TR
EN
Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini
Abstract
Elektrik enerjisi, sürdürülebilir ekonomik büyüme ve sosyal refah için stratejik bir üretim faktörüdür. Elektrik talebinin yüksek doğrulukla tahmini, enerji arz-talep dengesinin optimizasyonu ve şebeke güvenilirliği açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmada, Türkiye elektrik piyasasının saatlik talep tahmini, 1 Aralık 2019 - 1 Mart 2025 dönemini kapsayan veri seti üzerinde HGBR ile gerçekleştirilmiştir. Zamansal gecikmeler, hareketli istatistikler, takvimsel ve mevsimsel özellikler ile çoklu enerji üretim verilerini içeren kapsamlı bir öznitelik mühendisliği uygulanmıştır. Beş katlı zaman serisi çapraz doğrulama ve bağımsız test sonucunda 0.988 R² ve %1.13 MAPE ile istatistiksel olarak anlamlı bir tahmin performansı elde edilmiştir. HGBR; XGBoost, LGBM, RF, KNN, SVM, AdaBoost, LSTM, CNN ve GRU gibi yöntemlere kıyasla üstün performans göstermiş ve histogram tabanlı optimizasyon tekniklerinin elektrik talebi tahmininde etkinliğini ortaya koymuştur. Ayrıca önerilen model, derin öğrenme modellerine kıyasla çok daha kısa eğitim süresiyle yüksek doğruluk sağlayarak gerçek zamanlı operasyonel uygulamalar için pratik bir çözüm sunmaktadır.
Keywords
References
- W. Gao, A. Darvishan, M. Toghani, M. Mohammadi, O. Abedinia, and N. Ghadimi, “Different states of multi-block based forecast engine for price and load prediction,” International Journal of Electrical Power & Energy Systems, 104, pp. 423-435, 2019. https://doi.org/10.1016/j.ijepes.2018.07.014.
- H. Nhat-Duc and T. Van-Duc, “Comparison of histogram-based gradient boosting classification machine, random Forest, and deep convolutional neural network for pavement raveling severity classification,” Automation in Construction, 148, p. 104767, 2023. https://doi.org/10.1016/j.autcon.2023. 104767.
- K. Kaysal, E. Akarslan, and F. O. Hocaoğlu, “Türkiye kısa dönem elektrik yük talep tahmininde makine öğrenmesi yöntemlerinin karşılaştırılması,” Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 9 (2), pp. 693-702, 2022. https://doi.org/10.35193/bseufbd .1004827.
- C. E. Velasquez, M. Zocatelli, F. B. Estanislau, and V. F. Castro, “Analysis of time series models for Brazilian electricity demand forecasting,” Energy, 247, p. 123483, 2022. https://doi.org/10.1016/j.energy.2022.123483.
- E. Sezer, G. Yıldırım, and M. T. Özdemir, “Türkiye’deki Toplam Elektrik Tüketiminin Holt-Winters Üstel Düzleştirme Yöntemi İle Tahmini,” Researcher, 4 (2), pp. 1-6, 2024.
- J. F. Torres, F. Martínez-Álvarez, and A. Troncoso, “A deep LSTM network for the Spanish electricity consumption forecasting,” Neural Computing and Applications, 34 (13), pp. 10533-10545, 2022. https://doi.org/10.1007/s00521-021-06773-2.
- A. K. Shaikh, A. Nazir, N. Khalique, A. S. Shah, and N. Adhikari, “A new approach to seasonal energy consumption forecasting using temporal convolutional networks,” Results in Engineering, 19, p. 101296, 2023. https://doi.org/10.1016/j.rineng. 2023.101296.
- L. Alsmadi, G. Lei, and L. Li, “Forecasting Day-Ahead Electricity Demand in Australia Using a CNN-LSTM Model with an Attention Mechanism,” Applied Sciences, 15 (7), p. 3829, 2025. https://doi.org/ 10.3390/app15073829.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Machine Learning (Other), Artificial Intelligence (Other), Electrical Energy Generation (Incl. Renewables, Excl. Photovoltaics)
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
May 20, 2026
Submission Date
November 4, 2025
Acceptance Date
April 17, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 17
APA
Karamollaoğlu, H. (2026). Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 17. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1817112
AMA
1.Karamollaoğlu H. Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini. NOHU J. Eng. Sci. 2026;17. doi:10.28948/ngumuh.1817112
Chicago
Karamollaoğlu, Hamdullah. 2026. “Histogram Tabanlı Gradyan Artırma Yöntemi Ile Türkiye Için Kısa Vadeli Elektrik Talep Tahmini”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 17 (May). https://doi.org/10.28948/ngumuh.1817112.
EndNote
Karamollaoğlu H (May 1, 2026) Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 17
IEEE
[1]H. Karamollaoğlu, “Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini”, NOHU J. Eng. Sci., vol. 17, May 2026, doi: 10.28948/ngumuh.1817112.
ISNAD
Karamollaoğlu, Hamdullah. “Histogram Tabanlı Gradyan Artırma Yöntemi Ile Türkiye Için Kısa Vadeli Elektrik Talep Tahmini”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 17 (May 1, 2026). https://doi.org/10.28948/ngumuh.1817112.
JAMA
1.Karamollaoğlu H. Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini. NOHU J. Eng. Sci. 2026;17. doi:10.28948/ngumuh.1817112.
MLA
Karamollaoğlu, Hamdullah. “Histogram Tabanlı Gradyan Artırma Yöntemi Ile Türkiye Için Kısa Vadeli Elektrik Talep Tahmini”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 17, May 2026, doi:10.28948/ngumuh.1817112.
Vancouver
1.Hamdullah Karamollaoğlu. Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini. NOHU J. Eng. Sci. 2026 May 1;17. doi:10.28948/ngumuh.1817112