Asi Nehrinin su kalite parametre düzeylerinin belirlenmesi
Öz
Amaç: Bu çalışmada, Türkiye’nin sınır aşan akarsularından biri olan Asi Nehrinin su kalite parametre düzeylerinin belirlenmesi ve bunların içme ve sulama suyu kalitesi açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem ve Bulgular: Bu çalışmada, Asi Nehrinin Türkiye kısmında belirlenen 8 noktadan, dört farklı dönemde su örnekleri alınmıştır. Alınan su örneklerinde pH, elektriksel iletkenlik (EC), eriyebilir katyon (Na, K, Ca, Mg) ve eriyebilir anyon (Cl-, SO4, CO3- ve HCO3=) analizleri yapılmıştır. Ayrıca eriyebilir katyon ve anyonlardan sodyum adsorpsiyon oranı (SAR), magnezyum oranı (MR), toplam sertlik (TH) ve kalıcı bikarbonat (RSC) değerleri hesaplanmıştır. Araştırma konusu su kaynaklarına ait bütün parametrelerin tanımlayıcı istatistik analizleri (ortalama, en düşük ve en yüksek değerler, standart sapma, varyasyon katsayısı, vb.) hesaplanmıştır. Su örneklerinin özellikleri arasındaki ilişkileri araştırmak için korelasyon analizi ve örnekleme dönemleri ve noktaları arasındaki farklılıkları açıklayabilmek için ise anova ve duncan testleri yapılmıştır. Asi Nehir suyunda katyonların oransal bolluk sıralaması çoktan aza doğru Mg>Na>Ca>K şeklinde, anyonların sıralaması ise SO4>HCO3>Cl>CO3 şeklinde belirlenmiştir. Amerikan tuzluluk laboratuvarı diyagramına göre, Asi Nehir suyunun kalite sınıfı C3S1 olarak belirlenmiştir.
Genel Yorum: Yapılan varyans analiz sonuçlarına göre; örnekleme noktaları arasında EC değerlerindeki farklılık istatistiksel açıdan %5 düzeyinde önemli bulunmuştur. Diğer parametrelerdeki farklılıklar ise istatistiksel açıdan önemli bulunamamıştır. Yine, örnekleme dönemleri arasında ise pH, HCO3 ve MR değerleri arasındaki farklılık %1 düzeyinde önemli bulunmuştur.
Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Asi nehir suyunu kullanırken dikkatli olmak gerekir. Asi nehir suyu tuzluluk açısından çok tuzlu sular sınıfına girmektedir. Bu su ancak iyi drenaj koşullarında ve tuzluluk kontrolü için özel yönetim uygulamaları ile sulamada kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler
Supporting Institution
Project Number
Thanks
References
- Ağca N, Ödemiş B, Yalçin M (2009) Spatial and temporal variations of water quality parameters in Orontes river Hatay. Turkey. Fresenius. Envir. Bulletin. 18 (4): 457-460.
- Ağca N, Yalçin M, Ödemiş B (2006) Quality Determination of Some Water Sources in the Amik Plain. Hatay. 18. International Soil Meeting (ISM) on ‘Soil Sustaining Life of Earth. Menaging Soil and Technology’ May 22-26.2006. Şanlıurfa-Turkey Proceedings. Volume I.pp. 320-326.
- Ağca N, Doğan K, Karanlık S (2018) Amik ovasındaki yüzey sularında amonyum, nitrat, fosfor ve ağır metal kirliliğinin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 23(2):197-203.
- Altunlu E (2002). Potential water resources of Hatay. Published in Has Pipe Company.
- Ayers R S, Westcot D W (1994) Water quality for agriculture. FAO Irrigation and Drainage Paper No. 29, Rev. 1.
- Bilgin A, Konanç UM (2016) Evaluation of surface water quality and heavy metal pollution of Coruh River Basin (Turkey) by multivariate statistical methods. Environ Earth Sci. 75:1029.
- Chung SY, Venkatramanan S, Park N, Ramkumar T, Sujitha SB, Jonathan MP (2016) Evaluation of physico-chemical parameters in water and total heavy metals in sediments at Nakdong River Basin. Korea. Environ Earth Sci. 75:50.
- Eaton FM (1950) Significance of carbonates in irrigation water. Soil. Sci. 69: 123-133.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Agricultural Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
April 6, 2020
Submission Date
July 1, 2019
Acceptance Date
January 2, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 25 Number: 1