Dijital Dindarlık Bağlamında Muhafazakâr Dindar Kadınların Sosyal Medyada Görünüm Biçimleri
Abstract
Dindarlığın dijitalleşme sürecinde nasıl temsil edildiği, sosyal medya ile din etkileşiminin bağlamsal sonuçlarının neler olduğu ve Instagram’ın akışkan yapısı içinde dindarlık pratiklerinin nasıl deneyimlendiği bu çalışmanın temel konusu ve problemidir. Bu akışkanlığın derinlikli analizi için nitel bir yöntem tercih edilmiş, doküman analizi ile veriler toplanmış, betimsel bir yaklaşımla içerik ve söylem analizleri yapılmıştır. Bu meyanda ilk önce kadın kimliği ile dinselliğin birlikte sahnelendiği Instagram’da; gözetim, gösterim ve beğeni kültürü temaları üzerinden kategorik tartışmalara yer verilmiştir. Başka bir ifadeyle, tam erişimli/herkese açık Instagram hesaplarında paylaşılan fotoğraf ve videolar, dinî merasimler, nişan, kına ve düğün organizasyonları, özel dinî gecelerde paylaşılan dinî metinler, bride partileri gibi içerikler incelenmiştir. Ayrıca, din anlatımı ve dinî ritüellerin temsiline ilişkin pratikler de sosyal medyanın dinamik yapısı içerisinde değerlendirilmiştir. Bulgular, dinî içerikli paylaşımların beğeni ve etkileşim alma gayesine uygun bir biçimde sunulduğunu yansıtmaktadır. Mahremiyetin silikleştiği ve içerik üretim süreçlerinin bir tür görünürlük stratejisinin göstergesi olduğu bu paylaşımlar, aynı zamanda beğeni alma, takipçi sayısını artırma ve etkileşim alma gibi metriklerle rekabetçi bir tutuma karşılık gelir. Takı, kıyafet, mekân seçimi gibi unsurların lüksleştirildiği ve beğeni elde etme amacıyla teşhir edildiği gözlemlenmiştir. Dinin araçsallaşması ve gösteriye dönüşmesi, neoliberal politikaların bireysel düzeydeki yansımaları olarak ele alınmaktadır.
Keywords
Ethical Statement
“Dijital Dindarlık Bağlamında Muhafazakâr Dindar Kadınların Sosyal Medyada Görünüm Biçimleri” başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel kurallara, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir. Gerekli olan etik kurul izinleri Mardin Artuklu Üniversitesi, Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’nun 30.10.2025 tarih ve 2025/10 sayılı kararı ile alınmıştır.
Çatışma Beyanı: Çalışmada herhangi bir potansiyel çıkar çatışması söz konusu değildir.
Finansman: Bu çalışma için herhangi bir kurum veya kuruluştan destek alınmamıştır.
Yapay Zeka ve Türleri Kullanım Beyanı: Bu makalenin yazımında yapay zeka ve türleri kullanılmamıştır.
Veri Paylaşım Beyanı: Bu çalışmanın verilerini bulguların doğrulanması amacıyla makul bir talep üzerine “etik ilkeler ve yayın politikası”nın ilgili kısmında belirtilen şartlara göre paylaşabileceğimi beyan ederiz.
Forms of Appearance of Conservative Religious Women on Social Media in the Context of Digital Piety
Abstract
The central focus and research question of this study is how religiosity is represented in the process of digitalization, what the contextual implications of the interaction between social media and religion are, and how religious practices are experienced within Instagram’s fluid structure. A qualitative method was chosen for an in-depth analysis of this fluidity; data was collected through document analysis, and content and discourse analyses were conducted using a descriptive approach. In this context, the study first examines Instagram—where female identity and religiosity are staged together—focusing on thematic discussions of surveillance, display, and the culture of likes. In other words, the study examined content such as photos and videos shared on public Instagram accounts, religious ceremonies, engagement parties, henna nights, and wedding events, as well as religious texts shared during special religious gatherings and “bride parties.” Additionally, practices related to the narration of religion and the representation of religious rituals were evaluated within the dynamic structure of social media. The findings reflect that religious content is presented in a manner aligned with the goal of gaining likes and engagement. These posts, where privacy is blurred and content production processes serve as a form of visibility strategy, also correspond to a competitive attitude driven by metrics such as gaining likes, increasing follower counts, and securing engagement. It was observed that elements such as jewelry, clothing, and venue selection are presented in a luxurious manner and displayed with the aim of gaining likes. The instrumentalization and transformation of religion into a spectacle are addressed as reflections of neoliberal policies at the individual level.
Keywords
Ethical Statement
During the writing process of the study “Forms of Appearance of Conservative Religious Women on Social Media in the Context of Digital Piety” scientific rules, ethical and citation rules were followed. No falsification was made on the collected data and this study was not sent to any other academic publication medium for evaluation. In addition, permission was obtained from the Mardin Artuklu University, Committee on Ethics in Scientific Research and Publication (Date: 26/08/2020 and Decision no: 2020/537) to conduct the research.
Declaration of Conflict: There is no potential conflict of interest in the study.
Funding: No funding was received from any institution or organization for this study.
Statement of Use for Artificial Intelligence and Its Types: Artificial intelligence and its various types were not used in the writing of this article.
Data Sharing Statement: I declare that, upon reasonable request for the purpose of verifying the findings, I can share the data of this study according to the conditions specified in the relevant section of the "ethical principles and publication policy".
