Research Article

Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz

Volume: 12 Number: 2 May 30, 2022
EN TR

Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı sezaryen sonrası gelişen ağrı, bulantı-kusma, abdominal şişkinlik ve anksiyetenin yönetiminde aromaterapi uygulamasının etkinliğini incelemektir.
Yöntem: Bu sistematik derleme ve meta-analiz için taramalar Mart-Nisan 2021 tarihleri arasında “aromaterapi (aromatheraphy) AND sezaryen (cesarean section)” anahtar kelimeleri ile PubMed, EBSCO, Embase, Web of Science, PsycINFO, Cochrane, Türkiye Klinikleri, TR Dizin ve Ulusal Tez Merkezi veri tabanlarında yapılmıştır. Araştırmaların metodolojik kalitesi Joanna Briggs Institute tarafından geliştirilen deneysel ve yarı deneysel çalışmalar için Kritik Değerlendirme Kontrol Listeleri ile değerlendirilmiştir. Veriler meta-analiz yapılarak sentez edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 2011–2021 yıllarında yayımlanan 14’i randomize plesebo kontrollü deneysel ve biri yarı deneysel olmak üzere toplam 15 araştırma dâhil edilmiştir. Araştırmaların toplam örneklem hacmi 1430’dur (aromaterapi: 762 ve plasebo: 668). Sekiz çalışmanın birleştirilmiş sonuçları aromaterapi grubunda ağrı yoğunluğunun kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha düşük olduğunu göstermiştir (MD: -1.61, Z= 5.15, p< 0.0001). Üç araştırmanın birleştirilmiş sonuçlarına göre aromaterapi grubunun anksiyete puan ortalamasının (MD: -9.68, Z= 3.52, p= 0.0004) ve dört araştırmada da bulantı-kusma görülme olasılığının (OR: 0.29, Z= 3.17, p= 0.002) kontrol grubuna göre daha az olduğunu gösterilmiştir. Yine iki araştırmanın sonuçları da aromaterapi grubunun orta ve şiddetli düzeylerde abdominal şişkinlik görülme olasılığı bakımından kontrol grubuna benzer iken (OR: 0.39, Z= 1.04, p= 0.30), şişkinliğe bağlı ağrının aromaterapi grubunda daha az olduğu (OR: 0.16, Z= 3.18, p= 0.001) saptanmıştır.
Sonuç: Bu çalışma bazı bitkiler ile yapılan aromaterapilerin sezaryen sonrası gelişen postoperatif ağrı, anksiyete, bulantı-kusma ve abdominal şişkinliğe bağlı ağrıyı azaltmada etkili olduğunu göstermiştir.

Keywords

Supporting Institution

YOK

Project Number

PROSPERO kayt No: CRD42021246167

Thanks

Çalışmamızda yararlandığımız tüm eserlerin yazarlarına teşekkür ederiz.

References

  1. 1. World Health Organization [Internet]. WHO Statement on Caesarean Section Rates. (2021). [cited by 18.05.2021] Available from: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/161442/WHO_RHR_15.02_eng.pdf.
  2. 2. Ergin A, Mallı P. Doğumda kullanılan aromaterapiler: Sistematik derleme. KOU Sag Bil Derg 2019;5(2):72-80.
  3. 3. World Health Organization [Internet]. Caesarean section rates continue to rise, amid growing inequalities in Access. (2021). [cited by 18.05.2021] Available from: https://www.who.int/news/item/16-06-2021-caesarean-section-rates-continue-to-rise-amid-growing-inequalities-in-access.
  4. 4. Corso E, et al. Enhanced recovery after elective caesarean: A rapid review of clinical protocols, and an umbrella review of systematic reviews. BMC Pregnancy Childbirth 2017;17(1):1-10.
  5. 5. Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK] [Internet]. Doğum İstatistikleri. (2020). [cited by 18.03.2021] Available from: https://data.tuik.gov.tr/Search/Search?text=do%C4%9Fum&dil=1.
  6. 6. Sağlık Bakanlığı [Internet]. Sağlık göstergeleri. (2019). [cited by 15.04.2021] https://sbsgm.saglik.gov.tr/Eklenti/39024/0/haber-bulteni-2019pdf.pdf.
  7. 7. Şenoğlu A, Öztürk M, Karaçam Z. Cesarean section rates and ındications in Turkey: A systematic review and meta-analysis. AJRNH 2021;4(4):31-57.
  8. 8. Bilgiç Ş. Hemşirelikte holistik bir uygulama; aromaterapi. NKMJ 2017;5(3):134-141.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Sciences

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 30, 2022

Submission Date

January 3, 2022

Acceptance Date

March 2, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 12 Number: 2

APA
Karaçam, Z., Arslan, E., & Çinar, H. (2022). Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz. Lokman Hekim Dergisi, 12(2), 342-362. https://doi.org/10.31020/mutftd.1052846
AMA
1.Karaçam Z, Arslan E, Çinar H. Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz. Lokman Hekim Dergisi. 2022;12(2):342-362. doi:10.31020/mutftd.1052846
Chicago
Karaçam, Zekiye, Ezgi Arslan, and Halise Çinar. 2022. “Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik Ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme Ve Meta-Analiz”. Lokman Hekim Dergisi 12 (2): 342-62. https://doi.org/10.31020/mutftd.1052846.
EndNote
Karaçam Z, Arslan E, Çinar H (May 1, 2022) Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz. Lokman Hekim Dergisi 12 2 342–362.
IEEE
[1]Z. Karaçam, E. Arslan, and H. Çinar, “Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz”, Lokman Hekim Dergisi, vol. 12, no. 2, pp. 342–362, May 2022, doi: 10.31020/mutftd.1052846.
ISNAD
Karaçam, Zekiye - Arslan, Ezgi - Çinar, Halise. “Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik Ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme Ve Meta-Analiz”. Lokman Hekim Dergisi 12/2 (May 1, 2022): 342-362. https://doi.org/10.31020/mutftd.1052846.
JAMA
1.Karaçam Z, Arslan E, Çinar H. Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz. Lokman Hekim Dergisi. 2022;12:342–362.
MLA
Karaçam, Zekiye, et al. “Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik Ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme Ve Meta-Analiz”. Lokman Hekim Dergisi, vol. 12, no. 2, May 2022, pp. 342-6, doi:10.31020/mutftd.1052846.
Vancouver
1.Zekiye Karaçam, Ezgi Arslan, Halise Çinar. Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz. Lokman Hekim Dergisi. 2022 May 1;12(2):342-6. doi:10.31020/mutftd.1052846

Cited By

                                                                                                                                  Creative Commons Lisansı                        
                                                                  This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

  

                                    Periodical scientific publication of Mersin University School of Medicine. Can not be cited without referenceResponsibility of the articles belong to the authors

  Cover

Ayşegül Tuğuz

from composition of İlter Uzel named Dioscorides and his Student

Address

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir / Mersin