Research Article

İkinci ürün koşullarında yetiştirilen soya bitkisinin farklı gelişme dönemlerinde tepe büyüme noktasında oluşan mekanik zararın tohum verimi ile bazı tarımsal özellikler üzerine etkileri

Volume: 26 Number: 1 April 19, 2021
EN TR

İkinci ürün koşullarında yetiştirilen soya bitkisinin farklı gelişme dönemlerinde tepe büyüme noktasında oluşan mekanik zararın tohum verimi ile bazı tarımsal özellikler üzerine etkileri

Öz

Amaç: Bu çalışma; Çukurova bölgesi ikinci ürün koşullarında yetiştirilen soya bitkisinin tepe büyüme noktasında farklı dönemlerde meydana getirilen mekanik zararın, tohum verimi ile bazı tarımsal özellikler üzerine olan etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.

Yöntem ve Bulgular: Çalışma, 2018 ve 2019 yıllarında, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma Alanında ve ikinci ürün yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Araştırmada; üç farklı vejetatif gelişme döneminde (V1, V2 ve V3) bitkilerin tepe büyüme noktaları koparılarak mekanik zarar meydana getirilmiştir. Materyal olarak, Arısoy (III. Olgunlaşma grubunda) ve Blaze (IV. Olgunlaşma grubunda) çeşitleri kullanılmıştır. Araştırmaya konu olan deneme bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuş ve yürütülmüştür.

Genel Yorum: Araştırma sonucu, V1, V2 ve V3 vejetatif gelişme dönemlerinde meydana gelen mekanik zararın, verime üzerine etkilerinin çeşitlere göre farklı olduğu tespit edilmiştir. İki yıllık ortalama değerlere göre, en yüksek tohum verimi, her iki soya çeşidinde de ilk üç yapraklı dönemde (V1) yapılan uygulamalarından elde edilmiştir (473.5 kg da-1). Bu dönemde yapılan uygulama Arısoy çeşidinde yaklaşık %19.0 oranında verim artışına neden olmuştur.

Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Farklı dönemlerde soya bitkisinin tepe noktasında meydana getirilen mekanik zararın, uygulama zamanının doğru seçilmesi halinde tohum verimi üzerine artırıcı etkisinin olduğu saptanmıştır. Erken vejetatif gelişme döneminde tepe noktasına (büyüme konisine) verilen mekanik zarar, alt boğumda bulunan tomurcukların sürerek daha fazla yan dal ve bakla oluşturması sonucu verim kaybını minimum düzeyde azaltmıştır. Yapılan bu çalışmada elde edilen sonuçlara göre, ikinci ürün koşullarında yetiştirilen soya bitkisinin dolu zararına maruz kalarak zarar görmesi halinde, bitkinin zarar gördüğü gelişme dönemine göre, tohum veriminin artabileceği veya bazı durumlarda ise verim kayıplarının olabileceği gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Thanks

Bu çalışma, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nde 2018 yılında Özge Bağırkan tarafından yürütülen yüksek lisans tezinin bir kısmını kapsamakta olup, yazarlar desteklerinden dolayı Çukurova Üniversitesi Araştırma Projeleri Birimi’ne teşekkür ederiz.

References

  1. Arıoğlu H (1991) Çukurova koşullarında dolu zararının soya bitkisinde meydana getirdiği verim kaybının belirlenmesi üzerinde bir araştırma. Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 6 (3): 91-102.
  2. Arıoğlu H (2014) Yağ bitkileri yetiştirme ve ıslahı. Ç.Ü. Zir. Fak. Yayınları, Genel Yayın No:220, No:A-70. Adana.
  3. Arıoğlu H, Güllüoğlu L (2018) Türkiye’de yağlı tohum üretimi ve yem sektörüne etkileri. Harman Time Dergisi, 6(66): 38-42.
  4. Asar M, Yalçın S, Yücel G, Nadaroğlu Y, Erciyas H (2007) Zirai Metoroloji Ders Kitabı. DMİ Genel Müdürlüğü Zirai Meteoroloji Şube Müdürlüğü. Ankara.
  5. Aslam M, Naseer AK, Siddique MM (1993) Effect of different row and plant spacings on soybean yield and ıts components. Pakistan J. Agric. Res., 14(3): 143-148.
  6. Bakal H, Güllüoğlu L, Onat B, Arıoğlu, H (2017) The effect of growing seasons on some agronomic and quality characteristics of soybean varieties in Mediterranean region in Turkey. Turkish J. of Field Crops, 22(2): 187-196.
  7. Camery M.P, Weber CR (1953) Effects of certain components of simulated hail injury on soybeans and corn, Research Bulletin (Iowa Agriculture and Home Economics Experiment Station): Vol. 31, No. 400.
  8. Conley SP, Pedersen P, Chrıstmas EP (2008) Main-stem node removal effect on soybean seed yield and composition, Crop Sci. Soc., 101(1): 120-123.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Agricultural Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 19, 2021

Submission Date

July 16, 2020

Acceptance Date

November 6, 2020

Published in Issue

Year 2021 Volume: 26 Number: 1

APA
Bakal, H., Bağırkan, Ö., & Arıoğlu, H. (2021). İkinci ürün koşullarında yetiştirilen soya bitkisinin farklı gelişme dönemlerinde tepe büyüme noktasında oluşan mekanik zararın tohum verimi ile bazı tarımsal özellikler üzerine etkileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 26(1), 117-127. https://doi.org/10.37908/mkutbd.770096

Cited By