Research Article

İklim Değişikliği ve Demografik Dinamiklerin Kentsel Su Tüketimi Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği

Volume: 14 Number: 1 June 27, 2026
TR EN

İklim Değişikliği ve Demografik Dinamiklerin Kentsel Su Tüketimi Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği

Abstract

Bu çalışmada, 2005–2023 dönemine ait veriler kullanılarak İstanbul’da yıllık toplam su tüketimi ile iklimsel değişkenler ve demografik hareketlilik arasındaki nedensellik ilişkileri Toda-Yamamoto yaklaşımı çerçevesinde incelenmiştir. Veriler TÜİK, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Açık Veri Portalı ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden temin edilmiş ve değişkenlere logaritmik dönüşüm uygulanmıştır. Serilerin durağanlık özellikleri ADF ve PP testleriyle sınanmış, değişkenlerin I(0) ve I(1) düzeylerinde bütünleşik olduğu ve maksimum bütünleşme derecesinin d_max=1 olduğu belirlenmiştir. Bilgi kriterlerine göre gecikme uzunluğu k=2 olarak seçilmiş ve VAR modelinin istikrarı karakteristik ters kökler yardımıyla doğrulanmıştır. Analiz bulguları; yıllık ortalama sıcaklık, nem ve yağış değişkenlerinden su tüketimine doğru anlamlı bir nedensellik ilişkisinin varlığına işaret ederken, alınan göç miktarının da su talebi üzerinde belirleyici bir itici güç olduğunu kanıtlamaktadır. Elde edilen sonuçlar, kentsel su arz güvenliğinin sağlanmasında meteorolojik döngülerin yanı sıra demografik projeksiyonların da dikkate alındığı çok boyutlu ve dinamik bir yönetim stratejisinin gerekliliğini vurgulamaktadır.

Keywords

References

  1. Cai, B., Liu, B., & Zhang, B. (2019). Evolution of Chinese urban household’s water footprint. Journal of Cleaner Production, 208, 1–10.
  2. Talat, N. (2021). Urban water-supply management: indirect issues of climate change leading to water scarcity scenarios in developing and underdeveloped nations. In Water conservation in the era of global climate change (pp. 47-71). Elsevier.
  3. Kara, G. K. (2025). İklim Değişiminin Gölgesinde Su Kaynaklarının Sürdürülebilir Kullanımı: Kentsel ve Kırsal Denge. Strategic Public Management Journal, 11(18), 48-61.
  4. Çınar, H. S. (2025). İklim Değişikliği Bağlamında Sürdürülebilir Kentsel Su Yönetimi: Küresel Yaklaşımlar ve Uyum Stratejileri. Peyzaj-Eğitim, Bilim, Kültür ve Sanat Dergisi, 7(2), 243-258.
  5. He, C., Liu, Z., Wu, J., Pan, X., Fang, Z., Li, J., & Bryan, B. (2021). Future global urban water scarcity and potential solutions. Nature Communications, 12. https://doi.org/10.1038/s41467-021-25026-3.
  6. Chaudhry, F. N., & Malik, M. (2017). Factors affecting water pollution: A review. Journal of Ecosystem & Ecography, 7(1), 225–231. [7] Ambade, B., Sethi, S. S., Giri, B., Biswas, J. K., & Bauddh, K. (2022). Characterization, behavior, and risk assessment of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in the estuary sediments. Bulletin of Environmental Contamination and Toxicology, 1–10.
  7. Cineros, B. E. J., Oki, T., Arnell, N. W., Benito, G., Cogley, J. G., Döll, P., … van den Hurk, B. (2014). Freshwater resources. In Climate Change 2014: Impacts, Assessment, and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. http://ipccwg2.gov/AR5/images/uploads/WGIIAR5-Chap3_FGDall.pdf
  8. Ellis, A. W., Hawkins, T. W., Balling, R. C., & Gober, P. (2007). Estimating future runoff levels for a semi-arid fluvial system in central Arizona, USA. Climate Research, 35(3), 227–239.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Statistical Data Science

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 24, 2026

Publication Date

June 27, 2026

Submission Date

March 15, 2026

Acceptance Date

May 16, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 14 Number: 1

APA
Atabey, S., Aykaç, Z., & Görür, Ç. (2026). İklim Değişikliği ve Demografik Dinamiklerin Kentsel Su Tüketimi Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği. Mus Alparslan University Journal of Science, 14(1), 173-182. https://doi.org/10.18586/msufbd.1909303
AMA
1.Atabey S, Aykaç Z, Görür Ç. İklim Değişikliği ve Demografik Dinamiklerin Kentsel Su Tüketimi Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği. Mus Alparslan University Journal of Science. 2026;14(1):173-182. doi:10.18586/msufbd.1909303
Chicago
Atabey, Sertaç, Zeynep Aykaç, and Çetin Görür. 2026. “İklim Değişikliği Ve Demografik Dinamiklerin Kentsel Su Tüketimi Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği”. Mus Alparslan University Journal of Science 14 (1): 173-82. https://doi.org/10.18586/msufbd.1909303.
EndNote
Atabey S, Aykaç Z, Görür Ç (June 1, 2026) İklim Değişikliği ve Demografik Dinamiklerin Kentsel Su Tüketimi Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği. Mus Alparslan University Journal of Science 14 1 173–182.
IEEE
[1]S. Atabey, Z. Aykaç, and Ç. Görür, “İklim Değişikliği ve Demografik Dinamiklerin Kentsel Su Tüketimi Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği”, Mus Alparslan University Journal of Science, vol. 14, no. 1, pp. 173–182, June 2026, doi: 10.18586/msufbd.1909303.
ISNAD
Atabey, Sertaç - Aykaç, Zeynep - Görür, Çetin. “İklim Değişikliği Ve Demografik Dinamiklerin Kentsel Su Tüketimi Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği”. Mus Alparslan University Journal of Science 14/1 (June 1, 2026): 173-182. https://doi.org/10.18586/msufbd.1909303.
JAMA
1.Atabey S, Aykaç Z, Görür Ç. İklim Değişikliği ve Demografik Dinamiklerin Kentsel Su Tüketimi Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği. Mus Alparslan University Journal of Science. 2026;14:173–182.
MLA
Atabey, Sertaç, et al. “İklim Değişikliği Ve Demografik Dinamiklerin Kentsel Su Tüketimi Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği”. Mus Alparslan University Journal of Science, vol. 14, no. 1, June 2026, pp. 173-82, doi:10.18586/msufbd.1909303.
Vancouver
1.Sertaç Atabey, Zeynep Aykaç, Çetin Görür. İklim Değişikliği ve Demografik Dinamiklerin Kentsel Su Tüketimi Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği. Mus Alparslan University Journal of Science. 2026 Jun. 1;14(1):173-82. doi:10.18586/msufbd.1909303