Mimarlık Eğitiminde Yaparak Öğrenme: Ahşap Yapı Dersi Örneği

Abstract

Mimarlık eğitiminde malzeme bilgisinin önemi birçok kaynakta vurgulanmakla birlikte, bu bilginin öğrencilere nasıl aktarılması gerektiği literatürde farklı yaklaşımlar üzerinden tartışılmaktadır. Teorik ve uygulamalı yöntemlerin birlikte kullanıldığı eğitim modellerinin daha etkili olduğu genel olarak kabul edilse de uygulamanın kapsamı, yöntemi ve pedagojik çerçevesine ilişkin ortak bir tanım bulunmamaktadır. Bu çalışmada, mimarlık lisans eğitiminde ahşap yapı bilgisinin aktarımına yönelik olarak, Kolb’un deneyimsel öğrenme döngüsü temel alınarak geliştirilen deneyim temelli bir ders kurgusu ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, bu ders kurgusunun pedagojik işleyişini ve eğitim çıktıları üzerindeki etkilerini değerlendirmek; deneyim temelli öğrenme yaklaşımının ahşap yapı bilgisinin aktarımında hangi yönlerden etkili olduğunu ve hangi açılardan sınırlılıklar içerdiğini ortaya koymaktır. Çalışma kapsamında ders öncesi ve sonrası öğrenci anketleri uygulanmış; ara sınav sonuçları ile bireysel anket verileri karşılaştırılarak teorik öğrenme süreci değerlendirilmiştir. Uygulamalı bölümün analizinde ise ders sonrası açık uçlu sorular ve öğrencilerin hazırladığı final raporlarından elde edilen nitel veriler kullanılmıştır. Bulgular, dersin teorik ve uygulamalı bileşenlerinin bir arada ve dengeli biçimde kurgulanmasının öğrenciler tarafından olumlu karşılandığını göstermektedir. Bununla birlikte, örnek yapı çizimlerinin sınırlılığı, malzeme tedariki ve zaman yönetimi gibi konular, sürecin zayıf yönleri olarak öne çıkmıştır. Genel değerlendirmede, öğrencilerin malzeme bilgisi, özgüven, grup çalışması deneyimi, stratejik düşünme ve problem çözme becerilerinde gelişim kaydedildiği görülmüştür. Ayrıca uygulama süreci, öğrencilerin derse katılım motivasyonunu artırmış ve malzemeyle doğrudan temas yoluyla öğrenmenin kalıcılığını desteklemiştir. Çalışma, deneyim temelli öğrenmenin mimarlık eğitiminde malzeme bilgisinin aktarımına sağladığı katkıları ortaya koymakta ve benzer içerikli dersler için pedagojik açıdan yol gösterici çıkarımlar sunmaktadır.

Keywords

• Ahşap yapılar
• Deneyerek öğrenme
• Malzeme bilgisi
• Mimarlık eğitimi
• Mimarlık pedagojisi

Learning by Doing in Architectural Education: The Case of a Wooden Structures Course

Abstract

The significance of material knowledge in architectural education has been widely recognized; however, the question of how this knowledge should be effectively conveyed to students continues to be discussed through diverse pedagogical approaches. While the integration of theoretical instruction and practical application is generally regarded as beneficial, there is no shared framework defining the scope, method, and pedagogical structure of such practices. This study examines an experiential course framework developed for teaching wooden structures in undergraduate architectural education, grounded in Kolb’s experiential learning cycle. The aim of the study is to evaluate the pedagogical functioning of this course framework and its educational outcomes, and to identify the aspects in which experiential learning is effective, as well as limited, in the transmission of wooden structure knowledge. Data collection involved pre- and post-course student surveys, with midterm exam results compared to individual survey responses to assess theoretical learning. The practical component of the course was evaluated using qualitative data obtained from post-course open-ended questions and students’ final reports. The findings indicate that the complementary integration of theoretical and practical components was positively perceived by students. Nevertheless, limitations related to the availability of reference drawings, material supply, and time management emerged as challenges during the process. Overall, the results demonstrate improvements in students’ material knowledge, self-confidence, teamwork experience, strategic thinking, and problem-solving skills. In addition, direct engagement with the material increased student motivation and supported learning retention. The study highlights the contributions of experiential learning to material education in architecture and provides pedagogically informative insights for the design of similar course structures.

Keywords

• Architectural education
• Curriculum design
• Experiential learning
• Material pedagogy
• Wooden structures

References

1. Akgün, Y. (2016). Bütünleşik mimarlık eğitimi ve pratiği. Ege Mimarlık, (93), 10–11.
2. Alangoya, K. A. (2014). Architectural education and the poetry of reality. Tasarım Kuram, (18), 73–93. Doi: 10.23835/tasarimkuram.239595
3. Anagal, V. (2011). Learning building technology through “self-experience”. ResearchGate. Conference on Teaching of building technology and services in Architecture at: BKPS college of Architecture, Pune
4. Anthony, K. H. (2012). Studio culture and student life. In J. Ockman & R. Williamson (Eds.), Architecture school: Three centuries of educating architects in North America (pp. 396–401). Cambridge, MA: MIT Press.
5. Atıcı Tektaş, E., & Burnak, T. (2024). Mimarlık tarihi anlatımında maket kullanımı: Antik Çağ mimarisi örneği. Türk Arkeoloji ve Etnografya Dergisi, (88), 49–74.
6. Aydınlı, S. (2015). Tasarım eğitiminde yapılandırıcı paradigma: ‘öğrenmeyi öğrenme’. Tasarım+ Kuram, 11(20), 1-18.
7. Bodur, A., Sevim Koşan, N., & Görmüş, Y. (2020). Mimarlık eğitiminde maket: Örnek bir yapı bilgisi dersi uygulaması. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 6(2), 128–145. Doi:10.47615/issej.748821
8. Bozdoğan, S. (2002). Modernizmin ve ulusun inşası: Erken Cumhuriyet Türkiye’sinde mimari kültür. İstanbul: Metis.

9. Carpenter, W.J., (1997). Learning By Building: Design And Construction In Architectural Education, International Thomson Publishing, USA.
10. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı. (2014). Arşiv belgelerine göre Osmanlı eğitiminde modernleşme (Yayın No. 134). Ankara: T.C. Devlet Arşivleri Başkanlığı.
11. Çakmak, A., & Akıner, İ. (2021). Yapı malzemesinin mimarlık eğitim sürecinde yeri ve önemi. Kent Akademisi, 14(43), 1022–1032. Doi:10.35674/kent.974151
12. Deniz, Ö. Ş., Eren, Ö., Ekinci, S., Başarır, B., Zakar, L., Arslan, G., & Aksel, H. (2017). Mimari detaylandırma eğitimi bağlamında “İnce Yapı Bilgisi” dersinin analizi. Tasarım + Kuram, 13(23), 52–82.
13. Dewey, J. and Dewey, E. (1962). Schools of Tomorrow, New York: E.P. Dutton and Co..
14. Erbil, Y. (2008). Mimarlık eğitiminde “yaparak/yaşayarak öğrenme”. Engineering Sciences, 3(3), 579–587.
15. Forty, A. (2000). Words and buildings: A vocabulary of modern architecture. London: Thames & Hudson.
16. Harris, K., Marcus, R., McLaren, K., and Fey, J. (2001). “Curriculum Materials Supporting Problem-Based Teaching”, School Science & Mathematics, 101(6), pp:310-318
17. Keskin, B. (2017). 25 Haziran 1327 (1911) yılına ait Sanayi-i Nefise Mektebi’nin talimatnamesi ve ders programı. Kesit Akademi Dergisi, 3(9), 426–445.
18. Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Englewood Cliffs: NJ. Prentice Hall, p.22.
19. Kolb, A. Y. ve Kolb, D.A. (2005). Learning styles and learning spaces: enhancing experiential learning in higher education. Academy of Management Learning and Education. 4, 193-212
20. Nalçakan, S., & Polatoğlu, C. A. (2008). Türkiye’deki ve dünyadaki mimarlık eğitiminin karşılaştırmalı analizi ile küreselleşmenin mimarlık eğitimine etkisinin irdelenmesi. Megaron, 18(3), 498–515.
21. Ockman, J. (Ed.). (2012). Architecture school: Three centuries of educating architects in North America. Cambridge, MA: MIT Press.
22. Özel, E., & Kahraman, M. U. (2021). Türkiye’deki mimarlık bölümlerinde yapı malzeme dersi içerikleri ve toplam ders saatinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. In 6th International Mardin Artuklu Scientific Researches Conference (pp. 1–10). Mardin.
23. Piaget, J. (1970). Genetic epistemology (1. Baskı). (E. Duckworth, Çev.). New York: Columbia University Press.
24. UNESCO-UIA. (2023). UNESCO-UIA charter for architectural education. Paris: International Union of Architects.
25. Wick, R. K. (2000). Teaching at the Bauhaus. Ostfildern-Ruit: Hatje Cantz.
26. Yalaz, E. T. (2021). Mimarlık eğitiminde kullanılan aktif öğrenme yöntemlerinin Yapı Bilgisi II dersi üzerinden değerlendirilmesi. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 8(68), 942–953. Doi: 10.26450/jshsr.2365 Yücel, G. (2018). Ahşap ve mimarlık eğitimi: İstanbul örneği. Mobilya ve Ahşap Malzeme Araştırmaları Dergisi, 1(2), 62–77. Doi:10.33725/mamad.487431
27. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Atlas. (n.d.). Mimarlık lisans programı. https://yokatlas.yok.gov.tr/meslek-lisans.php?b=10155 (Erişim tarihi: 11/07/2025)
28. İnternet Kaynakları
29. URL-1: https://msgsu.edu.tr/Assets/UserFiles/doc_bolum_icerik_meslkyukokl/mimarirest/2017-2018/egitim/onlisans/myr231ahsap.pdf Erişim Tarihi: 10/02/2025
30. URL-2: https://mebis.medipol.edu.tr/DersBilgi?pDonemBolumDersOID=5ZkM0YVzarj6YkeFjLYg15yDzJdamHxR7s5jqsoW6oXDF5wcqDznQXRu%7CSfDOaXWFebbiwh9CtxBHwHDoLFjkA%3D%3D&pBolumOID=4h_QHPIhLJ%7Cs76cLdhJMZ_K86S0BkGjldvJRT8pkzc45X392jJpjjsCnAr4I26ce Erişim Tarihi: 10/02/2025
31. URL-3: https://mimarlik.eskisehir.edu.tr/Uploads/mimarlik/files/EM%C4%B0M325%20(M%C4%B0M%20337)%20Ah%C5%9Fap%20Yap%C4%B1lar.pdf Erişim Tarihi: 10/02/2025