Türkiye’de Dijital Adalet Talebi ve Kurumsal Meşruiyet Krizi: İpek Er/Musa Orhan Davası Üzerine Nitel Bir İnceleme/ Digital Demand for Justice and the Crisis of Institutional Legitimacy in Türkiye: A Qualitative Study on the İpek Er/Musa Orhan Case
Abstract
Bu çalışma, Türkiye’de dijital adalet talebinin çevrimiçi öfkenin kendiliğinden bir taşkınlığı olarak değil, hukukun kamu vicdanı ile mevzuat arasındaki dengeyi kurmakta zorlandığı anlarda oluşan kurumsal boşluğun dijital kamusal alandaki yapısal bir tezahürü olarak nasıl ortaya çıktığını incelemektedir. Araştırma, İpek Er/Musa Orhan davası etrafında X platformunda dolaşıma giren #İpekErİçinAdalet ve #MusaOrhanTutuklansın etiketleri altında üretilen söylemleri karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Ağustos 2020 ile Nisan 2023 tarihleri arasında paylaşılan tweetler arasından amaçlı örnekleme ile seçilen toplam 286 tweet, refleksif tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, dijital adalet talebinin homojen bir “dijital öfke” kategorisine indirgenemeyeceğini, kurumsal meşruiyet krizinin içinde iki farklı adalet kipine ayrıştığını göstermektedir. #İpekErİçinAdalet hattında cezasızlık eleştirisi, süreç şeffaflığı, duruşma takibi ve kurumsal/prosedürel adalet talebi daha görünür hale gelirken, #MusaOrhanTutuklansın hattında daha kısa, buyurgan ve cezalandırıcı bir söylem yoğunlaşmaktadır. Çalışma, bu farklılaşmayı post-demokrasi, kurumsal boşluk, liminalite, duyuşsal kamular ve dromoloji kavramları ekseninde tartışmaktadır. Sonuç olarak, dijital infaz, hukukun bütünüyle yerini alan bir adalet mekanizması değil, hukuki meşruiyetin ikna üretmekte zorlandığı bağlamlarda hız, görünürlük ve duygulanımsal yoğunluk üzerinden işleyen liminal bir protez hukuk pratiği olarak kavramsallaştırılmaktadır. Bu yönüyle çalışma, hukuk sosyolojisi ve dijital kültür literatürüne Türkiye bağlamından özgün bir katkı sunmaktadır.
Keywords
Ethical Statement
References
- Bonilla, Y., & Rosa, J. (2015). #Ferguson: Digital protest, hashtag ethnography, and the racial politics of social media in the United States. American Ethnologist, 42(1), 4-17. https://doi.org/10.1111/amet.12112
- Bouvier, G. (2020). Racist call-outs and cancel culture on Twitter: The limitations of the platform’s ability to define issues of social justice. Discourse, Context & Media, 38, 100431. https://doi.org/10.1016/j.dcm.2020.100431
- Braun, V., & Clarke, V. (2022). Thematic analysis: A practical guide. SAGE Publications.
- Crouch, C. (2004). Post-democracy. Polity Press.
- Crouch, C. (2020). Post-democracy: After the crises. Polity Press. Derrida, J. (2011). Platon’un eczanesi (Z. Direk, Çev.). Pinhan Yayıncılık.
- Dershowitz, A. (2020). Cancel culture: The latest attack on free speech and due process. Skyhorse Publishing.
- Flyvbjerg, B. (2006). Five misunderstandings about case-study research. Qualitative Inquiry, 12(2), 219-245. https://doi.org/10.1177/1077800405284363
- Foucault, M. (1992). Hapishanenin doğuşu (M. A. Kılıçbay, Çev.). İmge Kitabevi.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Communication Sociology, Sociology (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Hatice Erdem
*
Türkiye
Publication Date
June 26, 2026
Submission Date
April 6, 2026
Acceptance Date
June 15, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 8 Number: 1