Research Article

Z KUŞAĞINDA DAVRANIŞSAL FİNANS ÖNYARGILARININ FİNANSAL OKURYAZARLIK VE TÜKETİM DAVRANIŞLARIYLA İLİŞKİSİ

Volume: 9 Number: 2 October 1, 2026
TR EN

Z KUŞAĞINDA DAVRANIŞSAL FİNANS ÖNYARGILARININ FİNANSAL OKURYAZARLIK VE TÜKETİM DAVRANIŞLARIYLA İLİŞKİSİ

Abstract

Bu çalışma, Z kuşağının finansal karar alma süreçlerinde etkili olan davranışsal finans önyargılarını ve bu önyargıların finansal okuryazarlık ile tüketim davranışlarıyla ilişkisini incelemektedir. Araştırmada aşırı güven, sürü davranışı, zihinsel muhasebe ve yatırım eğilimleri temel bilişsel eğilimler olarak ele alınmış ve genç bireylerin finansal davranışlarıyla birlikte bütüncül bir yapıda değerlendirilmiştir. Veriler Niğde Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu öğrencilerinden elde edilmiş; faktör analiziyle alt boyutlar belirlenmiş, ardından t-testi, ANOVA ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular, davranışsal önyargıların cinsiyet ve yaş gibi demografik değişkenlere göre farklılaştığını, ancak finansal bilgi düzeyinin her zaman davranışla örtüşmediğini göstermektedir. Özellikle yüksek finansal okuryazarlığa rağmen dürtüsel tüketimin sürmesi, bilgi-davranış uyumuna yönelik literatüre eleştirel bir katkı sunmaktadır. Örneklem sınırlı olmakla birlikte çalışma, Z kuşağının dijitalleşme temelli finansal eğilimlerini anlamaya yönelik önemli bir çerçeve sağlamaktadır

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma herhangi bir kurum/kuruluş tarafından desteklenmemiştir.

Ethical Statement

Bu araştırma, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’nun 15.04.2025 tarihli ve 2025/05-60 sayılı kararıyla etik açıdan uygun bulunmuştur.

References

  1. Adiputra, I. G., Bangun, N. A. and Graceilla, B. (2024). The Influence of Financial Socialization, Overconfidence and Mental Accounting on Investment Decisions. Jurnal Manajemen, 28(1), 200-221.
  2. Al Ma’ruf, M., Nur, D. I. and Swasti, I. K. (2025). The Effect of Overconfidence, Availability Bias, and Risk Perception on Generation Z’s Investment Decisions Moderated by Financial Literacy. MSR Journal, 4(1), 10–20.
  3. Anwar, S., Ali, A. and Widiastuti, A. (2024). The Urgency of Financial Literacy for Generation Z Era Society 5.0 Raditya Dika's Perspective in the Safe Space Podcast. Acman: Accounting and Management Journal, 4(2), 119-131.
  4. Ardiansari, A., Muharam, H., and Pangestuti, I. R. D. (2024). Behavioral Biases in Influencing Generation Z Investment Decisions: The Moderating Role of Financial Literacy. In International Conference On Research And Development (ICORAD) 3, 2, 506-521.
  5. Armansyah, R. F., Ardianto, H. and Rithmaya, C. L. (2023). Understanding Gen Z Investment Decisions: Capital Market Literacy and Emotional Biases. Jurnal Manajemen Dan Kewirausahaan, 25(2), 105-119.
  6. Azaria, M. J. F., Tubastuvi, N., Purwidianti, W. and Aryoko, Y. P. (2024). Gen Z Investment Decision: Role of Financial Literacy, Financial Behaviour, Financial Experience and Risk Tolerance., AJIM (Airlangga Journal of Innovation Management), 5(4), 721-739.
  7. Banerjee, Abhijit V. 1992. A Simple Model of Herd Behavior. The Quarterly Journal of Economics 107(3), 797–817. Barber, B. M. and Odean, T. (2001). The Internet and the Investor. Journal of Economic Perspectives, 15(1), 41-54.
  8. Bikhchandani, S., Hirshleifer, D. and Welch, I. (1992). A theory of fads, fashion, custom, and cultural change as informational cascades. Journal of political Economy, 100(5), 992-1026.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Behavioural Finance, Finance

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 1, 2026

Submission Date

November 29, 2025

Acceptance Date

April 5, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 2

APA
Can, R., & Sitti, İ. N. (2026). Z KUŞAĞINDA DAVRANIŞSAL FİNANS ÖNYARGILARININ FİNANSAL OKURYAZARLIK VE TÜKETİM DAVRANIŞLARIYLA İLİŞKİSİ. Muhasebe Ve Finans İncelemeleri Dergisi, 9(2), 97-121. https://doi.org/10.32951/mufider.1832409
AMA
1.Can R, Sitti İN. Z KUŞAĞINDA DAVRANIŞSAL FİNANS ÖNYARGILARININ FİNANSAL OKURYAZARLIK VE TÜKETİM DAVRANIŞLARIYLA İLİŞKİSİ. BAFR. 2026;9(2):97-121. doi:10.32951/mufider.1832409
Chicago
Can, Reyhan, and İrem Nur Sitti. 2026. “Z KUŞAĞINDA DAVRANIŞSAL FİNANS ÖNYARGILARININ FİNANSAL OKURYAZARLIK VE TÜKETİM DAVRANIŞLARIYLA İLİŞKİSİ”. Muhasebe Ve Finans İncelemeleri Dergisi 9 (2): 97-121. https://doi.org/10.32951/mufider.1832409.
EndNote
Can R, Sitti İN (October 1, 2026) Z KUŞAĞINDA DAVRANIŞSAL FİNANS ÖNYARGILARININ FİNANSAL OKURYAZARLIK VE TÜKETİM DAVRANIŞLARIYLA İLİŞKİSİ. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi 9 2 97–121.
IEEE
[1]R. Can and İ. N. Sitti, “Z KUŞAĞINDA DAVRANIŞSAL FİNANS ÖNYARGILARININ FİNANSAL OKURYAZARLIK VE TÜKETİM DAVRANIŞLARIYLA İLİŞKİSİ”, BAFR, vol. 9, no. 2, pp. 97–121, Oct. 2026, doi: 10.32951/mufider.1832409.
ISNAD
Can, Reyhan - Sitti, İrem Nur. “Z KUŞAĞINDA DAVRANIŞSAL FİNANS ÖNYARGILARININ FİNANSAL OKURYAZARLIK VE TÜKETİM DAVRANIŞLARIYLA İLİŞKİSİ”. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi 9/2 (October 1, 2026): 97-121. https://doi.org/10.32951/mufider.1832409.
JAMA
1.Can R, Sitti İN. Z KUŞAĞINDA DAVRANIŞSAL FİNANS ÖNYARGILARININ FİNANSAL OKURYAZARLIK VE TÜKETİM DAVRANIŞLARIYLA İLİŞKİSİ. BAFR. 2026;9:97–121.
MLA
Can, Reyhan, and İrem Nur Sitti. “Z KUŞAĞINDA DAVRANIŞSAL FİNANS ÖNYARGILARININ FİNANSAL OKURYAZARLIK VE TÜKETİM DAVRANIŞLARIYLA İLİŞKİSİ”. Muhasebe Ve Finans İncelemeleri Dergisi, vol. 9, no. 2, Oct. 2026, pp. 97-121, doi:10.32951/mufider.1832409.
Vancouver
1.Reyhan Can, İrem Nur Sitti. Z KUŞAĞINDA DAVRANIŞSAL FİNANS ÖNYARGILARININ FİNANSAL OKURYAZARLIK VE TÜKETİM DAVRANIŞLARIYLA İLİŞKİSİ. BAFR. 2026 Oct. 1;9(2):97-121. doi:10.32951/mufider.1832409