Aile Hekimleri Arasında Çölyak Hastalığı Farkındalığı ve Pratik Modelleri: Meslek Yıllarına ve Yerel Kılavuzların Farkındalığına İlişkin Anket Tabanlı Bir Çalışma
Abstract
Amaç: Aile hekimlerinin çölyak hastalığı (ÇH) ile ilgili farkındalık ve klinik pratikleri, mesleki yıllara ve yerel klavuzların farkındalığına göre değerlendirmek. Yöntemler: Gaziantep’teki birinci basamak kliniklerinde çalışan toplam 147 aile hekimi bu kesitsel ankete gönüllü olarak dahil edildi. Anket formunda hekimlerin sosyodemografik özellikleri, ÇH farkındalıkları (serolojik testler, tarama endikasyonları, hastalık tipleri) ve ÇH’dan şüphelenme sıklığı, bağırsak biyopsisi, malignite riski, glutensiz diyet katılığı ve kriterleri, IgA taraması ve yerel kılavuzlar hakkında farkındalıkları sorgulandı. Anket formu yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Bulgular: Serolojik analiz için en fazla endikasyonun kronik ishal varlığı (%33,7) ve hastalığın tipik formunun (%49,8) daha yaygın olarak tanındığı bildirilmiştir. Hekimlerin sadece %17,7’si erişkin hastalarda sıklıkla ÇH’dan şüphelendiklerini, % 38.1’i sık sık hastaları ÇH için serolojik testlere sevk ettiklerini ve % 36.1’i seroloji pozitif hastalar için her zaman bağırsak biyopsisi önerdiklerini bildirmiştir. Genel olarak, hekimlerin %63,5’i katı glutensiz diyetin ÇH’da daima uygulanması gerektiğini düşünmektedir. %51’i ÇH’na benzer semptomları olup seroloji negatif hastalarına glutensiz bir diyet önerdiklerini ve %19,7’si ÇH’da IgA taraması önerdiklerini bildirmiştir. Bir doktorun seroloji pozitif hastalar için bağırsak biyopsisini her zaman önerme olasılığı (42.7% vs. 27.7%, p=0.028) kılavuzların farkında olmasıyla önemli ölçüde artmıştır. Sonuç: Bulgularımız, erişkin başlangıçlı ve atipik semptomlar konusunda ÇH hakkında düşük düzeyde farkındalık ve mesleki yıllara bakılmaksızın aile hekimleri arasında ÇH’da tanı ve takip hakkında yetersiz bilgi olduğunu göstermektedir. Buna göre, bulgularımız, özellikle yetişkinlerde semptomların tanınması, bağırsak biyopsisi ile kombine serolojik testlerin kullanımı ve uygun öneriler açısından, aile hekimleri arasında eğitim toplantıları ve çalıştaylar yoluyla ÇH farkındalığını artırma ve kılavuzlara daha fazla uyma ihtiyacını göstermektedir.
Keywords
References
- Ludvigsson JF, Leffler DA, Bai J, Biagi F, Fasano A, Green PH, et al. The Oslo definitions for coeliac disease and related terms. Gut. 2013; 62:43–52.
- Green P, Cellier C. Celiac disease. New England Journal of Medicine. 2007; 357:1731–1743.
- Gasbarrini GB, Mangiola F, Gerardi V, Lanino G, Corazza GR, Gasbarrini A, et al. Coeliac disease: an old or a new disease? History of a pathology. Intern Emerg Med 2014; 9: 249–256.
- Rubio-Tapia A, Hill ID, Kelly CP, Calderwood AH, Murray JA. American College of Gastroenterology. ACG clinical guidelines: diagnosis and management of celiac disease. Am J Gastroenterol 2013; 108: 656-76.
- Tatar G, Elsurer R, Simsek H, Balaban YH, Hascelik G, Ozcebe OI, et al. Screening of tissue transglutaminase antibody in healthy blood donors for celiac disease screening in the Turkish population. Dig Dis Sci. 2004;49(9):1479–1484.
- Tack GJ, Verbeek WH, Schreurs MW, Mulder CJ. The spectrum of celiac disease: epidemiology, clinical aspects and treatment. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2010 Apr;7(4):204-13.
- Green PH. Where are all those patients with celiac disease? Am J Gastroenterol 2007; 102: 1461–1463.
- Lanzarotto F, Crimí F, Amato M, Villanacci V, Pillan NB, Lanzini A. Is under diagnosis of celiac disease compounded by mismanagement in the primary care set ting? A survey in the Italian Province of Brescia. Minerva Gastroenterol Dietol 2004; 50: 283-8.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Authors
Nimet Yılmaz
*
0000-0002-3092-6037
Türkiye
Publication Date
August 30, 2020
Submission Date
December 25, 2019
Acceptance Date
June 8, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 11 Number: 40