Research Article
BibTex RIS Cite

Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Dijital Vatandaşlık Göstergelerinin İncelenmesi

Year 2019, Volume: 8 Issue: 3, 2400 - 2414, 16.07.2019
https://doi.org/10.33206/mjss.537592

Abstract

21. yüzyıl teknolojisi ile bireylerin çevrimiçi
topluma katılması, “dijital vatandaş” kavramını ortaya çıkarmıştır. Dijital
ortamların vazgeçilmez hale gelmesi, dijital vatandaşlık eğitimi konusundaki
çalışmaları artırmıştır.
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler
öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık göstergelerini incelemektir.
Araştırmada
nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır.
Bu
araştırmanın örneklemini Necmettin Erbakan Üniversitesi, Kastamonu
Üniversitesi, Ege Üniversitesi ve Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilgiler
Öğretmenliği bölümünde okuyan 401 öğretmen adayı oluşturmaktadır.
Verileri
toplamak için
Som-Vural (2016) tarafından geliştirilen
ve
23 maddeden oluşan “Dijital Vatandaşlık Ölçeği” adlı ölçek
kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 23 Paket Programı ile analiz
edilmiştir. Bu kapsamda
betimsel istatistiklerin (yüzde ve
frekanslar) yanı sıra
tek yönlü varyans analizi (ANOVA)
ve Post-Hoc testleri kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi sonuçlarına
göre; sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık ölçeğinden
aldıkları puanlar ile okudukları üniversiteler ve günlük ortalama internet
kullanım süreleri arasında anlamlı farklılık bulunamamıştır
. Buna
karşın öğretmen adaylarının
e-devlet kullanım sıklığına göre gruplar
arasında anlamlı farklılık bulunmuştur
. Araştırma sonuçlarına dayalı
olarak birtakım önerilerde bulunulmuştur.

References

  • Acun, İ. (2015). Bilgisayar Destekli Öğretim Uygulamaları. Ed. Cemil Öztürk, Sosyal Bilgiler Öğretimi, Demokratik Vatandaşlık Eğitimi (s. 343-365). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
  • Alkan, V. (2014). Öğretim Stratejileri. Ed. Süleyman İnan, Sosyal Bilgiler Öğretimine Giriş, Kavramlar, Yaklaşımlar, İlkeler (s. 99-110). Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Ata, B. (2015). Sosyal bilgiler öğretim programı. Ed. Cemil Öztürk, Sosyal Bilgiler Öğretimi, Demokratik Vatandaşlık Eğitimi (s. 33-47). Ankara: Pegem Akedemi Yayınları.
  • Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
  • Çakmak, Z. ve Aslan, S. (2018). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık davranışlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(1), 72-99.
  • Çarıkçı, O. (2010). Türkiye'de E-devlet Uygulamaları Üzerine Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(12), 95-122.
  • Daşcıoğlu, K. ve Şimşek, S. (2014). Müfredat (Öğretim Programı). Ed. Süleyman İnan, Sosyal Bilgiler Öğretimine Giriş, Kavramlar, Yaklaşımlar, İlkeler (s. 23-35). Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Digital Citizenship, (2018). Digital Citizenship Today. 27 Aralık 2018 http://www.digitalcitizenship.net/ adresten alınmıştır.
  • Görmez, E. (2017). İlkokul Sosyal Bilgiler Programının Dijital Vatandaşlık ve Alt Boyutları Açısından Yeterliliği. The Journal of Academic Social Science Studies, 60, 1-15.
  • İnci, M. A., Akpınar, Ü. ve Kandır, A. (2017). Dijital Kültür Ve Eğitim. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(2), 493-522.
  • Karaduman, H. ve Öztürk, C. (2014). Sosyal Bilgiler Dersinde Dijital Vatandaşlığa Dayalı Etkinliklerin Öğrencilerin Dijital Vatandaşlık Tutumlarına Etkisi ve Dijital Vatandaşlık Anlayışlarına Yansımaları. Journal of Social Studies Education Research, 5(1), 38-78.
  • Karaduman, H., Çengelci Köse, T. ve Eryılmaz, Ö. (2017). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarına Göre Sosyal Medyada Değerler. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 8(2), 250-271.
  • Karasar, N. (2018). Bilimsel Araştırma Yöntemi, Kavramlar İlkeler Teknikler. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Kocadağ, T. (2012). Öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık düzeylerinin belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
  • Milli Eğitim Bakanlığı. (2018). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı. Ankara: Talim Kurulu Başkanlığı.
  • Mossberger, K., Tolbert, C. J. & McNeal, R. S. (2008). Digital Citizenship: The Internet, Society, And Participation. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press.
  • Onursoy, S. (2018). Üniversite Gençliğinin Dijital Okuryazarlık Düzeyleri: Anadolu Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(2), 989-1013.
  • Özer, Ü. ve Albayrak-Özer, E. (2017). Sosyal Bilgiler Öğretmeni Adaylarının Dijital Vatandaşlık Eğitimi İhtiyaçları. International Congress on Politic, Economic and Social Studies. Ankara: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
  • Öztürk, C. (2015). Sosyal bilgiler: Toplumsal Yaşama Disiplinlerarası Bir Bakış. Ed. Cemil Öztürk, Sosyal Bilgiler Öğretimi, Demokratik Vatandaşlık Eğitimi (s. 1-31). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
  • Ribble, M. & Bailey, G. (2007). Digital Citizenship İn Schools. Washington, DC: International Society for Technology in Education.
  • Sakallı, H. ve Çiftçi, S. (2016). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Dijital Vatandaşlık Düzeyleri ile Siber Zorbalık Eğilimleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Adnan Menderes Üniversitesi Örneği. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 6(2), 100-119.
  • Searson, M., Hancock, M., Soheil, N. & Shepherd, G. (2015). Digital Citizenship within Global Contexts. Education and Information Technologies, 20, 729–741.
  • Som-Vural, S. (2016). Üniveriste Öğrencilerinin Bakış Açısıyla Dijital Vatandaşlık Göstergelerinin İncelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
  • Som-Vural, S. ve Kurt, A. A. (2018). Üniversite Öğrencilerinin Bakış Açısıyla Dijital Vatandaşlık Göstergelerinin İncelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 8(1), 60-80.
  • T.C. Cumhurbaşkanlığı. (2018). Sıkça Sorulan Sorular. 02.03.2019 tarihinde https://www.turkiye.gov.tr/bilgilendirme?konu=sikcaSorulanlar adlı adresten alınmıştır.
  • Türkiye İstatistik Kurumu. (2018). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması. TÜİK: http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1028 adresinden alınmıştır.
  • YÖK[Yükseköğretim Kurumu], (2006). Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Ders İçerikleri. 02.03.2019 tarihinde https://www.anadolu.edu.tr/akademik/fakulteler/1989/sosyal-bilgiler-ogretmenligi-programi/dersler adlı siteden alınmıştır.

Examination Of Prospective Social Studies Teachers Through Digital Citizenship Indicators

Year 2019, Volume: 8 Issue: 3, 2400 - 2414, 16.07.2019
https://doi.org/10.33206/mjss.537592

Abstract

Individuals
joining the online community through the technology of the 21st century has led
to the emergence of "digital citizen" concept. With digital media
becoming essential, studies on digital citizenship training have increased. The
aim of this study is to examine the digital citizenship indicators of
prospective social studies teachers. In the study, the descriptive survey
method, which is one of the quantitative research methods, has been used. The
sample of this study consists of 401 prospective teachers that are studying in
the Social Studies Teaching departments of Necmettin Erbakan University,
Kastamonu University, Ege University, and Pamukkale University. The scale
called the "Digital Citizenship Scale" developed by Som-Vural (2016)
consisting of 23 items was used for collecting data. The obtained data was analyzed
with the SPSS 23 Package Program. In this context, apart from descriptive
statistics (percentages and frequencies), one-way analysis of variance (ANOVA)
and Post-Hoc tests were used. According to one-way analysis of variance
results; no significant differences were found between the scores of the
prospective social studies teachers from the digital citizenship scale and the
universities they studied at and their daily average internet usage times.
Nevertheless, significant differences were found between the e-devlet application
usage frequencies of groups. A number of suggestions were made based on the
results of the study.

References

  • Acun, İ. (2015). Bilgisayar Destekli Öğretim Uygulamaları. Ed. Cemil Öztürk, Sosyal Bilgiler Öğretimi, Demokratik Vatandaşlık Eğitimi (s. 343-365). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
  • Alkan, V. (2014). Öğretim Stratejileri. Ed. Süleyman İnan, Sosyal Bilgiler Öğretimine Giriş, Kavramlar, Yaklaşımlar, İlkeler (s. 99-110). Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Ata, B. (2015). Sosyal bilgiler öğretim programı. Ed. Cemil Öztürk, Sosyal Bilgiler Öğretimi, Demokratik Vatandaşlık Eğitimi (s. 33-47). Ankara: Pegem Akedemi Yayınları.
  • Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
  • Çakmak, Z. ve Aslan, S. (2018). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık davranışlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(1), 72-99.
  • Çarıkçı, O. (2010). Türkiye'de E-devlet Uygulamaları Üzerine Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(12), 95-122.
  • Daşcıoğlu, K. ve Şimşek, S. (2014). Müfredat (Öğretim Programı). Ed. Süleyman İnan, Sosyal Bilgiler Öğretimine Giriş, Kavramlar, Yaklaşımlar, İlkeler (s. 23-35). Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Digital Citizenship, (2018). Digital Citizenship Today. 27 Aralık 2018 http://www.digitalcitizenship.net/ adresten alınmıştır.
  • Görmez, E. (2017). İlkokul Sosyal Bilgiler Programının Dijital Vatandaşlık ve Alt Boyutları Açısından Yeterliliği. The Journal of Academic Social Science Studies, 60, 1-15.
  • İnci, M. A., Akpınar, Ü. ve Kandır, A. (2017). Dijital Kültür Ve Eğitim. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(2), 493-522.
  • Karaduman, H. ve Öztürk, C. (2014). Sosyal Bilgiler Dersinde Dijital Vatandaşlığa Dayalı Etkinliklerin Öğrencilerin Dijital Vatandaşlık Tutumlarına Etkisi ve Dijital Vatandaşlık Anlayışlarına Yansımaları. Journal of Social Studies Education Research, 5(1), 38-78.
  • Karaduman, H., Çengelci Köse, T. ve Eryılmaz, Ö. (2017). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarına Göre Sosyal Medyada Değerler. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 8(2), 250-271.
  • Karasar, N. (2018). Bilimsel Araştırma Yöntemi, Kavramlar İlkeler Teknikler. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Kocadağ, T. (2012). Öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık düzeylerinin belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
  • Milli Eğitim Bakanlığı. (2018). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı. Ankara: Talim Kurulu Başkanlığı.
  • Mossberger, K., Tolbert, C. J. & McNeal, R. S. (2008). Digital Citizenship: The Internet, Society, And Participation. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press.
  • Onursoy, S. (2018). Üniversite Gençliğinin Dijital Okuryazarlık Düzeyleri: Anadolu Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(2), 989-1013.
  • Özer, Ü. ve Albayrak-Özer, E. (2017). Sosyal Bilgiler Öğretmeni Adaylarının Dijital Vatandaşlık Eğitimi İhtiyaçları. International Congress on Politic, Economic and Social Studies. Ankara: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
  • Öztürk, C. (2015). Sosyal bilgiler: Toplumsal Yaşama Disiplinlerarası Bir Bakış. Ed. Cemil Öztürk, Sosyal Bilgiler Öğretimi, Demokratik Vatandaşlık Eğitimi (s. 1-31). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
  • Ribble, M. & Bailey, G. (2007). Digital Citizenship İn Schools. Washington, DC: International Society for Technology in Education.
  • Sakallı, H. ve Çiftçi, S. (2016). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Dijital Vatandaşlık Düzeyleri ile Siber Zorbalık Eğilimleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Adnan Menderes Üniversitesi Örneği. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 6(2), 100-119.
  • Searson, M., Hancock, M., Soheil, N. & Shepherd, G. (2015). Digital Citizenship within Global Contexts. Education and Information Technologies, 20, 729–741.
  • Som-Vural, S. (2016). Üniveriste Öğrencilerinin Bakış Açısıyla Dijital Vatandaşlık Göstergelerinin İncelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
  • Som-Vural, S. ve Kurt, A. A. (2018). Üniversite Öğrencilerinin Bakış Açısıyla Dijital Vatandaşlık Göstergelerinin İncelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 8(1), 60-80.
  • T.C. Cumhurbaşkanlığı. (2018). Sıkça Sorulan Sorular. 02.03.2019 tarihinde https://www.turkiye.gov.tr/bilgilendirme?konu=sikcaSorulanlar adlı adresten alınmıştır.
  • Türkiye İstatistik Kurumu. (2018). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması. TÜİK: http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1028 adresinden alınmıştır.
  • YÖK[Yükseköğretim Kurumu], (2006). Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Ders İçerikleri. 02.03.2019 tarihinde https://www.anadolu.edu.tr/akademik/fakulteler/1989/sosyal-bilgiler-ogretmenligi-programi/dersler adlı siteden alınmıştır.
There are 27 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Journal Section Research Article
Authors

İlker Dere 0000-0003-0993-7812

Muhammet Yavuzay 0000-0002-8823-2695

Publication Date July 16, 2019
Submission Date March 8, 2019
Published in Issue Year 2019 Volume: 8 Issue: 3

Cite

APA Dere, İ., & Yavuzay, M. (2019). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Dijital Vatandaşlık Göstergelerinin İncelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(3), 2400-2414. https://doi.org/10.33206/mjss.537592
AMA Dere İ, Yavuzay M. Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Dijital Vatandaşlık Göstergelerinin İncelenmesi. MJSS. July 2019;8(3):2400-2414. doi:10.33206/mjss.537592
Chicago Dere, İlker, and Muhammet Yavuzay. “Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Dijital Vatandaşlık Göstergelerinin İncelenmesi”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 8, no. 3 (July 2019): 2400-2414. https://doi.org/10.33206/mjss.537592.
EndNote Dere İ, Yavuzay M (July 1, 2019) Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Dijital Vatandaşlık Göstergelerinin İncelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 8 3 2400–2414.
IEEE İ. Dere and M. Yavuzay, “Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Dijital Vatandaşlık Göstergelerinin İncelenmesi”, MJSS, vol. 8, no. 3, pp. 2400–2414, 2019, doi: 10.33206/mjss.537592.
ISNAD Dere, İlker - Yavuzay, Muhammet. “Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Dijital Vatandaşlık Göstergelerinin İncelenmesi”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 8/3 (July 2019), 2400-2414. https://doi.org/10.33206/mjss.537592.
JAMA Dere İ, Yavuzay M. Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Dijital Vatandaşlık Göstergelerinin İncelenmesi. MJSS. 2019;8:2400–2414.
MLA Dere, İlker and Muhammet Yavuzay. “Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Dijital Vatandaşlık Göstergelerinin İncelenmesi”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, vol. 8, no. 3, 2019, pp. 2400-14, doi:10.33206/mjss.537592.
Vancouver Dere İ, Yavuzay M. Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Dijital Vatandaşlık Göstergelerinin İncelenmesi. MJSS. 2019;8(3):2400-14.

MANAS Journal of Social Studies