Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme

Volume: 1 Number: 4 April 1, 2011
  • Nasir Tajure Wabel
EN TR

Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme

Abstract

Catha edulis (gat) Afrika boynuzunda yaygın olarak yetiştirilen bir bitkidir. Yaprakları yerli halk tarafından uyarıcı etkisi sebebi ile çiğnenmektedir. Bu gözden geçirmenin amacı birçok bilimsel makaleden elde edilen bilgiler ışığında gat’ın psikofarmakolojik yönlerini ve uzun dönem kullanımın sonuçlarını özetlemektir. Ben, pek çok bilimsel dergiden veri topladım. Pubmed, Medline, Hinary, Google arama, Cochrane ve EMBASE gibi veritabanlarından Catha edulis (gat)’in merkezi sinir sistemine etkileri, farmakolojik etkisi ve uzun dönem kullanımının sonuçları da dahil olmak üzere farklı yönleriyle ilgili literatür tarandı. Farklı kaynaklardan farklı araştırma sonuçları gat’ın şizofreniform bozukluğa, maniye ve daha az sıklıkla depresyona sebep olduğu ve sağlık ve sosyoekonomik koşullar üzerinde olumsuz etkileri olduğu gösterilmiştir. Gat’ın çiğnenirken ortaya çıkan etkilerinin çoğu yapısal olarak amfetamine benzer olan fenilalkilaminler; katinon ve katinden kaynaklanmaktadır. Bu temsiller hemen her defasında kendine zarar veya diğerlerine zarar ile ilişkilidir. Gatın tüketimde doz amfetaminlere zıt olarak kişiyle sınırlıdır. Bu nedenle gatın aşırı kullanımı sonucu ortaya çıkan toksik psikoz amfetaminden daha az sıklıkla görülür. Gatın fazlaca kullanılması psikotik bozukluk ve sosyoekonomik zararlı sonuçlar gibi değişik bozuklukların ortaya çıkmasında sorumludur. Klinisyenlerin, hastalarının ve genel halkın gat çiğnemenin zararlı etkileri hakkında farkındalığı arttırmaları önemlidir.

Keywords

References

  1. Lqman W, Donaldson T. The use of Khat (Catha edulis) in Yemen. Social and Medical Observations. Ann Intern Med 1976; 85:246-9.
  2. Hussein M. Ageely, prevalence of khat chewing in college and secondary (high) school students of Jazan region Saudi Arabia. Harm Reduct J 2009; 6:11.
  3. Luqman W, Danowski TS. The use of khat (Catha edulis) in Yemen: social and medical observations. Annals of Internal Medicine 1976; 85:246-249.
  4. Numan N. Exploration of adverse psychological symptoms in Yemeni khat users by the Symptoms Checklist-90 (SCL 90). Addiction 2004; 99:61-5
  5. Hassan NA, Gunaid AA, Abdo-Rabbo AA, et al. The effect of khat chewing on blood pressure and heart rate in healthy volunteers. Trop Doct 2000; 30:107-108.
  6. George Y, Zahid H, Tim L. Khat chewing as a cause of psychosis. British Journal of Hospital Medicine 1995; 54:322-326.
  7. Pantelis C, Hindler CG, Taylor JC. Use and abuse of khat (Catha edulis): a review of the distribution, pharmacology, side effects and a description of psychosis attributed to khat chewing. Pharmacological Medicine 1989; 19:657-668.
  8. Kalix P, Braenden O. Pharmacological aspects of the chewing of khat leaves. Pharmacological Reviews 1985; 37:149-164.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Nasir Tajure Wabel This is me

Publication Date

April 1, 2011

Submission Date

October 8, 2014

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2011 Volume: 1 Number: 4

APA
Wabel, N. T. (2011). Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme. Journal of Mood Disorders, 1(4), 187-94. https://doi.org/10.5455/jmood.20111217095840
AMA
1.Wabel NT. Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme. Journal of Mood Disorders. 2011;1(4):187-94. doi:10.5455/jmood.20111217095840
Chicago
Wabel, Nasir Tajure. 2011. “Catha Edulis (gat)’ın Psikofarmakolojik Yönleri Ve Uzun Dönem Kullanımının Sonuçları: Bir Gözden Geçirme”. Journal of Mood Disorders 1 (4): 187-94. https://doi.org/10.5455/jmood.20111217095840.
EndNote
Wabel NT (April 1, 2011) Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme. Journal of Mood Disorders 1 4 187–94.
IEEE
[1]N. T. Wabel, “Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme”, Journal of Mood Disorders, vol. 1, no. 4, pp. 187–94, Apr. 2011, doi: 10.5455/jmood.20111217095840.
ISNAD
Wabel, Nasir Tajure. “Catha Edulis (gat)’ın Psikofarmakolojik Yönleri Ve Uzun Dönem Kullanımının Sonuçları: Bir Gözden Geçirme”. Journal of Mood Disorders 1/4 (April 1, 2011): 187-94. https://doi.org/10.5455/jmood.20111217095840.
JAMA
1.Wabel NT. Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme. Journal of Mood Disorders. 2011;1:187–94.
MLA
Wabel, Nasir Tajure. “Catha Edulis (gat)’ın Psikofarmakolojik Yönleri Ve Uzun Dönem Kullanımının Sonuçları: Bir Gözden Geçirme”. Journal of Mood Disorders, vol. 1, no. 4, Apr. 2011, pp. 187-94, doi:10.5455/jmood.20111217095840.
Vancouver
1.Nasir Tajure Wabel. Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme. Journal of Mood Disorders. 2011 Apr. 1;1(4):187-94. doi:10.5455/jmood.20111217095840