Research Article
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Cite

CORPOREAL TOGETHERNESS IN KÖÇEK PERFORMANCE AND THE GAZE OF THE WATCHER TO THE WATCHED

Year 2020, Volume 7, Issue 2, 219 - 240, 31.12.2020
https://doi.org/10.17572/mj2020.2.219240

Abstract

Besides the actor who is thought as a performer, the presence and the gaze of the watcher are crucial factors that affect the performances. Similarly, the ones who perform the Köçek performance is not only the Köçeks and their teams, but also the watchers. Köçeks create a liminality by undermining normative gender categories with their clothes and choreographies, and this liminality is supported by togetherness with the watchers corporeally. This article attempts to read the Köçek performance, proceeds with corporeal togetherness, from the position and gaze of male watchers, and discuss the dynamics underlying the positive and negative attitudes towards the Köçeks. With the in-depth interviews and video analysis, it examines the reasons why the Köçeks are found as interesting and acceptable or unlikable and unacceptable by male watchers at the present day.

References

  • And, M. (2014). Başlangıcından 1983’e Türk tiyatro tarihi. (4. Basım.). İstanbul: İletişim.
  • And, M. (2015). 16. yüzyılda İstanbul: kent, saray, günlük yaşam. (3. Basım.). İstanbul: Yapı Kredi.
  • Antmen, A. (2017). Kimlikli bedenler: sanat, kimlik, cinsiyet. (3. Basım.). İstanbul: Sel.
  • Barutçu, A. (2019). Eşikte dans: beden ve performans ekseninde köçekler. Yayınlanmamış doktora tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Beşiroğlu, Ş. Ş. (2006). Müzik çalışmalarında ‘kimlik’, ‘cinsiyet’: Osmanlı’da çengiler, köçekler. Folklor/Edebiyat Dergisi 12: 454, 111-128.
  • Butler, J. (2010). Cinsiyet belası: feminizm ve kimliğin altüst edilmesi. (B. Ertür, Çev.). (2. Basım.). İstanbul: Metis.
  • Butler, J. (2014). Bela bedenler, (C. Çakırlar ve Z. Talay, Çev.). İstanbul: Pinhan.
  • Candan, A. (2010). Oyun tören gösterim. İstanbul: Norgunk.
  • Carlson, M. (2007). What is Performance? Henry Bial (Der.), içinde, The performance studies reader (2. Basım.) (s. 70-75). Londra ve New York: Routledge.
  • Carlson, M. (2013). Performans: eleştirel bir giriş. (B. Güçbilmez, Çev.). Ankara: Dost Kitabevi.
  • Chevaux, H. ve Tin, L. G. (2018). Dans. Louis-Georges Tin (Der.), içinde, Homofobi sözlüğü (s. 64-66). (M. Tezkan ve O. Urun, Çev.). İstanbul: Sel.
  • Çelik, A. (2007). Eğreti emek-parçalanan sınıf. Birikim Dergisi 217, 122-33.
  • Direk, Z. (2012). Judith Butler: toplumsal cinsiyet ve bedenin maddeleşmesi. Zeynep Direk (Der.), içinde, Cinsiyetli olmak: sosyal bilimlere feminist bakışlar (3. Basım.). (s. 67-84). İstanbul: Yapı Kredi.
  • Douglas, M. (1992). Purity and danger: an analysis of the concepts of pollution and taboo [1966]. Londra ve New York: Routledge.
  • Evren, C. (2018). Spor antropolojisi. Ayfer Bartu Candan ve Cenk Özbay (Der.), içinde, Kültür denen şey: antropolojik yaklaşımlar (s. 233-255). İstanbul: Metis.
  • Fischer-Lichte, E. (2016). Performatif estetik. (T. Acil, Çev.). İstanbul: Ayrıntı.
  • Gard, M. (2003). Being someone else: using dance in anti-oppressive teaching. Educational Review, 55 (2), 211-223.
  • Goffman, E. (2014). Günlük yaşamda benliğin sunumu. (B. Cezar, Çev.). (3. Basım.). İstanbul: Metis.
  • Huizinga, J. (2017). Homo ludens: oyunun toplumsal işlevi üzerine bir deneme. (M. A. Kılıçbay, Çev.). (6. Basım). İstanbul: Ayrıntı.
  • James, W. (2013). Törensel hayvan: yeni bir antropoloji portresi. (S. Çalışkan, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Karataş, Ö. S. (2012). Osmanlı’nın aykırı dansçıları tavşanlar ve tavşanca formu. Milli Folklor, 24: 95, 289-299.
  • Kılıç, Ç. (2009). Zenne ve köçek. Emine Gürsoy-Naskali ve Aylin Koç (Der.), içinde, İğdiş, sünnet, bedene şiddet kitabı (s. 355-365). İstanbul: Kitabevi.
  • Koçu, R. E. (2015). Eski İstanbul’da meyhaneler ve meyhane köçekleri [1947]. (3. Basım.). İstanbul: Doğan Kitap.
  • Krikorian, G. (2018). Transfobi. Louis-Georges Tin (Der.), içinde, Homofobi sözlüğü (s. 395-398). (M. Tezkan ve O. Urun, Çev.). İstanbul: Sel.
  • Kristeva, J. (2014). Korkunun güçleri: iğrençlik üzerine deneme. (N. Tutal, Çev.). (2. Basım.). İstanbul: Ayrıntı.
  • Leppert, R. (2017). Sanatta anlamın görüntüsü: imgelerin toplumsal işlevi. (İ. Türkmen, Çev.). (3. Basım.). İstanbul: Ayrıntı.
  • Morris, D. (2009). Çıplak adam: erkek vücudu üzerine bir inceleme. (N. Elhüseyni, Çev.). İstanbul: NTV Yayınları.
  • Mulvey, L. (2016). Görsel zevk ve anlatı sineması. Ahu Antmen (Der.), içinde, Sanat / cinsiyet: sanat tarihi ve feminist eleştiri (5. Basım.). (s. 277-297). İstanbul: İletişim.
  • O’Reilly, S. (2009). The body in contemporary art. Londra: Thames & Hudson.
  • Oksaçan, H. E. (2015). Sultanlar devrinde oğlanlar. (2. Basım.). İstanbul: Agora Kitaplığı.
  • Özbay, C. ve Erol, M. (2018). Vatandaşlık rejimi, cinsellikler ve beden siyaseti. Cogito 90, 201-204.
  • Salih, S. (2002). Judith Butler. Londra ve New York: Routledge.
  • Schechner, R. (2013). What is performance studies? Rupkatha Journal on Interdisciplinary Studies in Humanities, 5 (2), 1-11.
  • Sevengil, R. A. (2014). İstanbul nasıl eğleniyordu? İstanbul: Alfa.
  • Shay, A. (1999). Choreophobia: solo improvised dance in the Iranian world. Costa Mesa, CA: Mazda Publishers.
  • Shay, A. (2006). The male dancer in the Middle East and Central Asia. Dance Research Journal, 38 (1-2), 137-162.
  • Tin, L. G. (2018). Önsöz. Louis-Georges Tin (Der.), içinde, Homofobi Sözlüğü (s. III-X). (M. Tezkan ve O. Urun, Çev.). İstanbul: Sel.
  • Valery, P. (2018). Degas dans desen. (O. Türkay, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi.
  • Williams, G. J. (2010). Preface: interpreting performances and cultures. Gary Jay Williams (Der.), içinde, Theatre histories: an introduction (2. Basım.). (s. XVII-XXV). Oxon ve New York: Routledge.
  • Wright, E. (2002). Lacan ve postfeminizm. (E. Kılıç, Çev.). İstanbul: Everest.
  • Yalur, T. (2013). Osmanlı’da bir cinsel kimlik olarak köçek. Berfu Şeker (Der.), içinde, Başkaldıran bedenler: Türkiye’de transgender, aktivizm ve altkültürel pratikler (s. 67-81). İstanbul: Metis.

KÖÇEK PERFORMANSINDA BEDENSEL BİRARADALIK VE SEYREDENİN SEYREDİLENE BAKIŞI

Year 2020, Volume 7, Issue 2, 219 - 240, 31.12.2020
https://doi.org/10.17572/mj2020.2.219240

Abstract

Bütün performanslar, o performansı gerçekleştirdiği düşünülen oyuncunun yanı sıra pek çok etkenle şekillenir ve seyredenin varlığı/bakışı bu etkenlerin başında gelir. Köçek performansını gerçekleştirenler de sadece köçekler ve takımları değil, aynı zamanda seyircilerdir. Köçekler, kıyafetleri ve koreografileriyle normatif cinsiyet kategorilerini sarsarak bir eşik yaratırlar ve bu eşik köçeklerin seyircilerle bedensel biraradalıkları üzerinden beslenir. Bu makale, bedensel biraradalıkla ilerleyen köçek performansını erkek seyircilerin konumu ve bakışı üzerinden okuma girişiminde bulunmakta ve köçeklere yönelik olumlu/olumsuz yaklaşımların altında yatan dinamikleri tartışmaya açmaktadır. Yapılan derinlemesine görüşmelerin ve video analizlerinin desteğini alarak köçeklerin günümüzde hem ilgi çekici ve kabul edilebilir olmasının hem de hoş karşılanmayıp kabul edilebilirliğin sınırlarını zorlamasının sebeplerini irdelemektedir.

References

  • And, M. (2014). Başlangıcından 1983’e Türk tiyatro tarihi. (4. Basım.). İstanbul: İletişim.
  • And, M. (2015). 16. yüzyılda İstanbul: kent, saray, günlük yaşam. (3. Basım.). İstanbul: Yapı Kredi.
  • Antmen, A. (2017). Kimlikli bedenler: sanat, kimlik, cinsiyet. (3. Basım.). İstanbul: Sel.
  • Barutçu, A. (2019). Eşikte dans: beden ve performans ekseninde köçekler. Yayınlanmamış doktora tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Beşiroğlu, Ş. Ş. (2006). Müzik çalışmalarında ‘kimlik’, ‘cinsiyet’: Osmanlı’da çengiler, köçekler. Folklor/Edebiyat Dergisi 12: 454, 111-128.
  • Butler, J. (2010). Cinsiyet belası: feminizm ve kimliğin altüst edilmesi. (B. Ertür, Çev.). (2. Basım.). İstanbul: Metis.
  • Butler, J. (2014). Bela bedenler, (C. Çakırlar ve Z. Talay, Çev.). İstanbul: Pinhan.
  • Candan, A. (2010). Oyun tören gösterim. İstanbul: Norgunk.
  • Carlson, M. (2007). What is Performance? Henry Bial (Der.), içinde, The performance studies reader (2. Basım.) (s. 70-75). Londra ve New York: Routledge.
  • Carlson, M. (2013). Performans: eleştirel bir giriş. (B. Güçbilmez, Çev.). Ankara: Dost Kitabevi.
  • Chevaux, H. ve Tin, L. G. (2018). Dans. Louis-Georges Tin (Der.), içinde, Homofobi sözlüğü (s. 64-66). (M. Tezkan ve O. Urun, Çev.). İstanbul: Sel.
  • Çelik, A. (2007). Eğreti emek-parçalanan sınıf. Birikim Dergisi 217, 122-33.
  • Direk, Z. (2012). Judith Butler: toplumsal cinsiyet ve bedenin maddeleşmesi. Zeynep Direk (Der.), içinde, Cinsiyetli olmak: sosyal bilimlere feminist bakışlar (3. Basım.). (s. 67-84). İstanbul: Yapı Kredi.
  • Douglas, M. (1992). Purity and danger: an analysis of the concepts of pollution and taboo [1966]. Londra ve New York: Routledge.
  • Evren, C. (2018). Spor antropolojisi. Ayfer Bartu Candan ve Cenk Özbay (Der.), içinde, Kültür denen şey: antropolojik yaklaşımlar (s. 233-255). İstanbul: Metis.
  • Fischer-Lichte, E. (2016). Performatif estetik. (T. Acil, Çev.). İstanbul: Ayrıntı.
  • Gard, M. (2003). Being someone else: using dance in anti-oppressive teaching. Educational Review, 55 (2), 211-223.
  • Goffman, E. (2014). Günlük yaşamda benliğin sunumu. (B. Cezar, Çev.). (3. Basım.). İstanbul: Metis.
  • Huizinga, J. (2017). Homo ludens: oyunun toplumsal işlevi üzerine bir deneme. (M. A. Kılıçbay, Çev.). (6. Basım). İstanbul: Ayrıntı.
  • James, W. (2013). Törensel hayvan: yeni bir antropoloji portresi. (S. Çalışkan, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Karataş, Ö. S. (2012). Osmanlı’nın aykırı dansçıları tavşanlar ve tavşanca formu. Milli Folklor, 24: 95, 289-299.
  • Kılıç, Ç. (2009). Zenne ve köçek. Emine Gürsoy-Naskali ve Aylin Koç (Der.), içinde, İğdiş, sünnet, bedene şiddet kitabı (s. 355-365). İstanbul: Kitabevi.
  • Koçu, R. E. (2015). Eski İstanbul’da meyhaneler ve meyhane köçekleri [1947]. (3. Basım.). İstanbul: Doğan Kitap.
  • Krikorian, G. (2018). Transfobi. Louis-Georges Tin (Der.), içinde, Homofobi sözlüğü (s. 395-398). (M. Tezkan ve O. Urun, Çev.). İstanbul: Sel.
  • Kristeva, J. (2014). Korkunun güçleri: iğrençlik üzerine deneme. (N. Tutal, Çev.). (2. Basım.). İstanbul: Ayrıntı.
  • Leppert, R. (2017). Sanatta anlamın görüntüsü: imgelerin toplumsal işlevi. (İ. Türkmen, Çev.). (3. Basım.). İstanbul: Ayrıntı.
  • Morris, D. (2009). Çıplak adam: erkek vücudu üzerine bir inceleme. (N. Elhüseyni, Çev.). İstanbul: NTV Yayınları.
  • Mulvey, L. (2016). Görsel zevk ve anlatı sineması. Ahu Antmen (Der.), içinde, Sanat / cinsiyet: sanat tarihi ve feminist eleştiri (5. Basım.). (s. 277-297). İstanbul: İletişim.
  • O’Reilly, S. (2009). The body in contemporary art. Londra: Thames & Hudson.
  • Oksaçan, H. E. (2015). Sultanlar devrinde oğlanlar. (2. Basım.). İstanbul: Agora Kitaplığı.
  • Özbay, C. ve Erol, M. (2018). Vatandaşlık rejimi, cinsellikler ve beden siyaseti. Cogito 90, 201-204.
  • Salih, S. (2002). Judith Butler. Londra ve New York: Routledge.
  • Schechner, R. (2013). What is performance studies? Rupkatha Journal on Interdisciplinary Studies in Humanities, 5 (2), 1-11.
  • Sevengil, R. A. (2014). İstanbul nasıl eğleniyordu? İstanbul: Alfa.
  • Shay, A. (1999). Choreophobia: solo improvised dance in the Iranian world. Costa Mesa, CA: Mazda Publishers.
  • Shay, A. (2006). The male dancer in the Middle East and Central Asia. Dance Research Journal, 38 (1-2), 137-162.
  • Tin, L. G. (2018). Önsöz. Louis-Georges Tin (Der.), içinde, Homofobi Sözlüğü (s. III-X). (M. Tezkan ve O. Urun, Çev.). İstanbul: Sel.
  • Valery, P. (2018). Degas dans desen. (O. Türkay, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi.
  • Williams, G. J. (2010). Preface: interpreting performances and cultures. Gary Jay Williams (Der.), içinde, Theatre histories: an introduction (2. Basım.). (s. XVII-XXV). Oxon ve New York: Routledge.
  • Wright, E. (2002). Lacan ve postfeminizm. (E. Kılıç, Çev.). İstanbul: Everest.
  • Yalur, T. (2013). Osmanlı’da bir cinsel kimlik olarak köçek. Berfu Şeker (Der.), içinde, Başkaldıran bedenler: Türkiye’de transgender, aktivizm ve altkültürel pratikler (s. 67-81). İstanbul: Metis.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Communication
Journal Section Articles (Thematic)
Authors

Atilla BARUTÇU (Primary Author)
ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ
0000-0001-5966-6438
Türkiye

Publication Date December 31, 2020
Application Date July 3, 2020
Acceptance Date January 3, 2021
Published in Issue Year 2020, Volume 7, Issue 2

Cite

Bibtex @research article { moment762928, journal = {Moment Dergi}, issn = {2148-970X}, eissn = {2148-970X}, address = {İletişim Bilimleri Bölümü Hacettepe Üniversitesi Beytepe Yerleşkesi Edebiyat Fakültesi Binası 06800 Beytepe / Ankara}, publisher = {Hacettepe University}, year = {2020}, volume = {7}, pages = {219 - 240}, doi = {10.17572/mj2020.2.219240}, title = {KÖÇEK PERFORMANSINDA BEDENSEL BİRARADALIK VE SEYREDENİN SEYREDİLENE BAKIŞI}, key = {cite}, author = {Barutçu, Atilla} }
APA Barutçu, A. (2020). KÖÇEK PERFORMANSINDA BEDENSEL BİRARADALIK VE SEYREDENİN SEYREDİLENE BAKIŞI . Moment Dergi , New Approaches in Communication Studies , 219-240 . DOI: 10.17572/mj2020.2.219240
MLA Barutçu, A. "KÖÇEK PERFORMANSINDA BEDENSEL BİRARADALIK VE SEYREDENİN SEYREDİLENE BAKIŞI" . Moment Dergi 7 (2020 ): 219-240 <https://dergipark.org.tr/en/pub/moment/issue/59402/762928>
Chicago Barutçu, A. "KÖÇEK PERFORMANSINDA BEDENSEL BİRARADALIK VE SEYREDENİN SEYREDİLENE BAKIŞI". Moment Dergi 7 (2020 ): 219-240
RIS TY - JOUR T1 - KÖÇEK PERFORMANSINDA BEDENSEL BİRARADALIK VE SEYREDENİN SEYREDİLENE BAKIŞI AU - Atilla Barutçu Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.17572/mj2020.2.219240 DO - 10.17572/mj2020.2.219240 T2 - Moment Dergi JF - Journal JO - JOR SP - 219 EP - 240 VL - 7 IS - 2 SN - 2148-970X-2148-970X M3 - doi: 10.17572/mj2020.2.219240 UR - https://doi.org/10.17572/mj2020.2.219240 Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Moment Journal KÖÇEK PERFORMANSINDA BEDENSEL BİRARADALIK VE SEYREDENİN SEYREDİLENE BAKIŞI %A Atilla Barutçu %T KÖÇEK PERFORMANSINDA BEDENSEL BİRARADALIK VE SEYREDENİN SEYREDİLENE BAKIŞI %D 2020 %J Moment Dergi %P 2148-970X-2148-970X %V 7 %N 2 %R doi: 10.17572/mj2020.2.219240 %U 10.17572/mj2020.2.219240
ISNAD Barutçu, Atilla . "KÖÇEK PERFORMANSINDA BEDENSEL BİRARADALIK VE SEYREDENİN SEYREDİLENE BAKIŞI". Moment Dergi 7 / 2 (December 2020): 219-240 . https://doi.org/10.17572/mj2020.2.219240
AMA Barutçu A. KÖÇEK PERFORMANSINDA BEDENSEL BİRARADALIK VE SEYREDENİN SEYREDİLENE BAKIŞI. Moment Dergi. 2020; 7(2): 219-240.
Vancouver Barutçu A. KÖÇEK PERFORMANSINDA BEDENSEL BİRARADALIK VE SEYREDENİN SEYREDİLENE BAKIŞI. Moment Dergi. 2020; 7(2): 219-240.
IEEE A. Barutçu , "KÖÇEK PERFORMANSINDA BEDENSEL BİRARADALIK VE SEYREDENİN SEYREDİLENE BAKIŞI", Moment Dergi, vol. 7, no. 2, pp. 219-240, Dec. 2021, doi:10.17572/mj2020.2.219240