Mersin’de Bir Kadın Sınıkçının Uygulamaları
Abstract
İnsanlık tarihi kadar eski olan geleneksel tıp uygulamaları insanın doğa ile olan mücadelesi sırasında kazandığı tecrübelerle hayat bulmuş, varlığını sürdürmüş ve bugünlere gelmiştir. Kırık-çıkık geleneksel tedavi müdahale biçimi açısından diğer şifa yöntemlerinden ayrılmaktadır. Ulusal ölçekte travma sonrası geleneksel tedavi yöntemleri bağlamında kırık-çıkıkçı/sınıkçıya başvurma günlük pratikte varlığını sürdürmektedir. Kadın sınıkçıya özgün iyileştirme pratiklerinin toplanması ve bu bilgilerin kayıt altına alınması halk tıbbı uygulamaları için önemlidir.
Bu çalışmamızda Mersin’de yaşayan ve günümüzde de kırık-çıkık ve damar kaymalarıyla ilgili geleneksel tedavilerini uygulayan bir halk hekiminin yöntemleri incelenmiştir.
Mersin ilinde yaşamakta olan, 86 yaşında bir kadın sınıkçı kaynak kişi olarak alındı. Araştırmacılar tarafından sınıkçının yaşamakta olduğu doğal ortamında iki kez ziyaret edildi. Bu çalışmaya konu olan halk hekimi/kadın sınıkçı, kırık, çıkık ve doku zedelenmesiyle ilgilenmenin yanı sıra bel kayması, kasık şişliği, yüğrük hastalığı gibi bazı faklı uygulamalar da yapmaktadır.
Günümüzde tıbbi olarak güvenilmez ve çoğu kez zararlı olmasına rağmen, sınıkçılar hala alternatif tedavi sürecinde tercih edilmektedir. Sınıkçının yaptığı bazı uygulamaların tıbbi sakıncaları olabileceğini, modern tıp uygulanmasının gecikmesine neden olabileceğini söylemek mümkündür.
Keywords
References
- 1. Dada AA, Yinusa W, Giwa SO. Review of the practice of traditional bone setting in Nigeria. African Health Sci 2011;11:262-265.2. Kaplan M. Geleneksel Tıbbın Yeniden Üretim Sürecinde Kadın. Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Yayınları, 2010;257:1-20.3. Karakaş A. Osmaniye ve Çevresi Halk Hekimliğinde Dinsel-Büyüsel Uygulamalar. Sosyal Bilimler Dergisi 2015; 2 (5):156-166.4. Artun E. Türk Halk Bilimi. Bayrak Matbaası, İstanbul 2005. 181-185.5. Türkdoğan O. Kültür ve sağlık hastalık sistemi. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları; 1991.6. Global Health History Seminar on Traditional Medicine and Ayurveda, WHO-HQ, Geneva, 19 March 2015. Erişim adresi: http://www.who.int/global_health_histories/seminars/Dr_Zhangs_Presentation_GHHSeminar_86.pdf7.Edusei, A. K.,Owusu-Ansah, F. E., Dogbe, J. A., Morgan, J., &Sarpong, K. Perspectives in musculoskeletal injury management by traditional bone setters in Ashanti, Ghana. African journal of disability, 2015; 4(1).8. Öztürk, M.,Uskun, E., Özdemir, R., Çınar, M., Alptekin, F., & Doğan, M. Isparta İli'nde Halkın Geleneksel Tedavi Tercihi. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics-Law and History 2005; 13(3), 179-186.9. Şar S. Anadolu’da Halk Hekimliği Uygulamaları. Türkiye Klinikleri J Med Ethics, 2005;13:131-13610. Gözen, A., Doğan, A., Gökalp, M. A., Ünsal, S. Ş., & Güner, S2008-2012 Yılları Arasında Kliniğimize Başvuran, Sınıkçı Müdahalesi Gören, Hastaların Analizi. Tıp Araştırmaları Dergisi 2015; Cilt: 13 Sayı: 1.11. Lambert, H. Medical pluralism and medical marginality: Bone doctors and the selectivelegitimation of therapeutic expertise in India. SocialScience&Medicine 2012;74(7), 1029-1036.12. Baysal N. Gelenek ve değişim ekseninde Trabzon halk hekimliği üzerine bir araştırma. Gece Kitaplığı, Ankara 2014;132-134.13. Çolak F. Yazılı Ve Sözlü Belgeler Işığında Niğde Halk Hekimliği. Kömen Yayınları, 1 Baskı, Konya 2015.14. Polat H. Sivas Ulaş’ta Halk Hekimliği Uygulamaları. Ürün Yayınları, 1 Baskı, Ankara 1995.15. Allahverdi E. Kırıkçı ve Çıkıkçılar Tarafından Tedavi Edilen Hastaların Özellikleri: Bir Gözlemsel Klinik Çalışma. Kafkas J Med Sci 2011;1(3):118–121. Erişim: https://www.journalagent.com/z4/vi.asp?pdir=kafkas&plng=tur&un=KJMS-54154.16. Sargın S, Aslan A, Konya MN, Atik A, Meriç G. Kas iskelet sistemi yaralanmalarında Türk toplumunun sınıkçı tercihi ve etkileyen faktörler. Journal of Clinical and Experimental Investigations 2013; 4 (4): 477-48217. Alemdar C, Azboy İ, Demirtaş A, Özkul E, Gem M, Bulut M, Uçar BY, Tutak Y. Bölgemizdeki Kırıkçı Sekellerinin Ortopedik Açıdan Değerlendirilmesi İstanbul Med J 2014; 15: 122-126.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Clinical Sciences
Journal Section
Research Article
Authors
Döndü Can
This is me
0000-0001-6521-936X
Türkiye
Meltem Akbaş
0000-0002-5845-0552
Türkiye
Rana Can
0000-0003-0655-4736
Türkiye
Publication Date
September 17, 2018
Submission Date
June 5, 2018
Acceptance Date
August 15, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 8 Number: 3
Cited By
MODERN UYGURCADA HALK HEKİMLİĞİ İLE İLGİLİ MESLEK ADLARI
Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.46400/uygur.936828Yozgat İli Halk Hekimliği Kapsamında “Bakır Basması’’ Hastalığı ve Tedavisi: Bir Kadın Şifacının Uygulaması
Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
https://doi.org/10.31020/mutftd.1050821Bir Grup Hemşirelik Öğrencisinin COVID-19 Riskine Yönelik Koruyucu, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları
Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
https://doi.org/10.31020/mutftd.790805
