Dijitalleşme, Yapay Zekâ ve Aile İçi İletişim: Ebeveynlerin Çocuklarının Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin Deneyimleri
Abstract
Bu çalışma, 11–18 yaş aralığında çocukları bulunan ebeveynlerin, çocuklarının yapay zekâ (YZ) kullanımına ilişkin deneyimlerini ve bu kullanımın aile içi iletişime yansımalarına ilişkin algılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği çalışmada, amaçlı örnekleme ile belirlenen on ebeveynle derinlemesine görüşmeler yapılmış ve veriler tematik analizle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda “aile içi iletişim pratiklerinin dönüşümü”, “duygusal alan olarak yapay zekâ”, “dijital bağımlılık ve sosyal izolasyon riski”, “dijital güvenlik ve değerler erozyonu” ve “gelecek öngörüleri ve aile yapısı” olmak üzere beş tema belirlenmiştir. Bulgular, ebeveynlerin çocuklarının YZ ve dijital teknoloji kullanımını ilişkisel, bilişsel ve kültürel boyutlarda değerlendirdiğini; bu kullanımı hem destekleyici bir araç hem de çeşitli risk ve kaygıların kaynağı olarak algıladığını göstermektedir. Çalışma, dijital ebeveynlik, medya okuryazarlığı ve çocukların YZ kullanımı tartışmalarına ebeveynlerin bakış açısından katkı sunmaktadır.
Keywords
Ethical Statement
References
- Alfeır, N. M. (2024), "Dimensions of artificial intelligence on family communication", Frontiers in Artificial Intelligence, S.7, https://doi.org/10.3389/frai.2024.1398960
- Anisti, A., Tambunan, R. M., Sidharta, V., Sampean, S. ve Syatir, S. (2023), "Family communication patterns in the era digital technology", ARRUS Journal of Social Sciences and Humanities, S.3(6), ss.750-756, https://doi.org/10.35877/soshum2225
- Barnes, E. ve Hutson, J. (2024), "Developing empathetic AI: Exploring the potential of artificial intelligence to understand and simulate family dynamics and cultural identity", Journal of Artificial Intelligence and Robotics, S.2(3), https://doi.org/10.59232/AIR-V2I3P101
- Barnes, H. L. ve Olson, D. H. (1985), "Parent-adolescent communication and the circumplex model", Family Development and the Child, S.56(2), ss.438-447.
- Braun, V. ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
- Cabral, R. T. M. (2012), A Constituição das Relações Familiares na Era Digital: Diálogos com a Educação Ambiental, Universidade Federal do Rio Grande - FURG, Rio Grande.
- Campbell, S., Greenwood, M., Prior, S., Shearer, T., Walkem, K., Young, S., Bywaters, D. ve Walker, K. (2020), "Purposive sampling: Complex or simple? Research case examples", Journal of Research in Nursing, S.25(8), ss.652-661, https://doi.org/10.1177/1744987120927206
- Denier, N., Deutsch, R., Hu, Y. ve Qian, Y. (2024), "Considering families in Canada’s digital transformation", Policy and Issue Briefs, The Vanier Institute of the Family, Ottawa, https://doi.org/10.61959/wvfh3683e
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Policy and Administration (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
October 21, 2026
Submission Date
September 17, 2026
Acceptance Date
October 17, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 6 Number: 3