Research Article

Beş Faktör ve Proaktif Kişilik Özelliklerinin İş Becerikliliği Üzerindeki Etkileri

Volume: 11 Number: 2 April 28, 2022
TR EN

Beş Faktör ve Proaktif Kişilik Özelliklerinin İş Becerikliliği Üzerindeki Etkileri

Abstract

Bu çalışmada beş faktör ve proaktif kişilik özelliklerinin iş becerikliliğinin alt boyutları olan görev becerikliliği, bilişsel beceriklilik ve ilişkisel becerikliliği yordama gücünün incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca iş becerikliliği alt boyutlarının cinsiyet ve kurumda çalışma süresi açısından farklılaşıp farklılaşmadığı da test edilmiştir. Araştırma verileri kolayda örnekleme yöntemiyle 255 kamu ve özel sektör çalışanından (80 kadın, 175 erkek) elde edilmiştir. Veri toplamada Benet-Martinez ve John (1998) tarafından geliştirilen ve Türkçe’ye Sümer ve Sümer (2005) tarafından uyarlanan Beş Faktör Kişilik Özellikleri Evanteri; Claes, Beheydt ve Lemmens (2005) tarafından geliştirilen ve Türkçe’ye uyarlaması Akın ve Arıcı Özcan (2015) tarafından yapılan Kısaltılmış Proaktif Kişilik Ölçeği; Slemp ve Vella-Brodrick (2013) tarafından geliştirilen ve Kerse (2017) tarafından Türkçe’ye uyarlanan İş Becerikliliği Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular, kadın çalışanların ilişkisel beceriklilik düzeylerinin erkeklerden daha fazla olduğunu, kurumda çalışma süresi 11 yıl ve üstü olan çalışanların, ilk beş senesindeki çalışanlara göre bilişsel beceriklilik düzeylerinin daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Kişilik özelliklerinin iş becerikliliği alt boyutlarını yordama düzeylerini incelemeye yönelik yapılan üç aşamalı hiyerarşik regresyon analizi bulgularına göre; görev becerikliliğinin anlamlı yordayıcılarının sırasıyla proaktiflik ve deneyime açıklık olduğu, bilişsel becerikliliği proaktiflik ve uyumluluk özelliğinin yordadığı, ilişkisel becerikliliğin anlamlı yordayıcılarının ise sırasıyla dışadönüklük, proaktiflik, uyumluluk ve cinsiyet olduğu saptanmıştır.

Keywords

References

  1. Akın, A. ve Arıcı Özcan, N. (2015). Turkish version of Proactive Scale: A study of validity and reliability. Mevlana International Journal of Education (MIJE), 5(1), 165 – 172. doi: 10.13054/mije.14.12.5.1
  2. Bakker, A. B., Tims, M. ve Derks, D. (2012). Proactive personality and job performance: The role of job crafting and work engagement. Human Relations, 65(10), 1359–1378. doi: 10.1177/0018726712453471
  3. Bateman, T. S. ve Crant, J. M. (1993). The proactive component of organizational behavior: A measure and correlates. Journal of Organizational Behavior, 14(2), 103–118. doi: 10.1002/job.4030140202
  4. Bell, C. ve Njoli, N. (2016). The role of big five factors on predicting job crafting propensities amongst administrative employees in a South African tertiary institution. SA Journal of Human Resource Management, 14(1), a702. doi: 10.4102/sajhrm.v14i1.702
  5. Benet-Martínez, V. ve John, O. P. (1998). Los cinco grandes across cultures and ethnic groups: multitrait multimethod analyses of the big five in Spanish and English. Journal of Personality and Social Psychology, 75(3), 729–750. doi: 10.1037/0022-3514.75.3.729
  6. Brenninkmeijer, V. ve Hekkert-Koning, M. (2015). To craft or not to craft: The relationships between regulatory focus, job crafting and work outcomes. Career Development International, 20(2), 147–162. doi: 10.1108/CDI-12-2014-0162
  7. Buluç, B. ve Kart, M. E. (2020). Araştırma görevlilerinde iş becerikliliği ve işle bütünleşme arasındaki ilişki. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(2), 591–620.
  8. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı İstatistik, Araştırma Deseni SPSS Uygulamaları ve Yorum. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 28, 2022

Submission Date

July 27, 2021

Acceptance Date

October 17, 2021

Published in Issue

Year 2022 Volume: 11 Number: 2

APA
Şeker, B., & Özgen, H. (2022). Beş Faktör ve Proaktif Kişilik Özelliklerinin İş Becerikliliği Üzerindeki Etkileri. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 642-656. https://doi.org/10.33206/mjss.975318
AMA
1.Şeker B, Özgen H. Beş Faktör ve Proaktif Kişilik Özelliklerinin İş Becerikliliği Üzerindeki Etkileri. MJSS. 2022;11(2):642-656. doi:10.33206/mjss.975318
Chicago
Şeker, Batur, and Hande Özgen. 2022. “Beş Faktör Ve Proaktif Kişilik Özelliklerinin İş Becerikliliği Üzerindeki Etkileri”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 11 (2): 642-56. https://doi.org/10.33206/mjss.975318.
EndNote
Şeker B, Özgen H (April 1, 2022) Beş Faktör ve Proaktif Kişilik Özelliklerinin İş Becerikliliği Üzerindeki Etkileri. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 11 2 642–656.
IEEE
[1]B. Şeker and H. Özgen, “Beş Faktör ve Proaktif Kişilik Özelliklerinin İş Becerikliliği Üzerindeki Etkileri”, MJSS, vol. 11, no. 2, pp. 642–656, Apr. 2022, doi: 10.33206/mjss.975318.
ISNAD
Şeker, Batur - Özgen, Hande. “Beş Faktör Ve Proaktif Kişilik Özelliklerinin İş Becerikliliği Üzerindeki Etkileri”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 11/2 (April 1, 2022): 642-656. https://doi.org/10.33206/mjss.975318.
JAMA
1.Şeker B, Özgen H. Beş Faktör ve Proaktif Kişilik Özelliklerinin İş Becerikliliği Üzerindeki Etkileri. MJSS. 2022;11:642–656.
MLA
Şeker, Batur, and Hande Özgen. “Beş Faktör Ve Proaktif Kişilik Özelliklerinin İş Becerikliliği Üzerindeki Etkileri”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, vol. 11, no. 2, Apr. 2022, pp. 642-56, doi:10.33206/mjss.975318.
Vancouver
1.Batur Şeker, Hande Özgen. Beş Faktör ve Proaktif Kişilik Özelliklerinin İş Becerikliliği Üzerindeki Etkileri. MJSS. 2022 Apr. 1;11(2):642-56. doi:10.33206/mjss.975318

Cited By

MANAS Journal of Social Studies
 

Published issues, issue files, and article files are licensed under the Creative Commons CC-BY-NC-ND 4.0 license.

The content on our website is licensed under the Creative Commons CC-BY-NC 4.0 license.