Research Article

Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi

Volume: 17 Number: 1 June 30, 2026
EN TR

Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi

Abstract

Toplumsal gerçekçilik, 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan ve toplumsal-siyasal gerçekliği gerçekçi bir bakış açısıyla ele alan bir sanat akımıdır. Bu akım, kitlelere ulaşabilmek için özellikle afiş ve poster tasarım ürünlerini etkili bir araç olarak kullanır. Grafik tasarım, düşüncelerin görselleştirilmesi ve görsel unsurların izleyicinin algılayacağı şekilde kullanılması sürecini kapsayan yaratıcı bir disiplindir. Bu çalışma, Toplumsal Gerçekçilik akımının grafik tasarımdaki etkisini bellek, kimlik ve kültür bağlamında değerlendirmektedir. Seçilen grafik tasarım örnekleri, akımın farklı dönemlerdeki etkilerini biçim ve içerik açısından ortaya koymak amacıyla incelenmiştir. Araştırmada çevrim içi kaynaklardan elde edilen toplumsal sorun temalı poster tasarımları örnek olarak kullanılır ve kavramsal çerçevenin oluşturulmasında yazın taraması ile betimsel analiz yöntemi uygulanır.

Keywords

References

  1. Artium Modern. (t.y.). Sümerbank reklam afişi — İhap Hulisi tasarımı, baskı, 1950’ler. Artium Modern. https://www.artiummodern.com/urun/2457557/sumerbank-reklam-afisi-ihap-hulisi-tasarimi-baski-1950-ler-50-x-35-cm
  2. Bostancı, E., Erdem, R. ve Berk Atay E. (2018, 12 Ocak). Toplumsal dönüştürücü olarak grafik tasarım. 6. Uluslararası Matbaa Teknolojileri Sempozyumu. https://cdn.iuc.edu.tr/FileHandler2.ashx?f=765-778.pdf
  3. Gonczi Gebhardt, T. Vote for the Five Year Plan, vote for the People's Front!. Budapest Poster Gallery. https://budapestposter.com/posters/5812
  4. Çeken, M. B. ve Ersan, M. (2022). II. Dünya Savaşı döneminde propaganda afişleri: ABD ve Almanya örneği. Ulakbilge, (72), 477–488. https://doi.org/10.7816/ulakbilge-10-72-05
  5. Günay, A. (2017). Kübizm ve Art Deco örneğinde 20. yüzyıl başlarında Avrupa’da moda ve plastik sanat ilişkisi. Art Sanat, (7), 249–262. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/781642
  6. Invaluable. (t.y.). More Steel, Stronger Nation 1953. Invaluable https://www.invaluable.com/auction-lot/poster-more-steel-stronger-nation-1953-185-c-36c49538eb
  7. Kınık, M. (2022). Grafik tasarımda sürdürülebilir seçimler: Kâğıt mı? Dijital mi? Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, 15(30), 989-1000. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2635170
  8. Kasım, M. ve Atayeter, H. D. (2012). 1960’lı yıllarda Türk sinemasında toplumsal gerçekçilik. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 1(1), 22-25. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/83886

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Graphic Design, Design Culture and Social Context , Visual Effects, Fine Arts

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

April 30, 2025

Acceptance Date

December 15, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 17 Number: 1

APA
Aydemir, G. (2026). Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi. Marmara Üniversitesi Sanat Ve Tasarım Dergisi, 17(1), 66-83. https://doi.org/10.29228/sanat.76
AMA
1.Aydemir G. Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi. MUJAD. 2026;17(1):66-83. doi:10.29228/sanat.76
Chicago
Aydemir, Gizem. 2026. “Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik Ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi”. Marmara Üniversitesi Sanat Ve Tasarım Dergisi 17 (1): 66-83. https://doi.org/10.29228/sanat.76.
EndNote
Aydemir G (June 1, 2026) Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 17 1 66–83.
IEEE
[1]G. Aydemir, “Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi”, MUJAD, vol. 17, no. 1, pp. 66–83, June 2026, doi: 10.29228/sanat.76.
ISNAD
Aydemir, Gizem. “Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik Ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi”. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 17/1 (June 1, 2026): 66-83. https://doi.org/10.29228/sanat.76.
JAMA
1.Aydemir G. Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi. MUJAD. 2026;17:66–83.
MLA
Aydemir, Gizem. “Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik Ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi”. Marmara Üniversitesi Sanat Ve Tasarım Dergisi, vol. 17, no. 1, June 2026, pp. 66-83, doi:10.29228/sanat.76.
Vancouver
1.Gizem Aydemir. Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi. MUJAD. 2026 Jun. 1;17(1):66-83. doi:10.29228/sanat.76

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJzdWJtaXNzaW9uX2ZpbGUiLCJwYXRoIjoiOTM1Zi9iZTc0LzVhZTQvNjgwNzk4YTc1NTVlYi5wbmciLCJleHAiOjE3Njg2NzQxMDMsIm5vbmNlIjoiYWVjZGQxZTgxMjQ3NDRlMzAyNTEyY2ViZGYyZTZmMTUifQ.tzLb4Lpu27WqxyCFg01IDZb1-E8z1pif3uxIYZmNVKs

MUJAD is licensed under CC BY-NC 4.0.