TÜRKiYE'DE DEVLET KAPİTALİZMİ UYGULAMASININ İLK YILLARINDA TARIM BURJUVAZİSİNiN DURUMU (1932-1934)
Abstract
TUrkiye'de Temmuz 1932 tarihinden itibaren ilk bir hafta iyinde ylkanlan 8 kanunla
birlikte gUndeme gelen devlet kapitalizmi uygulamasmm sadece ve sadece
burjuvazinin belli bir katmanma yani sanayi burjuvazisine yonelik olarak işletildigi yaniinde yaygm bir dii~iincenin ortaya e;;lkmasma yardlmcl olacak e;;ok somut bir
geli~meden saz edilebilir. Baylesi bir dii~iince e;;ere;;evesindeyapiian yorum ve degerlendirmeler,
danemde ba~ta yakla~lk lOO'e yakm Kamu iktisadi Te~ebbiisti'niin
kurulmasmdan ve sanayi sekt5rtinde faaliyet gosteren azel giri~imciye yanelik olarak
gere;;ekle~tirilen c;;e~itlikanun ve uygulamalarla ilgili geli~melerden kaynaklanmaktadlr.
Dolaylslyla, yapllan analizlerin dayandlgl temel hareket noktasl da budur.
Bir ba~ka deyi~le, devletin sanayi burjuvazisinin e;;lkarlarma yonelik olarak politika
uygulamasma kar~lhk, sanki tanm burjuvazisinin ve onun e;;lkarlanmn lehine politika
geli~tirmemi~ oldugu gibi yani tanm burjuvazisinin e;;lkarlanm gaz adl ediyormu~
gibi bir izlenim yaratlhr. Daha ae;;lke;;asl,doneme ili~kin olarak yapiian analizler,
kapitalizmi ve dolaylslyla kapitalist geli~me e;;izgisini benimseyen Cumhuriyet'in
kuruculannm ve yaneticilerinin yakla~lmlannm ve izledikleri iktisadi politikalarm,
Ttirkiye Cumhuriyeti Devleti'nin varhgmm devamhhgl ae;;lsmdan devletin sanayi
burjuvazisine dayandmlarak siirdiirtilecegi ve dolaylSlyla da tanm burjuvazisine Slrt
e;;evrildigi bie;;iminde anla~llacak dii~iincelerin on plana e;;lkmasmaneden olmaktadlr.
Oysaki devlete;;ilik politikasl ve uygulamasmm ilk yIllan daha dikkatli incelendiginde
e;;lkanlan kanunlann ve bu e;;ere;;evedeba~latIlan uygulamalann hie;;de bu durumu
yansltmadlgl gartilecektir. Tabii ki, gtindeme getirilen devlete;;ilik politikasl ve
uygulamalan sanayi burjuvazisinin e;;lkarlanna hizmet edecek nitelikte i~letilmi~ ve
uygulama alam bulmu~tur. Bunu yadslmlyoruz. Ancak, tanm burjuvazisinin devlete;;
ilikpolitikasl e;;ere;;evesindenemalandmlmaml~ olduguna dair de tek bir delilden soz
etme imkammlZ yoktur. Yani danemde meydana gelen geli~melerin tam da yukanda
yaplldlgl belirtilen degerlendirmelerin aksi bir goriintii sergiledigi gariiliir. Daha
ae;;lkifadelerle belirtmek gerekirse, devlet aygltI heniiz daha tam olarak tanm burjuvazisinin
varhgml goz ardl edecek ya da burjuvazinin bu katmamna Slrt c;;evirecek
kadar gtiC;;sahibi degildir. DolaylSlyla, bu makalede, devlete;;ilik politikasmm ytirtirliige
kondugu ilk ylliarda tanm burjuvazisine yanelik uygulamalan degerlendirilecektir.
Keywords
