Konut Politikalarının Fiziksel Yansımaları; Kadıköy Örneği
Abstract
Türkiye Cumhuriyeti’nde, devlet politikaları ve sosyo-ekonomik koşullar, konut sunumunda ve yapılı çevrenin oluşmasında kemikleşmiş bir “habitus” yaratacak kadar etkili olmuştur. 1965’te “Kat Mülkiyeti Kanunu” ile ortaya çıkan ve 80’lerde gelişen “yap-sat konut sunumu”, 1999 Marmara Depremi sonrası 2012’de yürürlüğe giren “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun” ile yeni bir ivme kazanmıştır.
Bu çalışmanın amacı; Türkiye Cumhuriyeti (konut) politikalarının, konutun ve kentsel dokunun oluşmasındaki etkisini göstermek ve kentsel dönüşüm kapsamında kaliteli konut yerleşimleri yaratmaya yönelik yeni ve bütüncül yaklaşımların gerekliliğini ortaya koymaktır. Araştırmada cumhuriyet döneminde etkili olan konut politikalarına göre, özellikle son 70 yılda parsel ölçeğindeki konut binasının fiziksel değişimi örnekler üzerinden incelenmiştir. Bu değişimin mahalle ve kent dokusuna fiziksel olarak nasıl yansıdığı da haritalar ve resimler yardımıyla değerlendirilmiştir.
Araştırma alanı olarak İstanbul’da “kentsel dönüşüm”ün en yoğun şekilde yaşandığı ilçe olan Kadıköy seçilmiştir. Kadıköy Belediyesi’nden temin edilen kentsel dönüşüm öncesi ve sonrası mimari ruhsat projeleri yardımıyla konut binasındaki fiziksel değişim açıkça ortaya konmuştur.
Araştırma sonucunda; İstanbul’da kentsel dönüşümle birlikte en yaygın halini alan yap-sat konut sunum kültürünün, kentsel donatı alanlarının yetersiz kalmasında ve kentsel dokunun obezleşmesindeki etkisi; yıllara göre “katlar alanı katsayısı” değişimi ve “konut stoku” verileriyle desteklenerek gösterilmiştir. Mevcut konut sunum biçiminin bizi taşıyacağı bir sonraki durak, karşılaşılması muhtemel sorunlar ve çözüm önerileri Kadıköy örneğinden yola çıkarak tartışılmıştır.
Keywords
Supporting Institution
References
- Aydın Gök, Sıddıka Filiz, Konut Ediniminde Kullanıcı Kararlarını Etkileyen Faktörler; İstanbul İli Toplu Konut Projeleri Örneği, YL Tezi, GYTE, Mimarlık ABD, Kocaeli 2010.
- Ayık, Uğurcan, Mekânsal ve Toplumsal Yansımalarıyla Türkiye’de Kentsel Dönüşüm Projelerine Coğrafi Bakış: Fikirtepe Örneği, İÜ Sosyal Bilimler Enst., İstanbul 2014.
- Akyıldız, Ahmet Tuğrul; Girgin, Konuralp, İstanbul’un Kentsel Dönüşümü İçin Üretilen Binaların Deprem Güvenliklerinin Araştırılması, Dokuz Eylül Üniversitesi-Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 2017, 19(55), s.100-121
- Balamir, Murat, “Türkiye’de ‘Apart Kent’lerin Oluşumu”, Tarihten Günümüze Anadolu’da Konut ve Yerleşme, Tarih Vakfı Yayını, İstanbul 1996, s. 335- 336.
- Design for London, Published by London Development Agency, London 2010.
- Dökmeci, Vedia; Boduroğlu, Hasan; Lale, Berköz Akkal, “Cities of Emlakbank”, Creative Yayıncılık, İstanbul 1995.
- Ertuğrul, Alidost, XIX. Yüzyılda Osmanlı’da Ortaya Çıkan Farklı Yapı Tipleri, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, İstanbul 2009, 7(13), s. 293-312.
- Görgülü, T., Mimar.İst. “İstanbul’da Çeşitlenen Konut Üretim Biçimleri ve Değişen Konut Alışkanlıkları”, İstanbul 2003, s. 50-56,
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Architecture
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
April 30, 2021
Submission Date
May 25, 2020
Acceptance Date
April 15, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 6 Number: 1