuz. 2025. “Takı Teknikleri Ve İğne Oyası Motifleriyle Uygulanan Takı Tasarımları”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 14 (2): 707-22. https://doi.org/10.33206/mjss.1643358.
EndNote
Şekerci H, Oğuz AN (April 1, 2025) Takı Teknikleri ve İğne Oyası Motifleriyle Uygulanan Takı Tasarımları. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 14 2 707–722.
IEEE
[1]H. Şekerci and A. N. Oğuz, “Takı Teknikleri ve İğne Oyası Motifleriyle Uygulanan Takı Tasarımları”, MJSS, vol. 14, no. 2, pp. 707–722, Apr. 2025, doi: 10.33206/mjss.1643358.
ISNAD
Şekerci, Haldun - Oğuz, Ayşe Nur. “Takı Teknikleri Ve İğne Oyası Motifleriyle Uygulanan Takı Tasarımları”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 14/2 (April 1, 2025): 707-722. https://doi.org/10.33206/mjss.1643358.
JAMA
1.Şekerci H, Oğuz AN. Takı Teknikleri ve İğne Oyası Motifleriyle Uygulanan Takı Tasarımları. MJSS. 2025;14:707–722.
MLA
Şekerci, Haldun, and Ayşe Nur Oğuz. “Takı Teknikleri Ve İğne Oyası Motifleriyle Uygulanan Takı Tasarımları”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, vol. 14, no. 2, Apr. 2025, pp. 707-22, doi:10.33206/mjss.1643358.
Vancouver
1.Haldun Şekerci, Ayşe Nur Oğuz. Takı Teknikleri ve İğne Oyası Motifleriyle Uygulanan Takı Tasarımları. MJSS. 2025 Apr. 1;14(2):707-22. doi:10.33206/mjss.1643358

MANAS Journal of Social Studies
 

Published issues, issue files, and article files are licensed under the Creative Commons CC-BY-NC-ND 4.0 license.

The content on our website is licensed under the Creative Commons CC-BY-NC 4.0 license.