Abstract

In this study it was examined if there is a significant difference in high school teachers’ burnoutlevels according to some characteristics of teacher gender, age, marital statu, having children, education level, branch, years spending in tecahing,the way of chosing occupation, thinking of leavingthe job, salary, being happy with salary or not andattandence of soscial aktivity and learned resourcefulness levels. During 2000-2001 academic year,292 female and 98 male high school teachers weretaken as a sample in the study. In order to examine the teachers’ burnout levels, “Potter BurnoutInventory” was utilized. A “Personel InformationForm” was utilized in order to determine the independent variables. For learned resourcefulness levels, “Rosenbaum Learned Resourcefulness Inventory” was utilized. To test statistical significances,“two way ANOVA” has been used for multiplegroup analyses and if statisticaly significant differences were found between groups then Tukey testhas been used to find out which group causes thedifference. The results showed that significant interaction effects were found among the teachers’marital statu, having children, education level,branch, the way of chosing occupation and attandence of soscial activity and their learned resourcefulness levels by means of their burnout levels.However according to the variables of gender, years spending in tecahing, salary and being happywith salary or not and their learned resourcefulness levels no interaction effects was found. Alsono main effect was found when each variables istaken one by one. Allthough there was no significant effects among only age and thinking of leaving the job variables and learned resourcefulneslevels by means of burnout levels, but main effectswas found when each variables is taken one by one

Keywords

• Burnout,learned resourcefulness

BAZI ÖZELLİKLERİNE VE ÖĞRENİLMİŞ GÜÇLÜLÜK DÜZEYLERİNE GÖRE LİSE ÖĞRETMENLERİNİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİ

Öz

Bu araştırmada, lise öğretmenlerinin cinsiyet, yaş, medeni durum, sahip olunan çocuk sayısı, eğitim süresi, meslekteki çalışma süresi, branş, mesleğini bırakmayı kaç kez düşündükleri, mesleğini seçme biçimleri, maaşından memnun olup olmamaları, aylık gelirleri ve sosyal etkinlikleri gerçekleştirme düzeyleri gibi bazı özelliklerine ve öğrenilmiş güçlülük düzeylerine göre tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı farklar olup olmadığı incelenmiştir. Araştırma, kapsamına 2000-2001 öğretim yılında Ankara İli Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde bulunan, tesadüfi örnekleme yoluyla belirle- nen devlete bağlı liselerde görev yapan 292’si kadın ve 98’si erkek olmak üzere toplam 390 öğretmen dahil edilmiştir. Araştırmada değişkenlere ilişkin verilerin toplanması için “Potter Tükenmişlik Ölçeği”, “Rosenbaum Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği” ve “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Problem çerçevesinde oluşturulan alt problemlerde bahsedilen farklı gruplar arasında anlamlı farklar olup olmadığı iki yönlü varyans analizi ile tespit e- dilmiş ve elde edilen F değerlerinin anlamlı olma- sı durumunda hangi grupların ortalamaları arasın- da anlamlı düzeyde fark olduğunun belirlenmesi için de “Tukey Testi” uygulanmıştır. Araştırma sonucunda medeni durum, sahip olunan çocuk sayı- sı, eğitim süresi, branş, mesleğini seçme biçimleri, sosyal etkinlikleri gerçekleştirme düzeyleri değişkenleri ve öğrenilmiş güçlülük düzeylerine göre tükenmişlik düzeyleri açısından anlamlı bir etkile- şim etkisi olduğu görülmüştür. Ancak cinsiyet, çalışma süresi, maaşından memnun olup olmamaları ve aylık gelirleri ve öğrenilmiş güçlülük düzeyleri- ne göre tükenmişlik düzeyleri açısından ne etkileşim etkisine ne de tek tek değişkenlerin ana etkisi- ne rastlanmamıştır. Sadece yaş ve mesleğini bırakmayı kaç kez düşündükleri ile öğrenilmiş güçlülük düzeyleri açısından tükenmişlik düzeylerine bakıldığında etkileşim etkisine rastlanmamasına rağmen tek tek değişkenlerin ana etkileri olduğu gözlenmiştir.Anahtar sözcükler : Tükenmişlik, öğrenilmiş güçlülük.