APOPTOZİS
Abstract
Apoptozis veya Apoptoz, programlanmış hücre ölümünün ana tiplerinden biridir. Bu tip vücutta ihtiyaç duyulmayan veya anormalleşmiş hücrelerden kurtulmanın normal yoludur. Akut hücresel zarar sonucu olan hücre ölümü tipi nekrozdan farklı olarak apoptoz belirli bir moleküler işlemler serisinin (sırasının) sonunda hücrenin ölümünü sağlar ve aynı zamanda organizmanın yaşam döngüsü için gerekli ve yararlıdır. Örneğin gelişen bir embriyoda insan parmaklarının farklılaşması için parmaklar arasındaki hücrelerin apoptoz başlatması gerekir ki parmaklar birbirinden ayrılabilsin. Hücre ölümü sırasında meydana gelen pek çok hücresel ve şekilsel değişimler, bazı enzimlerin rol oynadığı birtakım süreçler neticesinde gelişir. Nekroz'dan farklı olarak, apoptozise uğrayan bir hücre küçülerek ölür. Her saniye yaklaşık bir milyon hücremiz apoptozisle vücuttan uzaklaştırılmaktadır. Yapım (mitozis) ile yıkım (apoptozis) arasında kontrollü bir denge vardır. Apoptoz kanser hücrelerinin zararına ve organizmanın yararına çalışır. Apoptozisi saptamak için çok çeşitli yöntemler geliştirilmiştir. Apoptoz bozuklukları kanser, enfeksiyon hastalıkları, nörodejeneratif hastalıklar, iskemik hastalıklar gibi pek çok hastalığa neden olmaktadır. Apoptoz azlığı ya da fazlalığının neden olabileceği hastalıklarda biyokimyasal yollarda yer alan her hangi bir etken tedavide hedef alınabilir.
Keywords
References
- 1. Alles A, Alley K, Barrett JC et al. Apoptosis: a general comment. FASEB J 1991; 5: 2127-8.
- 2. Pınarbaşı E. Apopitozis (Programlı Hücre Ölümü). Yıldırım A, Bardakçı F, Karataş M, Tanyolaç B (Editörler). Moleküler Biyoloji. 2. Baskı, Nobel Yayın Dağıtım. 2010:425-470.
- 3. Kerr JFR, Wyllie AH, Currie AR. Apoptosis: a basic biological phenomenon with wide-ranging implications in tissue kinetics. Br J Cancer. 1972; 26: 239-57.
- 4. Raff MC. Social control on cell survival and cell death. Nature 1992; 356:397-400.
- 5. Wright SC, Wei QS, Kinder DH, Larrick JW. Biochemical pathways ofapoptosis; nicotinamide adenine dinucleotide-deficient cells are resistant to tumor necrosis factor or ultraviolet light activation of the 24-kd apoptotic protease and DNA fragmentation. J. Exp. Med. 1996;183:463-471.
- 6. Gavrieli Y, Sherman Y, Shmuel A, Sason B. Identification of programmed cell death in situ via specific labeling of nuclear DNA fragmentation. The Journal of Cell Biology. 1992;119(3):493-501..
- 7. Ulukaya E.Apoptozis ders notları. Erişim: http://biyokimya.uludag.edu.tr/ apoptozisdersnotu, 04.05.2007.
- 8. Herrmann M, Kalden JR. Apoptosis and autoimmunity, Wiley-Vch Verlag GmbH & Co. KGaA, University of Erlangen-Nuremberg, Institute for Clinical Immunology, Weinheim, Germany. 2003.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Letter to Editor
Publication Date
March 3, 2015
Submission Date
February 28, 2015
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2012 Volume: 3 Number: 11