An Analysis of Tropical Gardens in the Context of Biophilic Criteria: The Case of Konya Tropical Butterfly Garden

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 513 - 542, 27.12.2025

Ayşe Zülal Okcu Güçlü , Elif Tuğba Yalaz

https://doi.org/10.59389/modular.1635171

https://izlik.org/JA89UT56BF

Öz

Technological developments led to an increase in industrialization and urbanization activities. This increase leads to environmental problems and a move away from nature, which has psychologically and physiologically negative effects on humans. In the architectural design process, which takes place in the interaction of humans, nature and the built environment, the biophilia approach, which prioritizes the human-nature relationship and directs people back to nature, emerges as one of the approaches that direct architectural design. Tropical gardens, which have become one of the key tourism destinations in recent years, enabling people to be immersed in nature, supporting mental renewal, and facilitating social connections, are located in cities as nature-based recreational areas. In this study, which examines tropical gardens from a biophilic design perspective, the Konya Tropical Butterfly Garden, taken as a case building, has been analyzed according to Kellert and Calabrese's (2015) biophilic design criteria, and the degree to which the elements were met has been evaluated at three levels in line with the determined criteria: ‘weak,’ ‘moderate,’ and ‘strong’. The building, which offers people the opportunity to socialize and interact with nature, has been seen to integrate nature by bringing it indoors and imitating elements belonging to nature. It has been determined that some elements are partially or strongly fulfilled in the building, while the element of fire is not available. As a result of the evaluations, recommendations have been presented for the development of the building in terms of biophilic design criteria.

Anahtar Kelimeler

Biophilic design , Tropical gardens , Konya Tropical Butterfly Garden

Tropikal Bahçelerin Biyofilik Kriterler Bağlamında İncelenmesi: Konya Tropikal Kelebek Bahçesi Örneği

https://izlik.org/JA89UT56BF

Öz

Yaşanan teknolojik gelişmeler, sanayileşme ve kentleşme faaliyetlerinin artmasını beraberinde getirmektedir. Bu artış, çevre sorunlarına ve insan üzerinde psikolojik ve fizyolojik olarak olumsuz etkileri bulunan doğadan uzaklaşmaya neden olmaktadır. İnsan, doğa ve yapılı çevre etkileşiminde yer alan mimari tasarım sürecinde, insan-doğa ilişkisini ön planda tutan ve insanları yeniden doğaya yönlendiren biyofili yaklaşımı, mimari tasarıma yön veren yaklaşımlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Son yıllarda insanların doğa ile iç içe olmasını sağlayan, zihinsel yenilenmeyi destekleyen ve sosyal ilişkiler kurmalarını sağlayan önemli turizm noktalarından biri hâline gelen tropikal bahçeler, doğa temelli rekreasyon alanları olarak kentlerde yer almaktadır. Tropikal bahçelerin biyofilik tasarım yaklaşımı ile ele alındığı bu çalışmada örneklem yapı olarak ele alınan Konya Tropikal Kelebek Bahçesi, Kellert ve Calabrese (2015) tarafından belirlenen biyofilik tasarım kriterlerine göre incelenerek; unsurların karşılanma düzeyleri, belirlenen ölçütler doğrultusunda ‘zayıf’, ‘orta ve ‘güçlü’ olmak üzere üç düzeyde değerlendirilmiştir. İnsanlara sosyalleşme ve doğa ile buluşma imkânı sunan yapıya, doğanın taşınarak ve doğaya ait ögelerin taklit edilerek entegre edildiği görülmüştür. Yapıda bazı unsurların kısmen ya da güçlü biçimde karşılandığı, ateş unsurunun ise bulunmadığı belirlenmiştir. Değerlendirmelerin sonucunda, yapının biyofilik tasarım kriterleri bakımından geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Biyofilik tasarım , Tropikal bahçeler , Konya Tropikal Kelebek Bahçesi

Etik Beyan

Çalışma etik kurul izni gerektirmemektedir.

Kaynakça

• Abdelaal, M. S. (2019). Biophilic campus: An emerging planning approach for a sustainable innovation- conducive university. Journal of Cleaner Production, 215, 1445-1456. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.01.185.
• Adilhan, Ö., ve Ünverdi, L. (2018). Kentsel yenileme sürecinde kentsel tasarımın önemi: Aydın-Söke örneği. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(1), 226-261. https://doi.org/10.30803/adusobed.390396.
• Aylan, F. K., ve Şalvarcı, S. (2018). Kent turizmi açısından rekreasyon alanlarının önemi: Konya temalı parklar örneği. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, (3), 49-62.
• Barbiero, G. ve Berto, R. (2021). Biophilia as evolutionary adaptation: An onto- and phylogenetic framework for biophilic design. Frontiers in Psychology, 12, 700709, 1-13.
• Barbiero G., Berto R., Venturella A. ve Maculan N., (2021). Bracing biophilia: When biophilic design promotes pupil’s attentional performance, perceived restorativeness and affiliation with nature. Environment, Development and Sustainability. https://doi.org/10.1007/s10668-021-01903-1.
• Barbiero G., (2023). Biophilic design reframed. The theoretical basis for experimental research. Ri-Vista.
• Research for Landscape Architecture, 21(2), 80–91. https://doi.org/10.36253/rv-15678.
• Beatley, T., ve Newman, P. (2013). Biophilic cities are sustainable,resilient cities. Sustainability, 5(8), 3328– 3345.
• Berman, M. G., Jonides, J. ve Kaplan, S. (2009). The cognitive benefits of interacting with nature. Psychological Science, 19(12), 1207-12. Blau, M. L., Luz, F. ve Panagopoulos, T (2018). Urban river recovery inspired by nature-based solutions and biophilic design in Albufeira, Portugal. Land, 7(14), 141.
• Boz Demir, A. Ö., ve Cengiz, C. (2023). Biyofilik tasarım açısından Bartın kenti örneğinde bir değerlendirme. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 19(2), 253-268. https://doi.org/10.58816/duzceod.1259445.
• Browning W.D., Ryan C.O. ve Clancy J.O. (2014). 14 Patterns of biophilic design: Improving health & well- being in the built environment. Terrapin Bright Green, LLC, New York. https://www.terrapinbrightgreen.com/reports/14-patterns/.
• Burkut, E.B. (2018). Sürdürülebilir mimari tasarımların Konya örneğinde incelenmesi, Uluslararası Yeşil Başkentler Kongresi, 8-11 Mayıs 2018, Konya, 208-218.
• Çiçek, N., ve Kından, A. (2020). Samsun ili Batı Parkı’nın peyzaj özelliklerinin değerlendirilmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 17(2), 159-164. https://doi.org/10.25308/aduziraat.668410.
• Daşkıran, B. N. ve Yeler Minsolmaz.G., (2021). Evaluation Of Osmaniye Kadirli Municipality Building in the context of biophilic design. Journal of Environmental and Natural Studies, 3(2), 119-136.
• Demirel, Ö., Bingül Bulut, M. B. ve Aydoğan, T. G. (2022). A review on botanic gardens. Biodiversity Studies (BiSt), 1(2), 75-83.
• Deliönü A. A. (2023). Biyofilik tasarım ilkeleri kapsamında ofis yapılarının incelenmesi (Yayın No. 787499) [Yüksek lisans tezi, Haliç Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
• Dias, B. D. (2015). Beyond sustainability – Biophilic and regenerative design in architecture. European Scientific Journal, 11(9), 147–158.
• Doğan, F. (2025) Kent parklarının biyofilik tasarım parametrelerine göre değerlendirilmesi: Samsun Çakırlar Parkı örneği, Turkish Journal of Forest Science, 9(1), 43-58.
• Ecobuild, (t.y.), Tropik Kelebek Bahçesi ve Böcek Müzesi. 25 Kasım 2025 tarihinde https://www.ecobuild.com.tr/projects/87874594-aa53-47e9-8795-774ceeb00cb5 adresinden alındı.
• Engemann, K., Bocker-Pedersen, C., Arge, L., Tsirogiannis, C., Bo-Mortensen, P. ve Svenning, J.C. (2019). Residential green space in childhood is associated with lower risk of psychiatric disorders from adolescence into adulthood. Proceedings of the National Academy of Sciences, 116(11), 5188-5193. https://doi.org/10.1073/pnas.180750411.
• Erpamukçu Oruç, N. ve Ispalar Çahantimur, A. (2024). Beyond a garden: Alignment of sustainable development goals with botanic gardens. Environmental Science & Policy, 152, 103639.
• Gillis, K. ve Gatersleben B. (2015). A review of psychological literature on the health and wellbeing benefits of biophilic design. Buildings, 5(3), 948-963. https://doi.org/10.3390/buildings5030948.
• Goh, H.C. ve Mahmood, N. (2016). The user’s perceptions of Perdana Botanical Garden in Kuala Lumpur. Journal of Design and Built Environment, 16 (1), 27-36. Google Earth, (2024). Konya Tropikal Kelebek Bahçesi Google Earth Uydu Görüntüsü.
• Göral, R., ve Arıcan, B. (2023). Çevrim içi ziyaretçi yorumlarının karma yöntem ile analizi: Konya Tropikal Kelebek Bahçesi uygulaması. Selçuk Turizm ve Bilişim Araştırmaları Dergisi, 4, 1-25.
• Grazuleviciute-Vileniske, I., Daugelaite, A. ve Viliunas, G., (2022). Classification of biophilic buildings as sustainable environments. Buildings, 12, 1542. https:// doi.org/10.3390/buildings12101542
• Hidalgo A. K. (2014). Biophilic design, restorative environments and well being. Salamanca, J.,Desmet, P., Burbano, A., Ludden, G., Maya, J. (Eds.). Proceedings of the Colors of Care: The 9th International Conference on Design & Emotion. Bogotá, October 6-10, 2014.
• Human Spaces Report (2015). The global impact of biophilic design in the workplace (Report).
• Hung, S. H. (2025). Does perceived biophilic design contribute to human well-being in urban green spaces? A study of perceived naturalness, biodiversity, perceived restorativeness, and subjective vitality. Urban Forestry & Urban Greening, 107 (2025), 128752.
• İrfanoğlu, H. İ., ve Suri, L. (2022). Biyofilik tasarım kriterlerinin mekânlar üzerinden değerlendirilmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 21(41), 95-116. https://doi.org/10.55071/ticaretfbd.1115254.
• Kahn, P.H. (1997). Developmental psychology and the biophilia hypothesis: Children's affiliation with nature. Developmental Review, 17(1), 1-61, https://doi.org/10.1006/drev.1996.0430.
• Kalabalık, B.K. (2025). Biyofilik tasarım kriterlerinin sürdürülebilir kalkınma hedefleri bağlamında sınıflandırılması ve analizi: Yeşil bina sertifika sistemlerine entegrasyonu için bir öneri (Yayın No. 945189) [Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
• Kalay, T. (2024). Ergonomi ve biyofilik tasarım ilkelerinin ilişkisinin kütüphane tasarımı üzerinden değerlendirilmesi, 8gen-ART, 4(1), 73-88.
• Karaşah, B. (2021). Botanik bahçelerinin biyofilik tasarım kriterleri doğrultusunda değerlendirilmesi: Nezahat Gökyiğit botanik bahçesi örneği. Kent Akademisi, 14(3), 545-559. https://doi.org/10.35674/kent.981889
• Karcı Demirkol, A. ve Kalaycı Önaç, A. (2021). Biyofilik tasarım kriterleri bağlamında ofis tasarımı. M. Çevik, A. Diambu Ngimbi, F. Emrem (ed.) 5. Uluslararası Öğrenciler Fen Bilimleri Kongresi Tam Metin Kitabı, İzmir. 389- 396.
• Kaya, H., ve Arslan Selçuk, S. (2018). Biyofilik tasarım ve iyileştiren mimarlık: Sağlık yapıları üzerine bir değerlendirme. EJONS International Refereed Indexed Journal on Mathematic, Engineering and Natural Sciences, 2(3), 35 47.
• Kellert, S.R. ve Wilson, E.O. (1993). The biophilia hypothesis. Island Press, Washington, D.C., USA.
• Kellert, S. R. (2008). Dimensions, elements and attributes of biophilic design. In S.R. Kellert, J. H. Heerwagen, & M.L. Mador (Eds.), Biophilic Design: The theory, science and practice of bringing buildings to life. 3–19. Kellert, S.R., Heerwagen, J.H., ve Mador, M.L. (2008) Biophilic Design. The Theory, Science, and Practice of Bringing Buildings to Life. New Jersey: John Wiley & Sons.
• Kellert, S. ve Calabrese, E. (2015). The practice of biophilic design. Terrapin Bright LLC, 3, 21–46.
• Kırtepe, A. ve Çetinkaya, A.F. (2024). Rekreasyon ve eko rekreasyon arasındaki ilişki. İçinde B. Özgür ve T. Sezan (Ed.), Spor Bilimlerinde Güncel Yaklaşımlar: Eğitim, Yönetim ve Ekonomi (ss.13-33). Özgür Yayınları.
• Koçyiğit, M. ve Aktan, E. (2020). Kent markalaşması bağlamında tematik parkların kent imajı üzerindeki rolü: Konya Kelebekler Vadisi ziyaretçileri üzerinde bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 8(1), 1-20.
• Kuyrukçu, Z. ve Akıllı, A. (2023). Konya’daki tema parkların kent ile ilişkisi ve ziyaretçi memnuniyet düzeyi bağlamında değerlendirilmesi. Journal of Human Sciences, 20(3), 223-249. https://doi.org/10.14687/jhs.v20i3.6379
• Lee S. H. (2019). Effects of biophilic design on consumer responses in the lodging industry. International Journal of Hospitality Management, 83, 141-150. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2019.05.006
• Lin, B. B., Egerer, M. H. ve Ossola, A. (2018). Urban Gardens as a space to engender biophilia: Evidence and ways forward. Frontiers in Built Environment, 4, 79.
• Makram, A. (2019). Nature-based framework for sustainable architectural designbiomimetic design and biophilic design. Architecture Research, 9(3), 74-81.
• Matteson D. (2013). Learner perceptions of biophilia and the learning environment: A phenomenological study [Doctoral Thesis], Walden University, ProQuest Dissertations & Thesis.
• Mobley T. A. (2006). Yerel yönetimlerin halkın rekreasyon ve park ihtiyaç ve hizmetlerini karşılamadaki rolü, Eskişehir Sağlıklı Kentler Birliği Toplantısı, Eskişehir.
• Mohamed, N., Othman, N., Hamzah, H., Zainal, M. H. ve Malek N. A., (2022). A systematic review of botanical gardens towards eco restoration and connectedness to nature for psychological restoration. IOP Conference Series Earth and Environmental Science, 1067(1), 012003.
• Muhammad, S.O. (2022). Assessing the mental benefits of a biophilic park design using a virtual reality tool. [Master of Science in Urban Planning and Policy Design], Politecnico Di Milano. POLITesi dijital tez arşivi.
• Özdemir, H. (2023). The effect of theme parks on urbanisation process: The case of Konya. International Social Sciences Studies Journal, 9 (116), 8640-8648. https://doi.org/10.29228/sssj.727 54
• Özel Karaağaç, B., ve Atabeyoğlu, Ö. (2023). Kent parklarının değerlendirilmesinde biyofilik tasarım yaklaşımı: Ordu örneği. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences, 9(4), 893- 911. https://doi.org/10.28979/jarnas.1269933
• Özğan, A.O., ve Aluçlu, I., (2023). Biyofilik tasarımın akademik değerlendirmesi: araştırma ve ilgi alanları. Turkish Journal of Forest Science, 7(2), 267-283. https://doi.org/10.32328/turkjforsci.1347473 Özyurt Ökten, S. S. (2022). Kent parklarının biyofilik tasarım kriterlerine göre yenilenmesi: İskenderun Millet Parkı Örneği. Kent Akademisi, 15(1), 1-18. https://doi.org/10.35674/kent.984157
• Pálsdóttir, A.M., Thorpert, P., Gudnason, V. Settegren, H. Víkingsson, A. ve Siggeirsdóttir, K. (2021). Conceptual biophilic design in landscape architecture – A design concept for a health garden in Iceland, AHTA Journal Of Therapeutıc Hortıculture, 31(1), 39-56.
• Pekerşen, Y., Alagöz, G. ve Takkacığil, E. (2024). Tema park ziyaretçilerinin deneyim algısının davranışsal niyete etkileri. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 21(2), 385-407.
• Peters, T., ve D’Penna, K. (2020). Biophilic design for restorative university learning environments: A critical review recommendations. Sustainability, 12(17), 7064. https://doi.org/10.3390/su12177064
• Ristianti, N.S., Dewi, S.P., Susanti, R., Kurniati, R. ve Zain, N.S. (2024). Using biophilic design to enhance resilience of urban parks in Semarang City, Indonesia. Nakhara: Journal of Environmental Design and Planning, 23(1), 402.
• Salingaros N., (2019). The biophilic index predicts healing effects of the built environment, Journal of Biourbanism, 8(1), 13-34.
• Selçuklu Belediyesi. (2022). Konya tropikal kelebek bahçesi. 17 Kasıım 2024 tarihinde https://www.konyatropikalkelebekbahcesi.com/tr/bahcemiz adresinden alındı.
• Söderlund, J ve Newman, P. (2015). Biophilic architecture: a review of the rationale and outcomes. AIMS Environmental Science, 2(4), 950-969. https://doi.org/10.3934/environsci.2015.4.950
• Şahin, F. ve Satıcı, B., (2022). Biyofilik tasarim ve modern mimarlık kesişiminde bir değerlendirme: Carlo Scarpa mimarlığı. Journal of Technology and Applied Sciences, 4(2), 21-45.
• Tarhan S., (2019). Doğanın inovasyonu; Biyomimikri ve bu bağlamda Konya Tropikal Kelebek Bahçesi örneği (Yayın No. 570224) [Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
• Tidball K. G., (2012). Urgent biophilia: Human-Nature interactions and biological attractions in disaster resilience. Ecology and Society, 17(2), 5. http://dx.doi.org/10.5751/ES-04596-170205 Ulrich R.S., (1984). View through a window may influence recovery. Science, 224(4647), 224-225.
• Umeora, C. O., Onwuzuligbo, C. C. ve Ononuju, F. I. (2025). The role of biophilic campus design in enhancing university environments in southeast Nigeria. Open Journals of Environmental Research, 6(1), 18- 27.
• Van den Berg A. E., Maas J., Verheij R. A. ve Groenewegen P. P., (2010). Green space as a buffer between stressful life events and health. Social Science & Medicine, 70(8), 1203-1210. Vijay, M., Dixith, W., Shravan Raj, M. ve Goud, N. P. (2025). Biophilic design in urban environments.
• International Journal of Advances in Agricultural Science & Technology, 12(3), 243-251.
• Wilson, E. O. (1984). Biophilia. Harvard University Press. Cambridge, Massachusetts, USA. Wilson E.O. (2002). The Future of Life. Alfred A. Knopf, New York. Yanar, N. (2017). Mimari tasarımda “sürdürülebilirlik ve ekoloji” anlayışının Konya bağlamında incelenmesi (Yayın No. 468288) [Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
• Yeler Minsolmaz. G., (2021). Otizmli çocuklar için biyofilik tasarımlar: Bir Atölye deneyimi. Journal of Environmental and Natural Studies, 3(2),100-118.
• Yılmaz, S., ve Olgan, R. (2017). Okul öncesi dönem çocuklarının doğaya yakınlık (biyofili) seviyelerinin araştırılması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 1106-1129. https://doi.org/10.17860/mersinefd.328340
• Yin, J., Zhu, S., MacNaughton, P., Allen, J. ve Spengler, J. (2018). Physiological and cognitive performance of exposure to biophilic indoor environment. Building and Environment, 132, 255-262. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2018.01.006
• Yurtgün H. Ö. (2020). Biyofilik tasarım kriterlerinin açık ofisler üzerinden değerlendirilmesi. IDA: International Design and Art Journal (2), 281-296.
• Zhexenbayeva, A. ve Khan, L. F. (2017). Selçuklu Kelebekler Vadisi, Uluslararası Konya’da Vuslat Sempozyumu: “Bir Başkent Eski de Olsa Başkenttir”, 19-22 Ocak 2017, Konya.
• Zhong, W., Schröder, T. ve Bekkering, J. (2021). Biophilic design in architecture and its contributions to health, well-being, and sustainability: A critical review. Frontiers of Architectural Research, 11, 114-141. https://doi.org/10.1016/j.foar.2021.07.006