16. yüzyıldan sonra hem Batı’da ortaya çıkan değişim hem de Osmanlıda baş gösteren idari, askeri ve mali bozulmalar Osmanlı devleti aleyhine bir durum ortaya çıkardı. Gerek iç durumdaki bozulmalar gerekse de dışarıdaki gelişmelerle birlikte Batı ile Osmanlı arasındaki makas gittikçe açıldı. Osmanlı devlet adamlarının ve düşünürlerinin bu durumu fark etmesi üzerine, bir takım yenilik temelli öneriler getirildi, adımlar atıldı. Bu öneriler ve adımlar yönetim (devlet) katında destek bulduğu gibi tepkilerle de karşılandı. Aynı durum yönetilen zümreler için de geçerlidir. Bu da Osmanlı toplum yapısının temel dinamiklerinin anlaşılmasını gerektirmektedir. Bu mesele üzerine geniş bir literatür söz konusudur. Bu literatüre katkı sağlayan araştırmacılardan biri de Gürsoy Akça’dır. Bu çalışmada Osmanlı toplum yapısına ve Osmanlı modernleşmesine yoğunlaşan Akça’nın görüşleri ışığında Osmanlı toplum yapısının temel dinamikleri ortaya konulmuş, Osmanlı modernleşmesi hukuksal ve iktisadi alanlar üzerinden ele alınmıştır. Bunun yanında Akça’nın yoğunlaştığı konulardan diğerleri, ulus-devlet, postmodernizm ve küreselleşmedir. Bunların da temelde Akça’nın görüşleri ve tespitleri ışığında değerlendirilmesi yine bu metnin amacı arasındadır. Çalışmada özel olarak, yönetici kesim içinde yer alan ulemaya ve yönetilen kesim içindeki ahilik konularına değinildi. Bu iki zümre üzerinden Osmanlı toplum yapısının bir fotoğrafı çekildi. Ayrıca Osmanlı modernleşmesi temel kulvarlarından olan hukuki ve iktisadi alanlardaki gelişmeler de tarihsel olgular etrafından ortaya konuldu. Bunlar içinde de örf ve sanayileşme gibi konulara ayrıca yoğunlaşıldı. Zira özellikle bu iki konu Osmanlının geçtiği sürecin ve çabalarının anlaşılmasında kilit önemdedir. Böylece Osmanlı modernleşmesinin nasıl bir kültürel, siyasal, iktisadi temelden hareketle gerçekleştirilmeye çalışıldığı gösterildi.
After the 16th century, both the change that emerged in the West and the administrative, military and financial deterioration in the Ottoman Empire created a situation against the Ottoman state. With both the deterioration in the internal situation and the developments outside, the gap between the West and the Ottoman became increasingly wider. When Ottoman statesmen and thinkers realized this situation, some innovation-based suggestions were made and steps were taken. These proposals and steps were met with reactions as well as support from the administration (state) level. The same is true for managed entities. This requires understanding the basic dynamics of the Ottoman social structure. There is a large literature on this issue. One of the researchers contributing to this literature is Gürsoy Akça. In this study, the basic dynamics of the Ottoman social structure were revealed in the light of the views of Akça, who focused on the Ottoman social structure and Ottoman modernization, and Ottoman modernization was discussed through legal and economic fields. Besides, the other subjects that Akça focuses on are the nation-state, postmodernism and globalization. It is also among the purpose of this text to evaluate them in the light of Akça's opinions and determinations. In the study, especially the ulama within the ruling group and the Akhi issues within the ruled group were addressed. A photograph of the Ottoman social structure was taken over these two groups. In addition, developments in the legal and economic fields, which are among the main lanes of Ottoman modernization, have been revealed around historical facts. Among these, subjects such as custom and industrialization were also focused on. For, especially these two issues are of key importance in understanding the period and efforts of the Ottoman Empire. Thus, it was shown how the Ottoman modernization was tried to be carried out based on a cultural, political and economic basis.
Primary Language | Turkish |
---|---|
Subjects | Sociology |
Journal Section | Research Articles |
Authors | |
Publication Date | December 30, 2020 |
Submission Date | November 30, 2020 |
Published in Issue | Year 2020 Issue: 5 |
.