ANTAKYA AĞZINDA ALKIŞLAR
Abstract
Alkış- kargış, başka bir deyişle dua ve beddualar çıkış noktası olarak kişinin gördüğü bir iyilik karşılığında ödül veya yapılan bir kötülüğe karşılık ceza olarak içinden gelen temennileri dile getirmek için kullandığı cümlelerdir. Alkışçı ve kargışçı kişinin amacı, kendi veremediği ödül ve cezayı Tanrı’dan dilemektir. Alkış ve kargışlar kişiye özel olabildiği gibi, çoğunlukla yöreden yöreye değişen kalıplaşmış cümlelerdir. Antakya yöresi de alkış ve kargışları ile dikkati çeken bir bölgedir. Genel olarak bilinen alkış ve kargışlar yanında, yöreye özgü, oldukça ilginç alkış ve kargışlara rastlanmaktadır. Yöre kadınları bir olayı anlatırken bile “ Kömür aldık, Allah kara gün vermesin yanıŋıza ..” gibi alkışla süsleyerek anlatımlarına çekicilik katarlar. Bu yazıda önce Antakya alkışları temalarına göre gruplanmış, daha sonra alkışlar söz dizim özellikleri açısından incelenmiştir
Keywords
References
- Aksan, Doğan (1990). Her Yönüyle Dil III, Ankara, TDK Yayınlar, s.100.
- Artun, Erman (1999 ). Günümüz Adana Âşıklık Geleneğinde Akış-Kargış(Kara Alkış), Çukurova Halk Kültürü Bilgi Şöleni –Bildiriler, Adana.
- Atalay, Besim(1940). Divanü Lûgat-it Türk Tercümesi, C. 2, Ankara, Alaeddin Kıral Basımevi, s.336.
- Ergin, Muharrem (1994). Dede Korkut Hikayeleri I- Giriş-Metin- Faksımile, Ankara, TDK Yayınları, s.78.
- ………………….(2009). Türk dil Bilgisi, İstanbul, Bayrak Yayınları, s.386-388.
- Dilek, F. G..” (2007). Altay Türkçesinde Sözeylemler. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 21(s.39).
- Gülensoy, Tuncer ( 2000). Köken Bilgisi Sözlüğü, C.I, Ankara, TDK Yayınları.
- Güngör, A.(2006); Tabuâ€Örtmece (Euphemism) Sözler Üzerine ,A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi Sayı 29, Prof. Dr. Zeki Başar Özel Sayısı, Erzurum.
- İpek, S. Ayhan (1989). Antakya Dua ve Bedduaları, Güneyde Kültür C. S.4, Antakya, s.82.
- Karahan, Leyla ( 2006). Türkçede Söz Dizimi, Ankara, Akçağ Basım Yayın.