Research Article

Yapay Zekâ, Blok Zinciri ve Diğer Yeni Teknolojilerin Hileli Finansal Raporlamanın Tespitine Etkisi: Nitel Bir Analiz

Number: 107 July 14, 2025
EN TR

Yapay Zekâ, Blok Zinciri ve Diğer Yeni Teknolojilerin Hileli Finansal Raporlamanın Tespitine Etkisi: Nitel Bir Analiz

Abstract

Teknolojik gelişmeler, bağımsız denetim de dâhil olmak üzere birçok alanı köklü biçimde dönüştürmektedir. Blok zinciri, makine öğrenimi, robotik süreç otomasyonu ve yapay zekâ gibi teknolojiler bu dönüşümde öne çıkan araçlar arasında yer almaktadır. Bu çalışma, gelişen teknolojilerin (blok zinciri, robotik süreç otomasyonu, makine öğrenimi ve yapay zekâ) bağımsız denetim süreçleri ile hileli finansal raporlamanın tespitindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma desenine uygun olarak, Türkiye'de bağımsız denetim alanında uzman 10 kişiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler MAXQDA 2024 Pro yazılımı aracılığıyla analiz edilmiştir. Bulgular, blok zinciri teknolojisinin geçmişe dönük denetimden sürekli denetime geçişi mümkün kılabileceğini; robotik süreç otomasyonunun tekrarlayan işlemleri azaltarak denetim verimliliğini artırabileceğini; yapay zekâ uygulamalarının ise denetim süresini ve maliyetini azaltarak kaliteyi artırabileceğini göstermektedir. Bu çalışma, bağımsız denetim mesleğinin dijital dönüşüm sürecinde nasıl yeniden şekillendiğine dair nitel bir çerçeve sunarak literatüre katkı sağlamaktadır.

Keywords

References

  1. Aksoy, Barış. (2021). “Finansal Tablo Hileleri’nin makine öğrenmesi yöntemleri ve lojistik regresyon kullanılarak tahmin edilmesi: Borsa İstanbul örneği”. Maliye Finans Yazıları, 115, 27–58.
  2. Bakarich, Kathleen. M. - O’brien, Patrick E. (2021). “The robots are coming …But aren’t here yet: The use of artificial ıntelligence technologies in the public accounting profession”. Journal of Emerging Technologies in Accounting, 18(1), 27–43.
  3. Baltacı, Ali. (2019). “Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır?”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368–388.
  4. Biçer, Ali Altuğ- Aydın, Osman. (2015). “Denetimde bilgisayar destekli denetim tekniklerinin (BDDT) kullanımı ve bu yöntem ile bir suistimal vakasının tespiti”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimleri Dergisi, 28, 213-229.
  5. Boillet, Jeanne. (2018). “How artificial ıntelligence will transform the audit”. EY. https://www.ey.com/en_tr/assurance/how-artificial-intelligence-will-transform-the-audit (Erişim Tarihi: 08.08.2024).
  6. Brennan, Bill. - Flynn, Mike. - Baccala, Mike. (2017). “Artificial intelligence comes to financial statement audits”.
  7. CFO, https://www.cfo.com/accounting-tax/2017/02/artificial-intelligence-audits/ (Erişim Tarihi: 19.08.2024).
  8. Cho, Soohyun. - Vasarhelyi, Miklos. A. - Sun, Ting. - Zhang, Chanyuan. (2020). “Learning from machine learning in accounting and assurance”. Journal of Emerging Technologies in Accounting, 17(1), 1–10.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Accounting, Auditing and Accountability (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 14, 2025

Submission Date

April 28, 2025

Acceptance Date

July 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 107

APA
Kantarcı, N., & Uzay, Ş. (2025). Yapay Zekâ, Blok Zinciri ve Diğer Yeni Teknolojilerin Hileli Finansal Raporlamanın Tespitine Etkisi: Nitel Bir Analiz. Muhasebe Ve Finansman Dergisi, 107, 1-28. https://doi.org/10.25095/mufad.1685967
AMA
1.Kantarcı N, Uzay Ş. Yapay Zekâ, Blok Zinciri ve Diğer Yeni Teknolojilerin Hileli Finansal Raporlamanın Tespitine Etkisi: Nitel Bir Analiz. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 2025;(107):1-28. doi:10.25095/mufad.1685967
Chicago
Kantarcı, Nagihan, and Şaban Uzay. 2025. “Yapay Zekâ, Blok Zinciri Ve Diğer Yeni Teknolojilerin Hileli Finansal Raporlamanın Tespitine Etkisi: Nitel Bir Analiz”. Muhasebe Ve Finansman Dergisi, nos. 107: 1-28. https://doi.org/10.25095/mufad.1685967.
EndNote
Kantarcı N, Uzay Ş (July 1, 2025) Yapay Zekâ, Blok Zinciri ve Diğer Yeni Teknolojilerin Hileli Finansal Raporlamanın Tespitine Etkisi: Nitel Bir Analiz. Muhasebe ve Finansman Dergisi 107 1–28.
IEEE
[1]N. Kantarcı and Ş. Uzay, “Yapay Zekâ, Blok Zinciri ve Diğer Yeni Teknolojilerin Hileli Finansal Raporlamanın Tespitine Etkisi: Nitel Bir Analiz”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, no. 107, pp. 1–28, July 2025, doi: 10.25095/mufad.1685967.
ISNAD
Kantarcı, Nagihan - Uzay, Şaban. “Yapay Zekâ, Blok Zinciri Ve Diğer Yeni Teknolojilerin Hileli Finansal Raporlamanın Tespitine Etkisi: Nitel Bir Analiz”. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 107 (July 1, 2025): 1-28. https://doi.org/10.25095/mufad.1685967.
JAMA
1.Kantarcı N, Uzay Ş. Yapay Zekâ, Blok Zinciri ve Diğer Yeni Teknolojilerin Hileli Finansal Raporlamanın Tespitine Etkisi: Nitel Bir Analiz. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 2025;:1–28.
MLA
Kantarcı, Nagihan, and Şaban Uzay. “Yapay Zekâ, Blok Zinciri Ve Diğer Yeni Teknolojilerin Hileli Finansal Raporlamanın Tespitine Etkisi: Nitel Bir Analiz”. Muhasebe Ve Finansman Dergisi, no. 107, July 2025, pp. 1-28, doi:10.25095/mufad.1685967.
Vancouver
1.Nagihan Kantarcı, Şaban Uzay. Yapay Zekâ, Blok Zinciri ve Diğer Yeni Teknolojilerin Hileli Finansal Raporlamanın Tespitine Etkisi: Nitel Bir Analiz. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 2025 Jul. 1;(107):1-28. doi:10.25095/mufad.1685967