Kurumsal Bağlamda Bilinçli Farkındalık: Çalışanlar İçin Farkındalık Temelli Bir Uygulama
Abstract
Bilinçli farkındalık kavramı, dikkatin bilinçli ve kasıtlı bir biçimde şimdiki ana yönlendirilmesi ve bu deneyimin farkındalık ve kabullenme tutumuyla ele alınması olarak kavramsallaştırılmıştır (Kabat-Zinn, 1994). Pozitif psikoloji perspektifinden incelendiğinde, bilinçli farkındalığın potansiyel yararları zaman içerisinde iş yaşamında giderek daha fazla önem kazanmaya başlamış ve bu kavramın örgütsel davranış çalışmalarına dâhil edilmesinin önünü açmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, göz ardı edilen bir grup olan çalışan yetişkinler için tasarlanmış bir iş yeri bilinçli farkındalık eğitim programını uygulamak ve programın etkililiğini değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda, iş ortamındaki yetişkinlere yönelik olarak tasarlanan 10 haftalık bir eğitim programı, uzaktan eğitim modeli kullanılarak 12 çalışana uygulanmıştır. Çalışmada karma yöntem araştırma deseni benimsenmiştir. Elde edilen nicel ve nitel bulgular, programın çalışanların bilinçli farkındalık düzeylerini anlamlı düzeyde artırdığını; psikolojik iyi oluşlarına ve dikkatlerini şimdiki ana yönlendirme becerilerine katkı sağladığını ortaya koymuştur. Bu bulgular, bağlamsal bilinçli farkındalık programlarının farkındalığı destekleyerek çalışanların psikolojik iyi oluşlarını artırma potansiyeline işaret etmekte; çalışanların işle ilişkili psikolojik gereksinimlerini yönetmelerini desteklemeye yönelik uygulanabilir yaklaşımlar sunarak iş yeri eğitimi ve örgütsel gelişim alanlarına değerli katkılar sağlamaktadır.
Keywords
References
- Baer, R. A., Smith, G. T., & Allen, K. B. (2004). Assessment of mindfulness by self-report: The Kentucky Inventory of Mindfulness Skills. Assessment, 11(3), 191–206. https://doi.org/10.1177/1073191104268029
- Bishop, S. R., Lau, M., Shapiro, S., Carlson, L., Anderson, N. D., Carmody, J., Segal, Z. V., Abbey, S., Speca, M., Velting, D., & Devins, G. (2004). Mindfulness: A proposed operational definition. Clinical Psychology: Science and Practice, 11(3), 230–241. https://doi.org/10.1093/clipsy.bph077
- Blanc, P. M., de Jonge, J., & Schaufeli, W. B. (2008). Job stress and burnout. In J. R. B. Houdmont & S. McIntyre (Eds.), Handbook of work and health psychology (3rd ed., pp. 27–50). Wiley-Blackwell.
- Brown, K. W., Ryan, R. M., & Creswell, J. D. (2007). Mindfulness: Theoretical foundations and evidence for its salutary effects. Psychological Inquiry, 18(4), 211–237. https://doi.org/10.1080/10478400701598298
- Can, A. (2013). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Pegem Akademi.
- Carmody, J., Baer, R. A., Lykins, E. L. B., & Olendzki, N. (2009). An empirical study of the mechanisms of mindfulness in a mindfulness-based stress reduction program. Journal of Clinical Psychology, 65(6), 613–626. https://doi.org/10.1002/jclp.20579
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Routledge.
- Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th ed.). Pearson.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Applied and Developmental Psychology (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
May 20, 2026
Submission Date
January 5, 2026
Acceptance Date
February 9, 2026
Published in Issue
Year 2026 Number: 3/33