EN
TR
Tropikal Bahçelerin Biyofilik Kriterler Bağlamında İncelenmesi: Konya Tropikal Kelebek Bahçesi Örneği
Öz
Yaşanan teknolojik gelişmeler, sanayileşme ve kentleşme faaliyetlerinin artmasını beraberinde getirmektedir. Bu artış, çevre sorunlarına ve insan üzerinde psikolojik ve fizyolojik olarak olumsuz etkileri bulunan doğadan uzaklaşmaya neden olmaktadır. İnsan, doğa ve yapılı çevre etkileşiminde yer alan mimari tasarım sürecinde, insan-doğa ilişkisini ön planda tutan ve insanları yeniden doğaya yönlendiren biyofili yaklaşımı, mimari tasarıma yön veren yaklaşımlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Son yıllarda insanların doğa ile iç içe olmasını sağlayan, zihinsel yenilenmeyi destekleyen ve sosyal ilişkiler kurmalarını sağlayan önemli turizm noktalarından biri hâline gelen tropikal bahçeler, doğa temelli rekreasyon alanları olarak kentlerde yer almaktadır. Tropikal bahçelerin biyofilik tasarım yaklaşımı ile ele alındığı bu çalışmada örneklem yapı olarak ele alınan Konya Tropikal Kelebek Bahçesi, Kellert ve Calabrese (2015) tarafından belirlenen biyofilik tasarım kriterlerine göre incelenerek; unsurların karşılanma düzeyleri, belirlenen ölçütler doğrultusunda ‘zayıf’, ‘orta ve ‘güçlü’ olmak üzere üç düzeyde değerlendirilmiştir. İnsanlara sosyalleşme ve doğa ile buluşma imkânı sunan yapıya, doğanın taşınarak ve doğaya ait ögelerin taklit edilerek entegre edildiği görülmüştür. Yapıda bazı unsurların kısmen ya da güçlü biçimde karşılandığı, ateş unsurunun ise bulunmadığı belirlenmiştir. Değerlendirmelerin sonucunda, yapının biyofilik tasarım kriterleri bakımından geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Ethical Statement
Çalışma etik kurul izni gerektirmemektedir.
References
- Abdelaal, M. S. (2019). Biophilic campus: An emerging planning approach for a sustainable innovation- conducive university. Journal of Cleaner Production, 215, 1445-1456. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.01.185.
- Adilhan, Ö., ve Ünverdi, L. (2018). Kentsel yenileme sürecinde kentsel tasarımın önemi: Aydın-Söke örneği. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(1), 226-261. https://doi.org/10.30803/adusobed.390396.
- Aylan, F. K., ve Şalvarcı, S. (2018). Kent turizmi açısından rekreasyon alanlarının önemi: Konya temalı parklar örneği. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, (3), 49-62.
- Barbiero, G. ve Berto, R. (2021). Biophilia as evolutionary adaptation: An onto- and phylogenetic framework for biophilic design. Frontiers in Psychology, 12, 700709, 1-13.
- Barbiero G., Berto R., Venturella A. ve Maculan N., (2021). Bracing biophilia: When biophilic design promotes pupil’s attentional performance, perceived restorativeness and affiliation with nature. Environment, Development and Sustainability. https://doi.org/10.1007/s10668-021-01903-1.
- Barbiero G., (2023). Biophilic design reframed. The theoretical basis for experimental research. Ri-Vista.
- Research for Landscape Architecture, 21(2), 80–91. https://doi.org/10.36253/rv-15678.
- Beatley, T., ve Newman, P. (2013). Biophilic cities are sustainable,resilient cities. Sustainability, 5(8), 3328– 3345.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Architecture (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 27, 2025
Submission Date
February 7, 2025
Acceptance Date
November 19, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 8 Number: 2