Buldan (Denizli) İlçesi Feldispatlarının Seramik Sektöründe Kullanımına Yönelik Mineralojik-Petrografik ve Jeokimyasal Özelliklerinin Belirlenmesi

Öz

Çalışmada, Buldan (Denizli) ilçesinde bulunan feldispat yatağının jeolojik özelliklerinin belirlenmesi ve mineralojik-petrografik ve jeokimyasal özelliklerinin ortaya konması amaçlanmıştır. İnceleme alanındaki feldispat ocak aynası boyunca düşey yönde alınan örnekler üzerinde polarizan mikroskop, x-ışınları difraktometresi (XRD), taramalı elektron mikroskop (SEM) ve majör element kimyasal analizleri yapılarak feldispatların seramik sektöründe kullanımını etkileyen mineralojik-petrografik, ve jeokimyasal özelliklerinin belirlenmesi hedeflenmiştir.

 

Çine Grubu’nun Prekambriyen yaşlı gnayslardan itibaren işletilen feldispat yatağında 7 değişik seviye gözlenmiş olup, bunlar; (1): Yeşil renkli ayrışmış feldispat, (2): Beyaz renkli ayrışmış feldispat, (3): Yeşil renkli ayrışmış biyotitşist bandı, (4): Biyotit içerikli ayrışmış feldispat, (5): Kahve renkli biyotitşist bandı, (6): Açık sarı renkli demir içerikli feldispat ve (7): Açık sarı-krem renkli feldispat şeklindedir. Mineralojik-petrografik incelemelerde örneklerin kuvars, plajiyoklas, K-feldispat, biyotit, klorit ve opak minerallerden oluştuğu ve ocağın üst seviyelerinde feldispat minerallerinin ayrışarak simektit ve kaolinit minerallerine dönüştüğü belirlenmiştir. Mineralojik-petrografik ve jeokimyasal çalışmalar feldispatların albit türünde olduğunu ortaya koymuştur. Jeokimyasal analiz sonuçlarına göre inceleme alanındaki gnaysların seramik sektörü için III. Sınıf feldispat hammaddesi içerdiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Feldispat,Petrografi,Seramik,Buldan

The Determination of Mineralogical-Petrographical and Geochemical Properties of Feldspars of Buldan (Denizli) Province for Their Usage in Ceramic Industry

Öz

The aim of this study is to determine of the geological properties and to investigate of mineralogical-petrographical and geochemical properties of feldspar deposit located in Buldan (Denizli) province. Polarizing light microscope, X-ray diffraction (XRD), scanning electron microscope (SEM) and major element chemical analyses have been done on samples from the vertical direction along the deposit to investigate the mineralogical-petrographical and geochemical properties which affects the usage of feldspar in the ceramic industry. The 7 feldspar levels were distinguished in the deposit as: (1): Green colored altered feldspar, (2): White colored altered feldspar, (3): Green colored altered biotite-schist band, (4) Altered biotite containing feldspar, (5): Brown colored biotite-schist band (6): Pale yellow, iron containing feldspar (7): Light yellow-cream colored feldspar. It is determined that feldspar samples consist of quartz, plagioclase, K-feldspar, biotite, chlorite and opaque minerals and that feldspars at the upper levels of the deposit altered to kaolinite and smectites in the mineralogical-petrographic investigations. The mineralogical-petrological and geochemical

studies have revealed that the type of feldspar is albite. According to the results of geochemical analysis the gneisses in the investigated area contain third class feldspar for ceramic industry.

Anahtar Kelimeler

• Feldspar,Petrography,Ceramic,Buldan,Denizli

Kaynakça

1. Varol, B., Alçiçek, H., Seyitoğlu, G., Işık, G., Alçiçek, M.C., Özkul, M., Şen, Ş., “Denizli Neojen havzasının tortul dolgusunun sedimantolojik incelemesi (GB Türkiye)” TÜBİTAK Projesi, No: 104Y156, 252 sf, Ankara, 2007
2. Alçiçek, H., Varol, B., Özkul, M., “Sedimentary facies, depositional environments and palaeogeographic evolution of the Neogene Denizli Basin, SW Anatolia, Turkey” Sedimentary Geology, 202, 596-637, 2007
3. Şimşek, Ş., “Denizli, Kızıldere, Tekkehamam, Tosunlar, Buldan ve Yenice alanları jeolojisi ve jeotermal enerji olanakları” MTA Rapor No 7486, Ankara, 1984
4. Chung, F.H., “Quantitative interpretation of X-ray diffraction patterns of mixtures. II. Adiabatic principle of X-ray diffraction analysis of mixtures” Journal of Applied Crystallography, 7, 526-531, 1974
5. Gökgöz, F., “Buldan yöresi (Denizli) metamorfik kayaçlarının mineralojik, petrografik ve jeokimyasal incelenmesi”, Pamukkale Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 96 s, Denizli, 2004
6. TS 11325. “Feldispat, seramik sanayinde kullanılan” Türk Standartları Enstitüsü, Ankara, 8 s, 1994