İç Anadolu Bölgesi Yağış Verilerinin Gidiş Analizi

Mete Özfidaner; Duygu Şapolyo; Fatih Topaloğlu

doi:10.17100/nevbiltek.210982

İç Anadolu Bölgesi Yağış Verilerinin Gidiş Analizi

Öz

Hidrolojik değişkenlerin gidiş analizi küresel iklim değişimi nedeniyle günümüzde daha fazla önem kazanmıştır. Hidrolojik zaman serilerindeki gidişin varlığı parametrik ve parametrik olmayan testlerle belirlenebilir. Bu çalışmada İç Anadolu bölgesinde bulunan 7 yağış gözlem istasyonlarına ait aylık toplam yağış verilerinin (1960–2013) Mann-Kendall sıra korelasyon test istatistiği ile gidiş içerip içermediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Mann-Kendall Sıra Korelasyon testi sonuçlarına göre % 42,9 (36 adet) azalma, %57,2 (47 adet) artma eğilimi belirlenmiştir. İç Anadolu bölgesinde %5 önem düzeyinde istatistiksel olarak önemli azalma bulunmazken artma eğilimi ise % 2,38 (2 adet) olarak belirlenmiştir. İç Anadolu bölgesinde bulunan 7 yağış gözlem istasyonunda ölçülen yağışların değişimlerini irdelenmiş özellikle Ankara (8), Nevşehir (6) ve Kırşehir (7) istasyonlarında azalma eğilimleri belirlenmiştir. Sivas istasyonunda genel olarak artma eğilimi (9) gözlemlenmiştir. Ayrıca Niğde istasyonunda Ağustos ve Ekim aylarında önemli artışlar meydana gelmiştir.

Anahtar Kelimeler

Gidiş, Yağış, Mann-Kendall Sıra Korelasyon Testi, İç Anadolu Bölgesi

Kaynakça

Acar, R ve Şenocak, S. ‘‘Türkiye’deki Kısa Süreli Yağışların Trend Analizi’’. I. Türkiye İklim Değişikliği Kongresi, İTÜ, İstanbul 335-349 s, 2007.
Şen, Z.,2003. Su Kaynakları ve İklim Değişikliği.Küresel Isınma İklim Değişikliği, Su,Çevreve Enerji Kaynaklarımıza Etkisi.13-22 Mart 2006. s:1-7.
Sankarasubramanian, A., Vogel, R.M., and Limbrunner, J.F. The Climate Elasticity of Streamflow in the United States. Water Resources Research, 37 (6): 1771-1782, 2001
Salinger, M.J., and Griffths, G.M. Trends in New Zealand Daily Temperature and Rainfall Extremes. International Journal of Climatology, 21: 1437-1452, 2001
Gebert, W.A., and Krug, W.R. Streamflow Trends in Wisconsin’s Driftless Area. Water Resources Bulletin, 32(4): 733-744, 1996
Özfidaner, M., ‘‘Türkiye Yağış Verilerinin Trend Analizi ve Nehir Akımları Üzerine Etkisi’’ Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 73 s Adana, 2007.
Yue, S., Hashino, M., ‘‘Long Term Trends of Annual and Monthly Precipitation in Japan.’’ Journal of the American Water Resources Association, 39(3):587–596, 2003.
Zhang, X., Harvey, K.D., Hogg, W.D., ve Yuzyk, T.R., ‘‘Trends in Canadian Streamflow.’’ Water Resources Research, 37 (4): 987-998, 2001a.

Topaloğlu, F., “Yağış Verilerinin İstatistiksel Ön Analizleri: Seyhan Havzası Örneği”, I. Türkiye Su Kongresi, Cilt 1, 277-284, 2001.
Yavuz, H. ve Erdoğan, S. "Spatial Analysis of Monthly and Annual Precipitation Trends in Turkey." Water Resources Management, 26(3), 609-621, 2011
Altın, T. B. "Change in Precipitation and Temperature Amounts over Three Decades in Central Anatolia, Turkey." Atmospheric and Climate Sciences, 2(01), 107-125, 2012
Cullen, H.M., demenacol, P.B. North Atlantic Influence on Tigris-Euphrates Streamflow. International Journal of Climatology, 20: 853-869, 2000
Lins, H.F., Michaels, P.J. Increasing US Streamflow Linked to Greenhouse Forcing. EOS, Transactions, American Geophysical Union, 75: 284-285, 1994
Topaloğlu, F. Seyhan Havzası Akarsularında Taşkınların Büyüklük ve Frekanslarının Tahmini İçin Uygun Bir Yöntemin Araştırılması. Ç.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Tarımsal Yapılar ve Sulama Anabilim Dalı, Doktora Tezi No: 524, Temmuz, Adana, 219s. 1999.
Topaloğlu, F. Regional Trend Detection of Turkish River Flows. Nordic Hydrology, 37 (2): 165- 182, 2006a
Topaloğlu, F. Trend Detectıon of Streamflow Varıables in Turkey. Fresenıus Envıronmental Bulletın Vol 15 (7):644–653, 2006b.
Topaloglu, F.; Irvem, A.; ve Özfidaner. M. Re-evaluation of trends in annual streamflows of turkısh rivers for the period 1968-2007. Fresenius Environmental Bulletin Vol.21 No.8 pp.2043–2050, 2012.
Yue, S., Wang, C.Y. Regional Streamflow Trend Detection with Consideration of Both Temporal and Spatial Correlation. International Journal of Climatology, 22: 933-946, 2002.
Türkeş, M., Sümer, U. M., Demir, İ. Re-evaluation of trends and changes in mean, maximum and minimum temperatures of Turkey for the period 1929-1999.International Journal of Climatology 22: 947-977, 2002.
Kadıoğlu, M. Trends in Surface Air Temperature Data over Turkey. International Journal of Climatology, 17: 511-520, 1997.
Kömüşçü, A.Ü., An Analysis of the Fluctuations in the Long‒Term Annual Mean Air Temperature Data of Turkey. International Journal of ClimatologyVolume 18, Issue 2, pages 199–213, 1998
Türkeş, M. Türkiye’de Yıllık Ortalama Hava Sıcaklıklarındaki Değişimlerin ve Eğilimlerin İklim Değişikliği Açısından Analizi. Çevre ve Mühendislik Dergisi, Ankara, 9:9-15, 1995.
Türkeş, M., ve Sümer, U. M. Spatial and temporal patterns of trends and variability in diurnal temperature ranges of Turkey. Theoretical and Applied Climatology 77: 195-227, 2004.
Topaloğlu, F.,Tülücü, K., Çetin, M., Yücel, A. Hidrolojik Verilerin Bazı İstatistiksel Ön Analizleri ve Uygulanması.Ç.Ü Ziraat Fakültesi Dergisi Cilt 12(4) 21-30, 1997
Mariotti, A., Zeng, N., Lau, K.M. Euro-Mediterranean Rainfall and ENSO – a Seasonally Varying Relationship. Geophysical Research Letters 29: 1621, 2002.
Brunetti, M., Maugeri, M., Monti, F., Nanni, T. Temperature and Precipitation Variability in Italy in the Last Two Centuries From Homogenized Instrumental Time Series. International Journal of Climatology 26: 345–38, 2006.
Türkeş, M. Spatial and Temporal Analysis of Annual Rainfall Variations in Turkey. International Journal of Climatology 16:1057–1076, 1996.
Türkeş, M. İklimsel Değişebilirlik Açısından Türkiye’de Çölleşmeye Eğilimli Alanlar. DMİ/İTÜ II. Hidrometeoroloji Sempozyumu Bildiri Kitabı, 45-57, T.C. Başbakanlık Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, Ankara, 1998.
Türkeş, M., Koç,T., ve Sariş, F. Spatiotemporal Variability of Precipitation Total Series Over Turkey. International Journal of Climatology. 29: 1056–1074, 2009.
Kadıoğlu, M. Regional Variability Of Seasonal Precipitation Over Turkey. International Journal of Climatology, 20(14):1743–1760, 2000.
Topaloğlu, F., Özfidaner, M. "Regional Trends Of Precipitation In Turkey", Fresenius Environmental Bulletin, vol.21, pp.2908-2915, 2012.
Çukur, H., Daily precipitation variations of selected meteorological stations in Turkey. Procedia Social and Behavioral Sciences 19 (2011) 617–626, 2011.
Lettenmaier, D.P., Wood, E.F., Wallis, J.R Hydro-Climatological Trends in the Continental United States, 1948-88. Journal of Climate, 7, 586–607, 1994:
Şimşek, O.,Gümüş, V., Soydan, N.G., Yenigün, K., Kavşut, M.E., Topçu, E. Hatay İli Meteorolojik Verilerin Trend Analizi. SDU İnternational Journal of Technologic Scienes. Vol.5 No 2, December 2013 pp.132-144
Kadıoğlu, M., 2000: Regional Variability of Seasonal Precipitation in Turkey. Int. Journal of Climatology, 20, 1743-1760.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Mete Özfidaner

Duygu Şapolyo Bu kişi benim

Fatih Topaloğlu Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

4 Nisan 2016

Gönderilme Tarihi

29 Haziran 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 5

DOI

https://doi.org/10.17100/nevbiltek.210982

IZ

https://izlik.org/JA99ZL57BC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özfidaner, M., Şapolyo, D., & Topaloğlu, F. (2016). İç Anadolu Bölgesi Yağış Verilerinin Gidiş Analizi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 5, 161-168. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.210982

AMA

1.Özfidaner M, Şapolyo D, Topaloğlu F. İç Anadolu Bölgesi Yağış Verilerinin Gidiş Analizi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2016;5:161-168. doi:10.17100/nevbiltek.210982

Chicago

Özfidaner, Mete, Duygu Şapolyo, ve Fatih Topaloğlu. 2016. “İç Anadolu Bölgesi Yağış Verilerinin Gidiş Analizi”. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi 5 (Nisan): 161-68. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.210982.

EndNote

Özfidaner M, Şapolyo D, Topaloğlu F (01 Nisan 2016) İç Anadolu Bölgesi Yağış Verilerinin Gidiş Analizi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi 5 161–168.

IEEE

[1]M. Özfidaner, D. Şapolyo, ve F. Topaloğlu, “İç Anadolu Bölgesi Yağış Verilerinin Gidiş Analizi”, Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, c. 5, ss. 161–168, Nis. 2016, doi: 10.17100/nevbiltek.210982.

ISNAD

Özfidaner, Mete - Şapolyo, Duygu - Topaloğlu, Fatih. “İç Anadolu Bölgesi Yağış Verilerinin Gidiş Analizi”. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi 5 (01 Nisan 2016): 161-168. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.210982.

JAMA

1.Özfidaner M, Şapolyo D, Topaloğlu F. İç Anadolu Bölgesi Yağış Verilerinin Gidiş Analizi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2016;5:161–168.

MLA

Özfidaner, Mete, vd. “İç Anadolu Bölgesi Yağış Verilerinin Gidiş Analizi”. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, c. 5, Nisan 2016, ss. 161-8, doi:10.17100/nevbiltek.210982.

Vancouver

1.Mete Özfidaner, Duygu Şapolyo, Fatih Topaloğlu. İç Anadolu Bölgesi Yağış Verilerinin Gidiş Analizi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 01 Nisan 2016;5:161-8. doi:10.17100/nevbiltek.210982

İç Anadolu Bölgesi Yağış Verilerinin Gidiş Analizi

İç Anadolu Bölgesi Yağış Verilerinin Gidiş Analizi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Trabzon İli Yağışlarının Eğilim Analizi

Yağış Verilerinin Trend Analizi: Kızılırmak Havzası Örneği

SCS-CN Metodolojisi için Havza Morfolojik Haritalarının Geliştirilmesi

Samsun İli Yağış Ve Sıcaklık Verilerinin Şen Yenilikçi Trend Yöntemi İle Trend Analizi

Adana ilinde maksimum ve minimum sıcaklıkların gidiş analizi