Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi
Abstract
Toplumsal gerçekçilik, 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan ve toplumsal-siyasal gerçekliği gerçekçi bir bakış açısıyla ele alan bir sanat akımıdır. Bu akım, kitlelere ulaşabilmek için özellikle afiş ve poster tasarım ürünlerini etkili bir araç olarak kullanır. Grafik tasarım, düşüncelerin görselleştirilmesi ve görsel unsurların izleyicinin algılayacağı şekilde kullanılması sürecini kapsayan yaratıcı bir disiplindir. Bu çalışma, Toplumsal Gerçekçilik akımının grafik tasarımdaki etkisini bellek, kimlik ve kültür bağlamında değerlendirmektedir. Seçilen grafik tasarım örnekleri, akımın farklı dönemlerdeki etkilerini biçim ve içerik açısından ortaya koymak amacıyla incelenmiştir. Araştırmada çevrim içi kaynaklardan elde edilen toplumsal sorun temalı poster tasarımları örnek olarak kullanılır ve kavramsal çerçevenin oluşturulmasında yazın taraması ile betimsel analiz yöntemi uygulanır.
Keywords
References
- Artium Modern. (t.y.). Sümerbank reklam afişi — İhap Hulisi tasarımı, baskı, 1950’ler. Artium Modern. https://www.artiummodern.com/urun/2457557/sumerbank-reklam-afisi-ihap-hulisi-tasarimi-baski-1950-ler-50-x-35-cm
- Bostancı, E., Erdem, R. ve Berk Atay E. (2018, 12 Ocak). Toplumsal dönüştürücü olarak grafik tasarım. 6. Uluslararası Matbaa Teknolojileri Sempozyumu. https://cdn.iuc.edu.tr/FileHandler2.ashx?f=765-778.pdf
- Gonczi Gebhardt, T. Vote for the Five Year Plan, vote for the People's Front!. Budapest Poster Gallery. https://budapestposter.com/posters/5812
- Çeken, M. B. ve Ersan, M. (2022). II. Dünya Savaşı döneminde propaganda afişleri: ABD ve Almanya örneği. Ulakbilge, (72), 477–488. https://doi.org/10.7816/ulakbilge-10-72-05
- Günay, A. (2017). Kübizm ve Art Deco örneğinde 20. yüzyıl başlarında Avrupa’da moda ve plastik sanat ilişkisi. Art Sanat, (7), 249–262. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/781642
- Invaluable. (t.y.). More Steel, Stronger Nation 1953. Invaluable https://www.invaluable.com/auction-lot/poster-more-steel-stronger-nation-1953-185-c-36c49538eb
- Kınık, M. (2022). Grafik tasarımda sürdürülebilir seçimler: Kâğıt mı? Dijital mi? Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, 15(30), 989-1000. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2635170
- Kasım, M. ve Atayeter, H. D. (2012). 1960’lı yıllarda Türk sinemasında toplumsal gerçekçilik. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 1(1), 22-25. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/83886
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Graphic Design, Design Culture and Social Context , Visual Effects, Fine Arts
Journal Section
Research Article
Authors
Gizem Aydemir
*
0009-0008-4461-7754
Türkiye
Publication Date
June 30, 2026
Submission Date
April 30, 2025
Acceptance Date
December 15, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 17 Number: 1