DOĞAL EĞİTİM SÜRECİNDE BİREY TARAFINDAN GELİŞTİRİLEN PSİKOLOJİK SAVUNMA MEKANİZMALARI

Bu makalenin amacı, doğal eğitim sürecinde, eğitilen konumundaki bireyin geliştirmiş olduğu savunma mekanizmalarının yorumlanarak açıklanmasıdır. Makalenin çalışma materyali, Öğreten Adam ve Oğlu başlıklı karikatür bandı kapsamında oluşturulmuştur. 1990’lı yıllar süresince yayınlanmış ve mizah severler tarafından yakın bir ilgiyle takip edilmiş olan karikatür bandındaki Öğreten Adam karakteri, okul dışı ortamlarda oğluna hayat tecrübelerini ısrarla öğretmeyi hedeflemiştir. Öğreten Adamın öğretme istekliliğine karşılık oğul karakteri, anlatılanları yeterince dikkate almamaktadır. Baba ve oğul karakterlerinin bu tipik davranışlarını betimleyen ve 1997 yılında kitaplaştırılan karikatür bandı, doğal eğitim ekseninde yapılandırılmıştır. Karikatürlerde Öğreten Adam, düz anlatım yöntemi ile çocuğuna çeşitli yaşamsal bilgi ve tecrübe aktarımında bulunmaktadır. Oğul karakteri ise yaşadığı iç çatışmalar nedeniyle, durumlar karşısında farklı savunma mekanizmaları geliştirmektedir. Bu makalede nitel araştırma yöntemi benimsenmiş, yürütülen çalışmalarda ise doküman içeriğinin incelemesi tekniği kullanılmıştır. Makalede, oğul karakterinin psikolojik savunma mekanizmalarından olan kaçma, bastırma ve hayal kurma (düşle doyum) davranışlarına yönelmekte olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Oğul karakterinin davranışlarının temel nitelikleri, psikolojik savunma mekanizmaları literatürü bağlamında belirlenerek temalandırılmıştır. Tablolar ve betimsel anlatımlar aracılığıyla, oğul karakterinin içsel tepkileri ve anlatımlara karşı sergilediği davranışlar, söz konusu temalar bağlamında değerlendirilmiştir.