Uzun Dönem Denge Döviz Kuru ve Sapmalar: Beer Yaklaşımı
Abstract
Bu çalışmada, BEER (Davranışsal Denge Döviz Kuru) yaklaşımı ile cari açık sorunu yaşayan 15 gelişmekte olan ülke için 1995-2012 döneminde uzun dönem denge döviz kuru ve sapmaların belirlenmesi amaçlanmıştır. Uygulanan panel veri analizi neticesinde, uzun dönem denge reel efektif döviz kurunun en önemli belirleyicisinin göreli verimlilik olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca net yabancı varlık stokundaki değişmelerin de önemli etkiler yarattığı gözlenmiştir. Elde edilen uzun dönem denge reel efektif döviz kuru değerleri, ulusal ve uluslararası ekonomik gelişmelere bağlı olarak denge düzeyinden sapmaların dönemden döneme ve ülkeye göre önemli farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Buna göre, 2008 küresel krizinin reel efektif döviz kurları üzerinde önemli etkilerinin olduğu görülmüştür. Hindistan, Polonya, Hırvatistan ve Litvanya’da reel efektif döviz kurunun uzun dönem denge düzeyinden sapmasının diğer ülkelere oranla düşük oranda olduğu ancak Güney Afrika, Mısır, Gana, Kolombiya, Uruguay, Bulgaristan ve Tunus’ta yüksek oranda olduğu belirlenmiştir. Türkiye için elde edilen sonuçlar, reel efektif döviz kurunun seyrinin genel olarak krizlerin habercisi olduğunu göstermiştir. Reel efektif döviz kurunun 2003’ten itibaren küresel krizin etkilerinin hissedildiği 2009 yılına kadar hem yurtiçi hem de küresel ölçekteki gelişmelere bağlı olarak denge düzeyine göre aşırı değerli olduğu ve sonraki süreçte 2011 yılından itibaren ise yaşanan gelişmelere bağlı olarak düşük değerli bir görünüme sahip olduğu belirlenmiştir.
Keywords
References
- Achy, L. (2001). Equilibrium Exchange Rate and Misalignment: In Selected MENA Countries, Munich Personal RePEc Archive, Working Paper No. 4799, 1-23.
- Adu, R., Litsios I., & Baimbridge, M. (2018). Real Exchange Rate and Asymmetric Shocks in the West African Monetary Zone (WAMZ), Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 1-18.
- Akram, Q.F. (2003). Real equilibrium exchange rates for Norway, in O. Eitrheim & Gulbrandsen, K.(Ed.), Explaining Movements in The Norwegian Exchange Rate (s. 53-81), Norges Bank Occasional Papers No. 32.
- Alberola, E. (2003). Misalignment Liabilities Dollarization and Exchange Rate Adjustment in Latin America, Bank of Spain, Research Paper No. 0309, 1-26.Alper, M.A. (2010). Sürdürülebilir Reel Döviz Kuru: Türkiye Örneği, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara.
- Amoah, L., & Aziakpono, M.J. (2015). Exchange Rate Behaviour in Ghana: Is there a Misalignment?, The Economic Society of South Africa Conference, 2nd – 4th September, Soth Africa: Cape Town.
- Benassy-Quere, A., Bereau, S., & Mignon, V. (2010). On the Complemetarity of Equilibrium Exchange Rate Approaches, Review of International Economics, 18(4), 618–632.
- Breuer, J. B., Mcnown, R. & Wallace, M. S. (2001). Misleading İnferences From Panel Unit-Root Tests With An İllustration From Purchasing Power Parity, Review of International Economics, 9, 482–493.
- Breuer, B., Mcnown, R., & Wallace, M. (2002). Series Specific Unit Root Test With Panel Data, Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 64(5), 527-546.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Ali Altıner
*
0000-0001-7362-8198
Türkiye
Şükrü Erdem
This is me
0000-0001-6416-6657
Türkiye
Publication Date
October 15, 2019
Submission Date
January 10, 2019
Acceptance Date
April 22, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 8 Number: 4