Research Article

Hatay ili tarımsal alanlarında bulunan canavar otu türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve potansiyel zarar seviyesinin belirlenmesi

Volume: 28 Number: 2 August 17, 2023
EN TR

Hatay ili tarımsal alanlarında bulunan canavar otu türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve potansiyel zarar seviyesinin belirlenmesi

Abstract

Canavar otları (Orobanche spp.) dikotiledon bitkilerde önemli düzeyde ürün kayıplarına neden olan tam parazit bitkilerdir. Türkiye’nin de yer aldığı Akdeniz iklimine sahip ülkelerde domates, tütün, patates, havuç, maydanoz, ayçiçeği ve mercimek, gibi bazı önemli kültür bitkilerinin üretimi canavar otları (Orobanche spp./Phelipanche spp.) tarafından tehdit edilmektedir. Bu çalışmada Hatay ilinin farklı ilçelerinde canavar otu tür(ler)inin konukçusu olduğu (domates, patates, havuç, maydanoz, tütün, ayçiçeği, bezelye vb.) ürünlerin yetiştirildiği tarlalardaki yaygınlık ve yoğunlukları 2 farklı dönemde yapılmış surveylerle belirlenmiştir. Her iki dönemde yaygın tür Orobanche ramosa L. olurken, havuç ve bezelye tarlalarında O. crenata türü de belirlenmiştir. Aralık 2020-Mart 2021 aylarında yapılan ilk surveylerde 31 ha alana sahip 69 tarlanın 29’unda canavar otu saptanmış olup il geneli olarak rastlama sıklığı % 42.02 olarak belirlenmiştir. Nisan 2021-Eylül 2021 aylarında yapılan ikinci surveylerde 73.7 ha alana sahip 148 tarlanın 29’unda canavar otu saptanmış olup il geneli olarak rastlama sıklığı % 19.59 olarak hesap edilmiştir. Doğal olarak bulaşık havuç kökünde O. crenata’nın kök boyunda % 58.8, kök çapında % 91.9 ve kök ağırlığında ise % 88.6 oranında azalmaya neden olduğu hesaplanmıştır.

Keywords

Supporting Institution

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi

Project Number

20.M.050

Thanks

Bu çalışma, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Başkanlığı tarafından finansal olarak desteklenmiştir (Proje Numarası: HMKU BAP-20.M.050).

References

  1. Abang, M., Abu-Irmaileh, B., Bayaa, B., & Yahyaoui, A. (2007). A participatory farming system approach for sustainable broomrape (Orobanche spp.) management in the Near East and North Africa. Crop Protection, 26, 1723-1732. https://doi.org/10.1016/j.cropro.2007.03.005
  2. Aksoy, E. (2003). Canavar otu türlerinin (Orobanche spp.) Çukurova bölgesi’ndeki önemi ve mücadele olanakları üzerine araştırmalar. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı, 158 s., Adana.
  3. Aksoy, E., & Pekcan, V. (2014). Canavar otları (Orobanche spp., Phelipanche spp.) ve mücadelesi. T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü, Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı, 15, Ankara.
  4. Aksoy, E., & Uygur, F.N. (2008). Effect of broomrapes on tomato and faba bean crops. Türkiye Herboloji Dergisi, 11 (1), 1-7.
  5. Aksoy, E., Arslan, Z.F., Eymirli, S., Tetik, Ö., Bayraktar, Ö., & Armağan, G. (2014). Gaziantep ve Kilis illerinde kırmızı mercimek yetiştiricilerinin canavar otu başta olmak üzere yabancı ot sorunları ve üreticilerin sorunlara yaklaşım düzeylerinin belirlenmesi. Türkiye V. Bitki Koruma Kongresi Bildirileri, 374.
  6. Amsellem, Z., Barghouthi, S., Cohen, B., Goldwasser, Y., Gressel, J., Hornok, L., Kerenyi, Z., Kleifeld, Y., Klein, O., Kroschel, J., Sauerborn, J., Müller-Stöver, D., Thomas, H., Vurro, M., & Zonno, M.C. (2001). Recent advances in the biocontrol of Orobanche (broomrape) species. Biocontrol, 46, 211-228. https://doi.org/10.1023/A:1011496114707
  7. Anonim (2019). Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) Bitkisel Üretim İstatistikleri. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr (Erişim Tarihi: 28.12.2022).
  8. Bıyıktay, İ. (2018). Hatay ili Kırıkhan ilçesinde yetiştirilen siyah havuçların verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, 62 s., Hatay.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Agricultural Engineering

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 30, 2023

Publication Date

August 17, 2023

Submission Date

January 21, 2023

Acceptance Date

March 15, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 28 Number: 2

APA
Üremiş, İ., Soylu, S., Kara, M., Uysal, A., Kurt, Ş., & Sertkaya, E. (2023). Hatay ili tarımsal alanlarında bulunan canavar otu türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve potansiyel zarar seviyesinin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 28(2), 338-354. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1240285
AMA
1.Üremiş İ, Soylu S, Kara M, Uysal A, Kurt Ş, Sertkaya E. Hatay ili tarımsal alanlarında bulunan canavar otu türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve potansiyel zarar seviyesinin belirlenmesi. MKU. J. Agric. Sci. 2023;28(2):338-354. doi:10.37908/mkutbd.1240285
Chicago
Üremiş, İlhan, Soner Soylu, Merve Kara, Aysun Uysal, Şener Kurt, and Erdal Sertkaya. 2023. “Hatay Ili Tarımsal Alanlarında Bulunan Canavar Otu Türleri, Yaygınlıkları, Yoğunlukları Ve Potansiyel Zarar Seviyesinin Belirlenmesi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 28 (2): 338-54. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1240285.
EndNote
Üremiş İ, Soylu S, Kara M, Uysal A, Kurt Ş, Sertkaya E (August 1, 2023) Hatay ili tarımsal alanlarında bulunan canavar otu türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve potansiyel zarar seviyesinin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 28 2 338–354.
IEEE
[1]İ. Üremiş, S. Soylu, M. Kara, A. Uysal, Ş. Kurt, and E. Sertkaya, “Hatay ili tarımsal alanlarında bulunan canavar otu türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve potansiyel zarar seviyesinin belirlenmesi”, MKU. J. Agric. Sci., vol. 28, no. 2, pp. 338–354, Aug. 2023, doi: 10.37908/mkutbd.1240285.
ISNAD
Üremiş, İlhan - Soylu, Soner - Kara, Merve - Uysal, Aysun - Kurt, Şener - Sertkaya, Erdal. “Hatay Ili Tarımsal Alanlarında Bulunan Canavar Otu Türleri, Yaygınlıkları, Yoğunlukları Ve Potansiyel Zarar Seviyesinin Belirlenmesi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 28/2 (August 1, 2023): 338-354. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1240285.
JAMA
1.Üremiş İ, Soylu S, Kara M, Uysal A, Kurt Ş, Sertkaya E. Hatay ili tarımsal alanlarında bulunan canavar otu türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve potansiyel zarar seviyesinin belirlenmesi. MKU. J. Agric. Sci. 2023;28:338–354.
MLA
Üremiş, İlhan, et al. “Hatay Ili Tarımsal Alanlarında Bulunan Canavar Otu Türleri, Yaygınlıkları, Yoğunlukları Ve Potansiyel Zarar Seviyesinin Belirlenmesi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, vol. 28, no. 2, Aug. 2023, pp. 338-54, doi:10.37908/mkutbd.1240285.
Vancouver
1.İlhan Üremiş, Soner Soylu, Merve Kara, Aysun Uysal, Şener Kurt, Erdal Sertkaya. Hatay ili tarımsal alanlarında bulunan canavar otu türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve potansiyel zarar seviyesinin belirlenmesi. MKU. J. Agric. Sci. 2023 Aug. 1;28(2):338-54. doi:10.37908/mkutbd.1240285

Cited By