Research Article

Teknolojik Yabancılaşmanın Dramaturjisi ve Gian Carlo Menotti’nin The Telephone Operasına Çağdaş Bir Reji Önerisi

Volume: 16 Number: 2 December 31, 2025
TR EN

Teknolojik Yabancılaşmanın Dramaturjisi ve Gian Carlo Menotti’nin The Telephone Operasına Çağdaş Bir Reji Önerisi

Abstract

Bu çalışma, Gian Carlo Menotti’nin The Telephone (Telefon) operasında sabit hatlı telefonun akıllı telefonla ikame edildiği ve eserin teknolojik dolayım eleştirisinin güncel pratikler üzerinden yeniden tasarlandığı çağdaş bir reji uyarlaması önermektedir. Araştırma sorusu, eserin özgün dramaturjisi korunarak phubbing ve nomofobi benzeri güncel olgularla yeni bir anlam katmanı üretilip üretilemeyeceği şeklinde formüle edilmiştir. Nitel araştırma olarak tasarlanan çalışmada, doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda operanın librettosu, partisyonu, sahne yönergeleri ve ilgili psiko-sosyal literatür titizlikle incelenmiştir. Tasarlanan uyarlama önerisinde Lucy, nomofobik bir phubber, Ben karakteri ise partner- phubbing’in mağduru olarak yapılandırılmaktadır. Telefon, eserin alt başlığının da (L’amour à trois) ima ettiği biçimde üçüncü karakter işlevini akıllı telefonun çoklu arayüzleri (bildirim, mesajlaşma, selfie, sosyal medya dolaşımı, uygulama temelli fallar vb.) aracılığıyla güçlendirmektedir. Bu güncelleme, 1940’ların özel/kamusal mekân diyalektiğini (daire/telefon kulübesi) kişisel, taşınabilir ve sürekli erişilebilir bir cihaz etrafında yeniden kodlamaktadır. Öneri kapsamında iletişimin kesintiye uğraması, öz-açımlama süreçlerinin aşınması ve finalde Ben karakterinin teklifini görüntülü arama aracılığıyla yapmasıyla eserin ironik/teslimiyetçi bir tona bürünmesi gibi unsurlar kuramsal göstergeler ışığında yeniden ele alınmıştır. Bulgular, komik opera doğasının korunduğunu ve seyirciye kendi ekran ritüellerini sorgulatan eleştirel bir izleme konumu sunulabileceğini işaret etmektedir. Çalışma, mevcut modern uyarlama örneklerinden farklı olarak, teknolojik bağımlılık sorununu ele alan ve uygulamaya yönelik bir reji konsepti ve bu konsepti somutlaştıran sahneleme önerileri sunmaktadır.

Keywords

References

  1. Anshari, M., Alas, Y. & Sulaiman, E. (2019). Smartphone addictions and nomophobia among youth. Vulnerable Children and Youth Studies, 14(3), 242–247. https://doi.org/10.1080/17450128.2019.1614709
  2. Barthes, R. (1972). Mythologies (A. Lavers, Çev.). Hill and Wang. (Orijinal eser basım tarihi 1957)
  3. Clark, C., Hicks, S., Assaad, K., David, A.-J., Kasztenny, A., Kelly, P., Martin, D., McMurchy, E. & Wong, K. M. (2016). Seizing the Menotti moment: Opera meets McLuhan meets millennials. College Music Symposium, 56.
  4. Hutcheon, L. (2006). A Theory of Adaptation. Routledge Taylor & Francis Group.
  5. Karadağ, E., Tosuntaş, Ş. B., Erzen, E., Duru, P., Bostan, N., Mızrak Şahin, B., Çulha, İ. & Babadağ, B. (2016). Sanal Dünyanın Kronolojik Bağımlılığı: Sosyotelizm (Phubbing). Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 3(2), 223–269. https://doi.org/10.15805/addicta.2016.3.0013
  6. Li, D. (2024). Eclecticism and Unity in Diversity - Analysing the Integration and Application of Modern Technology in Theatre Arts. SHS Web of Conferences, 183, 03019. https://doi.org/10.1051/shsconf/202418303019
  7. Marriott, R. J. (1975). Gian-Carlo Menotti: Total Musical Theatre. A Study of His Operas. (Yayımlanmamış doktora tezi). University of Illinois at Urbana-Champaign.
  8. McDaniel, B. T. & Drouin, M. (2019). Daily Technology Interruptions and Emotional and Relational Well-Being. Computers in Human Behavior, 99, 1-8. https://doi.org/10.1016/j.chb.2019.04.027

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Performance Art, Music Performance, Opera Singing and Directing, Acting-Stage Direction, Stage Design

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

September 25, 2025

Acceptance Date

November 20, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 16 Number: 2

APA
Toygu, M. C., & Aktakka, F. (2025). Teknolojik Yabancılaşmanın Dramaturjisi ve Gian Carlo Menotti’nin The Telephone Operasına Çağdaş Bir Reji Önerisi. Marmara Üniversitesi Sanat Ve Tasarım Dergisi, 16(2), 293-308. https://doi.org/10.29228/sanat.66
AMA
1.Toygu MC, Aktakka F. Teknolojik Yabancılaşmanın Dramaturjisi ve Gian Carlo Menotti’nin The Telephone Operasına Çağdaş Bir Reji Önerisi. MUJAD. 2025;16(2):293-308. doi:10.29228/sanat.66
Chicago
Toygu, Melih Can, and Furkan Aktakka. 2025. “Teknolojik Yabancılaşmanın Dramaturjisi Ve Gian Carlo Menotti’nin The Telephone Operasına Çağdaş Bir Reji Önerisi”. Marmara Üniversitesi Sanat Ve Tasarım Dergisi 16 (2): 293-308. https://doi.org/10.29228/sanat.66.
EndNote
Toygu MC, Aktakka F (December 1, 2025) Teknolojik Yabancılaşmanın Dramaturjisi ve Gian Carlo Menotti’nin The Telephone Operasına Çağdaş Bir Reji Önerisi. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 16 2 293–308.
IEEE
[1]M. C. Toygu and F. Aktakka, “Teknolojik Yabancılaşmanın Dramaturjisi ve Gian Carlo Menotti’nin The Telephone Operasına Çağdaş Bir Reji Önerisi”, MUJAD, vol. 16, no. 2, pp. 293–308, Dec. 2025, doi: 10.29228/sanat.66.
ISNAD
Toygu, Melih Can - Aktakka, Furkan. “Teknolojik Yabancılaşmanın Dramaturjisi Ve Gian Carlo Menotti’nin The Telephone Operasına Çağdaş Bir Reji Önerisi”. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 16/2 (December 1, 2025): 293-308. https://doi.org/10.29228/sanat.66.
JAMA
1.Toygu MC, Aktakka F. Teknolojik Yabancılaşmanın Dramaturjisi ve Gian Carlo Menotti’nin The Telephone Operasına Çağdaş Bir Reji Önerisi. MUJAD. 2025;16:293–308.
MLA
Toygu, Melih Can, and Furkan Aktakka. “Teknolojik Yabancılaşmanın Dramaturjisi Ve Gian Carlo Menotti’nin The Telephone Operasına Çağdaş Bir Reji Önerisi”. Marmara Üniversitesi Sanat Ve Tasarım Dergisi, vol. 16, no. 2, Dec. 2025, pp. 293-08, doi:10.29228/sanat.66.
Vancouver
1.Melih Can Toygu, Furkan Aktakka. Teknolojik Yabancılaşmanın Dramaturjisi ve Gian Carlo Menotti’nin The Telephone Operasına Çağdaş Bir Reji Önerisi. MUJAD. 2025 Dec. 1;16(2):293-308. doi:10.29228/sanat.66

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJzdWJtaXNzaW9uX2ZpbGUiLCJwYXRoIjoiOTM1Zi9iZTc0LzVhZTQvNjgwNzk4YTc1NTVlYi5wbmciLCJleHAiOjE3Njg2NzQxMDMsIm5vbmNlIjoiYWVjZGQxZTgxMjQ3NDRlMzAyNTEyY2ViZGYyZTZmMTUifQ.tzLb4Lpu27WqxyCFg01IDZb1-E8z1pif3uxIYZmNVKs

MUJAD is licensed under CC BY-NC 4.0.