Review

Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Geç Dönem

Volume: 13 Number: 2 May 30, 2023
TR EN

Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Geç Dönem

Abstract

Elektrofizyolojinin tarihsel sürecini konu aldığımız bu çalışma ile Galvani sonrası geç dönem olan 1850-1900 yıllarındaki gelişmeler değerlendirilmiştir. “Canlı elektriği ” (animal electricity) iddiasının ampirik olarak ispatlanmış olmasına rağmen Galvani’nin ölümünden sonra da devam eden sıra dışı Galvani - Volta rekabeti, volta pilinin keşfi, biyolojik akımın ölçümü için cihaz geliştirilmesi (galvanometre) ve fantastik yeniden canlandırma çabaları ile bilim ve sanat dünyasını yarım yüzyıl daha meşgul etmiştir. Galvani sonrası geç dönemdeki, canlı elektriği kavramının “elektrofizyolojiye” evrilmesi sürecinde, neredeyse her konuda bilgi sahibi olan çok yönlü bilim insanlarının (polymath) inatçı çalışmalarıyla günümüzde sahip olduğumuz bilgi birikiminin temellerinin atıldığını söylemek yanlış olmayacaktır. Bu süreçte, artık Avrupa’nın kuzeyine taşındığına şahit olduğumuz gelişmeleri başlıklar halinde sıralamak mümkündür. Nörofizyoloji ile nöroanatomi arasındaki fonksiyonel ilişkinin tanımlanmasındaki rolleriyle, ünlü Fransız bilim insanları Bernard ve Ranvier, aksiyon akımının, sinirde iletimin ve ileti hızının ölçümü, hücre zarında iletkenlik değişimleri ve buna bağlı gelişen zar potansiyeli değişimlerini tanımlayan “membran hipotezinin” ortaya atılması, zar potansiyeli değişimlerinin ilk kez gözlenmesi ve zar için elektriksel model tanımlanmasındaki rolleri ile Almanya’dan Müller, Reymond, von Helmholtz, Bernstein, Nernst, Herman elektrofizyoloji alanında önemli yol göstericiler olacaktır. Yirminci yüz yıla gelindiğinde, Galvani’nin ateşlediği kıvılcım ile başlayan uyarılabilir hücrelerde iletimin öyküsüyle ilgili çığır açıcı çalışmalara artık İngiltere ve okyanus ötesi de dahil olacaktır. Bu yeni dönemde hücre zarı dinamikleri, periferik sinirde bilgi iletimi, beyin ve kalpte oluşan elektrik aktivitenin vücut yüzeyinden kaydı ve yorumlanması gibi konularda yoğunlaşan çalışmaların her bir ayrıntısı, elektrofizyolojinin tarihsel serüveni açısından ayrı birer makale hatta kitap konusu olabilecek düzeyde bilgi birikimine ulaşacaktır.

Keywords

References

  1. 1. Bresadola M. History of Neuroscience: Medicine and science in the life of Luigi Galvani (1737–1798). Brain Research Bulletin 1998; 46:367–80.
  2. 2. Finger S, Edgar D. Adrian: Coding in the Nervous System, Minds Behind the Brain: A history of the pioneers and their discoveries. Oxford University Press 2005;239-58.
  3. 3. Verkhratsky A, Parpura V. History of electrophysiology and the patch clamp. Methods in Molecular Biology 2014;1183:1-19.
  4. 4. Parent A. Giovanni Aldini: From animal electricity to human brain stimulation. Can. J. Neurol. Sci 2004; 31:576-584.
  5. 5. Piccolino M. History of Neuroscience. Animal electricity and the birth of electrophysiology: The legacy of Luigi Galvani. Brain Research Bulletin 1998;46:381-407.
  6. 6. Kipnis N. Luigi Galvani and the debate on animal electricity, 1791-1800. Annals of Science 1987;44:107-142.
  7. 7. Kızıltan E, Dalkılıç N. Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Öncesi Dönem. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi 2021; 11:429-440.
  8. 8. Kızıltan E, Dalkılıç N. Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Dönemi. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi 2022; 12:24-38.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Sciences

Journal Section

Review

Publication Date

May 30, 2023

Submission Date

January 3, 2023

Acceptance Date

April 12, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 13 Number: 2

APA
Kiziltan, E., & Dalkılıç, N. (2023). Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Geç Dönem. Lokman Hekim Dergisi, 13(2), 254-267. https://doi.org/10.31020/mutftd.1228469
AMA
1.Kiziltan E, Dalkılıç N. Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Geç Dönem. Lokman Hekim Dergisi. 2023;13(2):254-267. doi:10.31020/mutftd.1228469
Chicago
Kiziltan, Erhan, and Nizamettin Dalkılıç. 2023. “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Geç Dönem”. Lokman Hekim Dergisi 13 (2): 254-67. https://doi.org/10.31020/mutftd.1228469.
EndNote
Kiziltan E, Dalkılıç N (May 1, 2023) Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Geç Dönem. Lokman Hekim Dergisi 13 2 254–267.
IEEE
[1]E. Kiziltan and N. Dalkılıç, “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Geç Dönem”, Lokman Hekim Dergisi, vol. 13, no. 2, pp. 254–267, May 2023, doi: 10.31020/mutftd.1228469.
ISNAD
Kiziltan, Erhan - Dalkılıç, Nizamettin. “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Geç Dönem”. Lokman Hekim Dergisi 13/2 (May 1, 2023): 254-267. https://doi.org/10.31020/mutftd.1228469.
JAMA
1.Kiziltan E, Dalkılıç N. Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Geç Dönem. Lokman Hekim Dergisi. 2023;13:254–267.
MLA
Kiziltan, Erhan, and Nizamettin Dalkılıç. “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Geç Dönem”. Lokman Hekim Dergisi, vol. 13, no. 2, May 2023, pp. 254-67, doi:10.31020/mutftd.1228469.
Vancouver
1.Erhan Kiziltan, Nizamettin Dalkılıç. Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Geç Dönem. Lokman Hekim Dergisi. 2023 May 1;13(2):254-67. doi:10.31020/mutftd.1228469

                                                                                                                                  Creative Commons Lisansı                        
                                                                  This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

  

                                    Periodical scientific publication of Mersin University School of Medicine. Can not be cited without referenceResponsibility of the articles belong to the authors

  Cover

Ayşegül Tuğuz

from composition of İlter Uzel named Dioscorides and his Student

Address

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir / Mersin