Araştırma Makalesi

Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi

Cilt: 17 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi

Öz

Toplumsal gerçekçilik, 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan ve toplumsal-siyasal gerçekliği gerçekçi bir bakış açısıyla ele alan bir sanat akımıdır. Bu akım, kitlelere ulaşabilmek için özellikle afiş ve poster tasarım ürünlerini etkili bir araç olarak kullanır. Grafik tasarım, düşüncelerin görselleştirilmesi ve görsel unsurların izleyicinin algılayacağı şekilde kullanılması sürecini kapsayan yaratıcı bir disiplindir. Bu çalışma, Toplumsal Gerçekçilik akımının grafik tasarımdaki etkisini bellek, kimlik ve kültür bağlamında değerlendirmektedir. Seçilen grafik tasarım örnekleri, akımın farklı dönemlerdeki etkilerini biçim ve içerik açısından ortaya koymak amacıyla incelenmiştir. Araştırmada çevrim içi kaynaklardan elde edilen toplumsal sorun temalı poster tasarımları örnek olarak kullanılır ve kavramsal çerçevenin oluşturulmasında yazın taraması ile betimsel analiz yöntemi uygulanır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Artium Modern. (t.y.). Sümerbank reklam afişi — İhap Hulisi tasarımı, baskı, 1950’ler. Artium Modern. https://www.artiummodern.com/urun/2457557/sumerbank-reklam-afisi-ihap-hulisi-tasarimi-baski-1950-ler-50-x-35-cm
  2. Bostancı, E., Erdem, R. ve Berk Atay E. (2018, 12 Ocak). Toplumsal dönüştürücü olarak grafik tasarım. 6. Uluslararası Matbaa Teknolojileri Sempozyumu. https://cdn.iuc.edu.tr/FileHandler2.ashx?f=765-778.pdf
  3. Gonczi Gebhardt, T. Vote for the Five Year Plan, vote for the People's Front!. Budapest Poster Gallery. https://budapestposter.com/posters/5812
  4. Çeken, M. B. ve Ersan, M. (2022). II. Dünya Savaşı döneminde propaganda afişleri: ABD ve Almanya örneği. Ulakbilge, (72), 477–488. https://doi.org/10.7816/ulakbilge-10-72-05
  5. Günay, A. (2017). Kübizm ve Art Deco örneğinde 20. yüzyıl başlarında Avrupa’da moda ve plastik sanat ilişkisi. Art Sanat, (7), 249–262. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/781642
  6. Invaluable. (t.y.). More Steel, Stronger Nation 1953. Invaluable https://www.invaluable.com/auction-lot/poster-more-steel-stronger-nation-1953-185-c-36c49538eb
  7. Kınık, M. (2022). Grafik tasarımda sürdürülebilir seçimler: Kâğıt mı? Dijital mi? Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, 15(30), 989-1000. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2635170
  8. Kasım, M. ve Atayeter, H. D. (2012). 1960’lı yıllarda Türk sinemasında toplumsal gerçekçilik. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 1(1), 22-25. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/83886

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Grafik Tasarımı, Tasarım Kültürü ve Toplumsal Bağlam, Görsel Efektler, Güzel Sanatlar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

30 Nisan 2025

Kabul Tarihi

15 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aydemir, G. (2026). Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 17(1), 66-83. https://doi.org/10.29228/sanat.76
AMA
1.Aydemir G. Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi. MUJAD. 2026;17(1):66-83. doi:10.29228/sanat.76
Chicago
Aydemir, Gizem. 2026. “Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi”. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 17 (1): 66-83. https://doi.org/10.29228/sanat.76.
EndNote
Aydemir G (01 Haziran 2026) Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 17 1 66–83.
IEEE
[1]G. Aydemir, “Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi”, MUJAD, c. 17, sy 1, ss. 66–83, Haz. 2026, doi: 10.29228/sanat.76.
ISNAD
Aydemir, Gizem. “Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi”. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 17/1 (01 Haziran 2026): 66-83. https://doi.org/10.29228/sanat.76.
JAMA
1.Aydemir G. Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi. MUJAD. 2026;17:66–83.
MLA
Aydemir, Gizem. “Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi”. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, c. 17, sy 1, Haziran 2026, ss. 66-83, doi:10.29228/sanat.76.
Vancouver
1.Gizem Aydemir. Toplumsal Gerçekçiliğin Bellek, Kimlik ve Kültür Bağlamında Grafik Tasarıma Etkisi. MUJAD. 01 Haziran 2026;17(1):66-83. doi:10.29228/sanat.76

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJmaWxlIiwicGF0aCI6Ijc5MTMvYTU0MC9lMTBkLzY4MGZmMTMwOTdiMmMucG5nIiwiZXhwIjoxNzY4NjczMzk1LCJub25jZSI6ImNkMjcxZThhZmE2YjQxMDdlYWNjYjA4MzE1NzRjNjQzIn0.lBiYzOaTI-RaCbdYN46AXtb6ZPNCrW1zeWKEuztI4Nw

MUJAD, CC BY-NC 4.0 ile lisanslanmaktadır.