Küflü Odalar, Hasta Bedenler: Behçet Necatigil Şiirinde Organik İç Ses ve Duyusal Süreklilik
Abstract
Bu çalışma, Behçet Necatigil’in (1916–1979) şiirlerinde tekrar eden beden, hastalık ve çevre imgelerini, şairin bütün şiirlerine yayılan “organik bir iç ses”in bileşenleri olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Modern şiir kuramlarında şiirde konuşan öznenin konumu çoğunlukla biyografik okumalar ile metin merkezli yaklaşımlar arasında bir tartışma olarak ele alınmıştır. Bu makale, söz konusu iki uç yaklaşım arasında üçüncü bir yorum imkânı önererek, şiirde konuşan sesi doğrudan şairin biyografisine indirgemeden, bedensel deneyim ve bilişsel süreklilik bağlamında yorumlamaktadır. Bu amaçla önce T. S. Eliot’ın (1888–1965) kişisel olmayan şiir anlayışı ile Gottfried Benn’in (1886–1956) şiirde deneyim ve lirik benliğe ilişkin görüşleri karşılaştırılmış, ardından “bedenleşmiş zihin” yaklaşımından yararlanılarak “organik iç ses” kavramı geliştirilmiştir. Necatigil’in bütün şiirleri taranarak beden, organlar, hastalıklar, solunum yolu rahatsızlıkları, ölüm endişesi, rutubet, küf, kir, pas, bozulan yiyecekler, hastalık üreten ev içi çevre ve benzeri imgelerin oluşturduğu söylem sürekliliği incelenmiş; çözümlemede özellikle üç şiir üzerinde durulmuştur. İnceleme sonucunda bu imgelerin yalnızca tematik tekrarlar olmadığı; şiir öznesinin algısını, duyarlığını ve söyleyişini belirleyen ortak bir şiir söylemi meydana getirdiği tespit edilmiştir. Makale, Necatigil’in şiirlerinde bedenin yalnızca şiirin konusu değil, şiirde konuşan sesi biçimlendiren temel kaynaklardan biri olduğunu; hastalık ve çevresel baskının ise şiirin organik iç sesini kuran asli unsurlar hâline geldiğini ileri sürmektedir.
Keywords
Supporting Institution
Thanks
References
- Akgül, Alphan. “Bir Tıbbi Şiirin Hikâyesi: Behçet Necatigil’in Şiirsel Yaratıcılığı Üzerine Bir İnceleme.” Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 33, no. 2 (2016): 13–28.
- Bachelard, Gaston. The Poetics of Space. Çeviren Maria Jolas. Beacon Press, 1994.
- Baudelaire, Charles. Les Fleurs du mal: Les Épaves. Hazırlayan Jacques Crépet. Louis Conard, 1930.
- Benn, Gottfried. Probleme der Lyrik. 3. Baskı. Limes Verlag, 1954.
- Bootle, Samuel Douglas. “The Body Poetic: Laforgue’s Translations of Whitman.” Dix-Neuf 20, no. 1 (2016): 25–44.
- Brooks, Cleanth, ve Robert Penn Warren. Understanding Poetry: An Anthology for College Students. H. Holt and Company, 1938.
- Easthope, Antony. Poetry as Discourse. Methuen, 1983.
- Eliot, T. S. The Complete Poems and Plays 1909–1950. Harcourt Brace & Company, 1980.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Modern Turkish Literature, World Languages, Literature and Culture (Other), Literary Studies (Other), Modern Turkish Literature in Turkiye Field, Turkish Language and Literature (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Alphan Akgül
*
0000-0002-2381-0247
Türkiye
Publication Date
October 28, 2026
Submission Date
July 31, 2026
Acceptance Date
October 2, 2026
Published in Issue
Year 2026 Number: 11