Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme

Cilt: 1 Sayı: 4 1 Nisan 2011
  • Nasir Tajure Wabel
PDF İndir
EN TR

Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme

Öz

Catha edulis (gat) Afrika boynuzunda yaygın olarak yetiştirilen bir bitkidir. Yaprakları yerli halk tarafından uyarıcı etkisi sebebi ile çiğnenmektedir. Bu gözden geçirmenin amacı birçok bilimsel makaleden elde edilen bilgiler ışığında gat’ın psikofarmakolojik yönlerini ve uzun dönem kullanımın sonuçlarını özetlemektir. Ben, pek çok bilimsel dergiden veri topladım. Pubmed, Medline, Hinary, Google arama, Cochrane ve EMBASE gibi veritabanlarından Catha edulis (gat)’in merkezi sinir sistemine etkileri, farmakolojik etkisi ve uzun dönem kullanımının sonuçları da dahil olmak üzere farklı yönleriyle ilgili literatür tarandı. Farklı kaynaklardan farklı araştırma sonuçları gat’ın şizofreniform bozukluğa, maniye ve daha az sıklıkla depresyona sebep olduğu ve sağlık ve sosyoekonomik koşullar üzerinde olumsuz etkileri olduğu gösterilmiştir. Gat’ın çiğnenirken ortaya çıkan etkilerinin çoğu yapısal olarak amfetamine benzer olan fenilalkilaminler; katinon ve katinden kaynaklanmaktadır. Bu temsiller hemen her defasında kendine zarar veya diğerlerine zarar ile ilişkilidir. Gatın tüketimde doz amfetaminlere zıt olarak kişiyle sınırlıdır. Bu nedenle gatın aşırı kullanımı sonucu ortaya çıkan toksik psikoz amfetaminden daha az sıklıkla görülür. Gatın fazlaca kullanılması psikotik bozukluk ve sosyoekonomik zararlı sonuçlar gibi değişik bozuklukların ortaya çıkmasında sorumludur. Klinisyenlerin, hastalarının ve genel halkın gat çiğnemenin zararlı etkileri hakkında farkındalığı arttırmaları önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Lqman W, Donaldson T. The use of Khat (Catha edulis) in Yemen. Social and Medical Observations. Ann Intern Med 1976; 85:246-9.
  2. Hussein M. Ageely, prevalence of khat chewing in college and secondary (high) school students of Jazan region Saudi Arabia. Harm Reduct J 2009; 6:11.
  3. Luqman W, Danowski TS. The use of khat (Catha edulis) in Yemen: social and medical observations. Annals of Internal Medicine 1976; 85:246-249.
  4. Numan N. Exploration of adverse psychological symptoms in Yemeni khat users by the Symptoms Checklist-90 (SCL 90). Addiction 2004; 99:61-5
  5. Hassan NA, Gunaid AA, Abdo-Rabbo AA, et al. The effect of khat chewing on blood pressure and heart rate in healthy volunteers. Trop Doct 2000; 30:107-108.
  6. George Y, Zahid H, Tim L. Khat chewing as a cause of psychosis. British Journal of Hospital Medicine 1995; 54:322-326.
  7. Pantelis C, Hindler CG, Taylor JC. Use and abuse of khat (Catha edulis): a review of the distribution, pharmacology, side effects and a description of psychosis attributed to khat chewing. Pharmacological Medicine 1989; 19:657-668.
  8. Kalix P, Braenden O. Pharmacological aspects of the chewing of khat leaves. Pharmacological Reviews 1985; 37:149-164.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Nasir Tajure Wabel Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Nisan 2011

Gönderilme Tarihi

8 Ekim 2014

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2011 Cilt: 1 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Wabel, N. T. (2011). Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme. Journal of Mood Disorders, 1(4), 187-94. https://doi.org/10.5455/jmood.20111217095840
AMA
1.Wabel NT. Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme. Journal of Mood Disorders. 2011;1(4):187-94. doi:10.5455/jmood.20111217095840
Chicago
Wabel, Nasir Tajure. 2011. “Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme”. Journal of Mood Disorders 1 (4): 187-94. https://doi.org/10.5455/jmood.20111217095840.
EndNote
Wabel NT (01 Nisan 2011) Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme. Journal of Mood Disorders 1 4 187–94.
IEEE
[1]N. T. Wabel, “Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme”, Journal of Mood Disorders, c. 1, sy 4, ss. 187–94, Nis. 2011, doi: 10.5455/jmood.20111217095840.
ISNAD
Wabel, Nasir Tajure. “Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme”. Journal of Mood Disorders 1/4 (01 Nisan 2011): 187-94. https://doi.org/10.5455/jmood.20111217095840.
JAMA
1.Wabel NT. Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme. Journal of Mood Disorders. 2011;1:187–94.
MLA
Wabel, Nasir Tajure. “Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme”. Journal of Mood Disorders, c. 1, sy 4, Nisan 2011, ss. 187-94, doi:10.5455/jmood.20111217095840.
Vancouver
1.Nasir Tajure Wabel. Catha edulis (gat)’ın psikofarmakolojik yönleri ve uzun dönem kullanımının sonuçları: Bir gözden geçirme. Journal of Mood Disorders. 01 Nisan 2011;1(4):187-94. doi:10.5455/jmood.20111217095840