FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ BİYOLOJİ ÖZYETERLİLİK ALGILARI İLE EPİSTEMOLOJİK İNANÇLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ
Abstract
Bu çalışmada, fen ve teknoloji öğretmen adaylarının biyoloji öz-yeterlilik algılarıyla epistemolojik
inançları arasında cinsiyet, mezun olunan lise türü ve sınıf düzeyi değişkenleri açısından bir ilişki olup
olmadığı incelenmiştir. Araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Pamukkale
Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen ve Teknoloji Öğretmenliği Anabilim Dalı birinci, üçüncü ve dördüncü
sınıfta öğrenim gören toplam 200 öğretmen adayı oluşmaktadır. Araştırmanın verileri, Baldvin, EbertMay
ve Burns (1999) tarafından geliştirilen ve Ekici (2005) tarafından Türkçeye uyarlanan “Biyoloji Özyeterlik
Ölçeği” ve “Epistemolojik İnanç Ölçeği” (Schommer, 1990) kullanılmıştır. Veriler betimsel
istatistikler SPSS 16 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonunda öğretmen adaylarının
biyoloji öz-yeterlik puanları orta düzeyde bulunmuştur. Biyoloji öz-yeterlik puanları cinsiyet ve sınıfa göre
istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterirken; mezun olunan lise türüne göre istatistiksel olarak anlamlı
farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının epistemolojik inançlarının genel olarak ne
düzeyde olduğuna bakıldığında; öğrenmenin yeteneğe bağlı olduğu inancı boyutunda diğer boyutlara
kıyasla daha yüksek bir ortalamaya sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğrenmenin yeteneğe bağlı
olduğu inancı boyutu ile cinsiyet arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur.
Keywords
Fen ve teknoloji öğretmen adayı, Öz-yeterlik, Biyoloji öz-yeterlilik algısı, Epistemolojik inanç
References
- Aksan, N. ve Sözer, M. A. (2007). "Üniversite Öğrencilerinin Epistemolojik İnançları ile Problem Çözme Becerileri Arasındaki İlişkiler.” Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) , 8(1), 31-50.
- Alabay, E. (2006). “İlköğretim Okulöncesi Öğretmen Adaylarının Fen ile İlgili Öz Yeterlik İnanç Düzeylerinin İncelenmesi.” Yeditepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 39-50.
- Altunçekiç, A., Yaman, S. ve Koray, Ö. (2005). “Adaylarının Öz-Yeterlik İnanç Düzeyleri ve Problem Çözme Becerileri Üzerine Bir Araştırma- Kastamonu İli Örneği.” Kastamonu Eğitim Dergisi, 13 (1), 93-102.
- Ayaz, F. (2009). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Epistemolojik İnançlarının Yordanması. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
- Baldwin, J. A. , Ebert-May, D. , & Burns, D. J. (1999). “The Development of a College Biology Self-efficacy Instrument for Nonmajors.” Science Education, 83, 397-408.
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The Exercise of Control. New York: Freeman.
- Barram-Tsabari, A., Sethi, R. J., Bry, L. & Dubay, J. (2006). “Using Guestions Sent to an Ask-a-Scientist Site to Identify Children's Interests in Science.” Science Education, 90 (6), 1050–1072.
- Bıkmaz, F. (2004). “Sınıf Öğretmenlerinin Fen Öğretiminde Öz Yeterlik İnancı Ölçeğinin Geçerlik Güvenirlik Çalışması.“ Milli Eğitim Dergisi, 161.
- Cannon, J. R. (1999). “Influence of an Extended Elementary Science Teaching Practicum Experience upon Preservice Elementary Teachers' Science Self-efficacy.” Science Educator, p.30–35.
- Demir, Ö. ve Acar, M. (1993). Sosyal Bilimler Sözlüğü. 2. Baskı, İst: Ağaç Yayınları.