Araştırma Makalesi

Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini

Cilt: 17 20 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini

Öz

Elektrik enerjisi, sürdürülebilir ekonomik büyüme ve sosyal refah için stratejik bir üretim faktörüdür. Elektrik talebinin yüksek doğrulukla tahmini, enerji arz-talep dengesinin optimizasyonu ve şebeke güvenilirliği açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmada, Türkiye elektrik piyasasının saatlik talep tahmini, 1 Aralık 2019 - 1 Mart 2025 dönemini kapsayan veri seti üzerinde HGBR ile gerçekleştirilmiştir. Zamansal gecikmeler, hareketli istatistikler, takvimsel ve mevsimsel özellikler ile çoklu enerji üretim verilerini içeren kapsamlı bir öznitelik mühendisliği uygulanmıştır. Beş katlı zaman serisi çapraz doğrulama ve bağımsız test sonucunda 0.988 R² ve %1.13 MAPE ile istatistiksel olarak anlamlı bir tahmin performansı elde edilmiştir. HGBR; XGBoost, LGBM, RF, KNN, SVM, AdaBoost, LSTM, CNN ve GRU gibi yöntemlere kıyasla üstün performans göstermiş ve histogram tabanlı optimizasyon tekniklerinin elektrik talebi tahmininde etkinliğini ortaya koymuştur. Ayrıca önerilen model, derin öğrenme modellerine kıyasla çok daha kısa eğitim süresiyle yüksek doğruluk sağlayarak gerçek zamanlı operasyonel uygulamalar için pratik bir çözüm sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. W. Gao, A. Darvishan, M. Toghani, M. Mohammadi, O. Abedinia, and N. Ghadimi, “Different states of multi-block based forecast engine for price and load prediction,” International Journal of Electrical Power & Energy Systems, 104, pp. 423-435, 2019. https://doi.org/10.1016/j.ijepes.2018.07.014.
  2. H. Nhat-Duc and T. Van-Duc, “Comparison of histogram-based gradient boosting classification machine, random Forest, and deep convolutional neural network for pavement raveling severity classification,” Automation in Construction, 148, p. 104767, 2023. https://doi.org/10.1016/j.autcon.2023. 104767.
  3. K. Kaysal, E. Akarslan, and F. O. Hocaoğlu, “Türkiye kısa dönem elektrik yük talep tahmininde makine öğrenmesi yöntemlerinin karşılaştırılması,” Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 9 (2), pp. 693-702, 2022. https://doi.org/10.35193/bseufbd .1004827.
  4. C. E. Velasquez, M. Zocatelli, F. B. Estanislau, and V. F. Castro, “Analysis of time series models for Brazilian electricity demand forecasting,” Energy, 247, p. 123483, 2022. https://doi.org/10.1016/j.energy.2022.123483.
  5. E. Sezer, G. Yıldırım, and M. T. Özdemir, “Türkiye’deki Toplam Elektrik Tüketiminin Holt-Winters Üstel Düzleştirme Yöntemi İle Tahmini,” Researcher, 4 (2), pp. 1-6, 2024.
  6. J. F. Torres, F. Martínez-Álvarez, and A. Troncoso, “A deep LSTM network for the Spanish electricity consumption forecasting,” Neural Computing and Applications, 34 (13), pp. 10533-10545, 2022. https://doi.org/10.1007/s00521-021-06773-2.
  7. A. K. Shaikh, A. Nazir, N. Khalique, A. S. Shah, and N. Adhikari, “A new approach to seasonal energy consumption forecasting using temporal convolutional networks,” Results in Engineering, 19, p. 101296, 2023. https://doi.org/10.1016/j.rineng. 2023.101296.
  8. L. Alsmadi, G. Lei, and L. Li, “Forecasting Day-Ahead Electricity Demand in Australia Using a CNN-LSTM Model with an Attention Mechanism,” Applied Sciences, 15 (7), p. 3829, 2025. https://doi.org/ 10.3390/app15073829.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makine Öğrenme (Diğer), Yapay Zeka (Diğer), Elektrik Enerjisi Üretimi (Yenilenebilir Kaynaklar Dahil, Fotovoltaikler Hariç)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

4 Kasım 2025

Kabul Tarihi

17 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17

Kaynak Göster

APA
Karamollaoğlu, H. (2026). Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 17. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1817112
AMA
1.Karamollaoğlu H. Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2026;17. doi:10.28948/ngumuh.1817112
Chicago
Karamollaoğlu, Hamdullah. 2026. “Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 17 (Mayıs). https://doi.org/10.28948/ngumuh.1817112.
EndNote
Karamollaoğlu H (01 Mayıs 2026) Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 17
IEEE
[1]H. Karamollaoğlu, “Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 17, May. 2026, doi: 10.28948/ngumuh.1817112.
ISNAD
Karamollaoğlu, Hamdullah. “Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 17 (01 Mayıs 2026). https://doi.org/10.28948/ngumuh.1817112.
JAMA
1.Karamollaoğlu H. Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2026;17. doi:10.28948/ngumuh.1817112.
MLA
Karamollaoğlu, Hamdullah. “Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 17, Mayıs 2026, doi:10.28948/ngumuh.1817112.
Vancouver
1.Hamdullah Karamollaoğlu. Histogram tabanlı gradyan artırma yöntemi ile Türkiye için kısa vadeli elektrik talep tahmini. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Mayıs 2026;17. doi:10.28948/ngumuh.1817112