Türkiye’de Dijital Adalet Talebi ve Kurumsal Meşruiyet Krizi: İpek Er/Musa Orhan Davası Üzerine Nitel Bir İnceleme/ Digital Demand for Justice and the Crisis of Institutional Legitimacy in Türkiye: A Qualitative Study on the İpek Er/Musa Orhan Case

Öz

This study examines the digital demand for justice in Türkiye as a structural response to a crisis of institutional legitimacy rather than as a spontaneous eruption of online outrage. It focuses on the İpek Er/Musa Orhan case, in which the perceived distance between the formal operation of legal institutions and public expectations of justice generated intense digital mobilization. The study asks how justice discourse is constructed in the digital public sphere when legal and institutional mechanisms fail to produce a socially persuasive response. It compares two hashtags on X: #İpekErİçinAdalet (Justice for İpek Er) and #MusaOrhanTutuklansın (Arrest Musa Orhan). Although both hashtags emerged from the same case, they are treated not as interchangeable expressions of anger but as distinct modes of public judgment, moral positioning, and political demand. The theoretical framework combines four complementary perspectives. Post-democracy explains the structural erosion of institutional authority and the widening gap between formal legality and public perceptions of justice. Liminality clarifies the ambiguous normative space in which official judgment remains incomplete while public judgment is rapidly produced. The concept of affective publics accounts for the circulation of grief, anger, disgust, urgency, and solidarity as forces that organize collective attention. Finally, platformed publicness highlights how repetition, visibility, connectivity, and speed shape the circulation of punitive demands. Together, these perspectives conceptualize digital punishment as a contradictory socio-technical practice: it may expose institutional failures and amplify marginalized claims, yet it may also weaken procedural safeguards, narrow context, and transform accusation into premature moral certainty. The study adopts a qualitative case-study design. Its corpus consists of 286 tweets shared between August 2020 and April 2023 and selected through purposive sampling: 93 tweets under #İpekErİçinAdalet and 193 under #MusaOrhanTutuklansın. This unequal distribution was preserved because it reflects the hashtags’ different temporal and discursive structures. Whereas #İpekErİçinAdalet circulated over a prolonged period as a continuing reminder of the case and a demand for institutional accountability, #MusaOrhanTutuklansın was concentrated within a much shorter interval as an intense call for immediate action. The material was analyzed through reflexive thematic analysis. Tweet texts, affective tones, primary targets, recurring moral repertoires, and temporal patterns were interpreted comparatively. Profile and emotion fields served only as descriptive indicators; final themes emerged through contextual and iterative interpretation. Publicly accessible posts were anonymized, and usernames were not reproduced.

Anahtar Kelimeler

• Post-Democracy
• Digital punishment
• Institutional void
• Affective publics
• Liminality
• Prosthetic law

Türkiye’de Dijital Adalet Talebi ve Kurumsal Meşruiyet Krizi: İpek Er/Musa Orhan Davası Üzerine Nitel Bir İnceleme/ Digital Demand for Justice and the Crisis of Institutional Legitimacy in Türkiye: A Qualitative Study on the İpek Er/Musa Orhan Case

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de dijital adalet talebinin çevrimiçi öfkenin kendiliğinden bir taşkınlığı olarak değil, hukukun kamu vicdanı ile mevzuat arasındaki dengeyi kurmakta zorlandığı anlarda oluşan kurumsal boşluğun dijital kamusal alandaki yapısal bir tezahürü olarak nasıl ortaya çıktığını incelemektedir. Araştırma, İpek Er/Musa Orhan davası etrafında X platformunda dolaşıma giren #İpekErİçinAdalet ve #MusaOrhanTutuklansın etiketleri altında üretilen söylemleri karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Ağustos 2020 ile Nisan 2023 tarihleri arasında paylaşılan tweetler arasından amaçlı örnekleme ile seçilen toplam 286 tweet, refleksif tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, dijital adalet talebinin homojen bir “dijital öfke” kategorisine indirgenemeyeceğini, kurumsal meşruiyet krizinin içinde iki farklı adalet kipine ayrıştığını göstermektedir. #İpekErİçinAdalet hattında cezasızlık eleştirisi, süreç şeffaflığı, duruşma takibi ve kurumsal/prosedürel adalet talebi daha görünür hale gelirken, #MusaOrhanTutuklansın hattında daha kısa, buyurgan ve cezalandırıcı bir söylem yoğunlaşmaktadır. Çalışma, bu farklılaşmayı post-demokrasi, kurumsal boşluk, liminalite, duyuşsal kamular ve dromoloji kavramları ekseninde tartışmaktadır. Sonuç olarak, dijital infaz, hukukun bütünüyle yerini alan bir adalet mekanizması değil, hukuki meşruiyetin ikna üretmekte zorlandığı bağlamlarda hız, görünürlük ve duygulanımsal yoğunluk üzerinden işleyen liminal bir protez hukuk pratiği olarak kavramsallaştırılmaktadır. Bu yönüyle çalışma, hukuk sosyolojisi ve dijital kültür literatürüne Türkiye bağlamından özgün bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Post-Demokrasi
• Dijital infaz
• Kurumsal boşluk
• Duyuşsal kamular
• Liminalite
• Protez hukuk

Etik Beyan

Bu çalışma, "Türkiye’de Dijital Adalet Talebi Ve Kurumsal Meşruiyet Krizi: İpek Er/Musa Orhan Davası Üzerine Nitel Bir İnceleme" başlığı altında yürütülmüş nitel doküman analizi niteliğindedir. Araştırmada kullanılan tüm veriler, Scopus ver tabanı üzerinden çekilmiş olup: • İnsan katılımcı içermemektedir, • Anket, mülakat, odak grup, deney veya gözlem yöntemi kullanılmamıştır, • Kişisel veri, özel nitelikli kişisel veri veya hassas veri toplanmamıştır, • Hayvan deneyi veya biyomedikal uygulama söz konusu değildir. • Bu çerçevede çalışma, insan veya hayvanlar üzerinde yürütülen bir araştırma kapsamına girmediğinden, yürürlükteki akademik etik yönergeler ve etik kurul mevzuatı uyarınca etik kurul onayı gerektirmemektedir. • Araştırma süreci boyunca bilimsel dürüstlük, kaynaklara sadakat, intihalden kaçınma ve akademik etik ilkeler titizlikle gözetilmiştir. İşbu belge, ilgili dergi başvurusu kapsamında, etik kurul onayı gerekmediğini beyan etmek amacıyla tarafımdan düzenlenmiştir.

Kaynakça

1. Bonilla, Y., & Rosa, J. (2015). #Ferguson: Digital protest, hashtag ethnography, and the racial politics of social media in the United States. American Ethnologist, 42(1), 4-17. https://doi.org/10.1111/amet.12112
2. Bouvier, G. (2020). Racist call-outs and cancel culture on Twitter: The limitations of the platform’s ability to define issues of social justice. Discourse, Context & Media, 38, 100431. https://doi.org/10.1016/j.dcm.2020.100431
3. Braun, V., & Clarke, V. (2022). Thematic analysis: A practical guide. SAGE Publications.
4. Crouch, C. (2004). Post-democracy. Polity Press.
5. Crouch, C. (2020). Post-democracy: After the crises. Polity Press. Derrida, J. (2011). Platon’un eczanesi (Z. Direk, Çev.). Pinhan Yayıncılık.
6. Dershowitz, A. (2020). Cancel culture: The latest attack on free speech and due process. Skyhorse Publishing.
7. Flyvbjerg, B. (2006). Five misunderstandings about case-study research. Qualitative Inquiry, 12(2), 219-245. https://doi.org/10.1177/1077800405284363
8. Foucault, M. (1992). Hapishanenin doğuşu (M. A. Kılıçbay, Çev.). İmge Kitabevi.

9. Gilligan, C. (1982). In a different voice: Psychological theory and women’s development. Harvard University Press.
10. Goffman, E. (2014). Damga: Örselenmiş kimliğin idare edilişi üzerine notlar (Ş. Geniş, L. Ünsaldı & S. N. Ağırnaslı, Çev.). Heretik Yayıncılık. (Orijinal eser 1963’te yayımlanmıştır)
11. Habermas, J. (2001). İletişimsel eylem kuramı (Cilt 1). Kabalcı Yayınevi. Habermas, J. (2018). Kamusallığın yapısal dönüşümü (T. B. Sancar, Çev.). İletişim Yayınları.
12. Han, B.-C. (2017). The scent of time: A philosophical essay on the art of lingering (D. Steuer, Çev.). Polity Press.
13. Hassan, S. A. (2021, 23 Mart). Why cancel culture by anyone is harmful and wrong. Psychology Today. https://www.psychologytoday.com/us/blog/freedom-mind/202103/why-cancel-culture-anyone-is-harmful-and-wrong
14. Howie, K., Kanai, A., & Sharp, M. (2023, 15 Şubat). What is cancel culture? And who benefits? Divided We Fall. https://dividedwefall.org/ends-justify-means-in-cancel-culture/
15. Ng, E. (2020). No grand pronouncements here…: Reflections on cancel culture and digital media participation. Television & New Media, 21(6), 621-627. https://doi.org/10.1177/1527476420918828
16. Owens, E. (2023, 20 Şubat). Why cancel culture is good for democracy. Rolling Stone. https://www.rollingstone.com/culture/culture-commentary/opinion-cancel-culture-is-good-for-democracy-1234681224/
17. Papacharissi, Z. (2015). Affective publics: Sentiment, technology, and politics. Oxford University Press.
18. Romano, A. (2020, 25 Ağustos). Why we can’t stop fighting about cancel culture. Vox. https://www.vox.com/culture/2019/12/30/20879720/what-is-cancel-culture-explained-history-debate
19. Turner, V. (1991). The ritual process: Structure and anti-structure. Cornell University Press.
20. van Dijck, J. (2013). The culture of connectivity: A critical history of social media. Oxford University Press.
21. Virilio, P. (2007). Speed and politics. Semiotext(e).
22. Walsh, J. P. (2020). Social media and moral panics: Assessing the effects of technological change on societal reaction. International Journal of Cultural Studies, 23(6), 840-*859. https://doi.org/10.1177/1367877920912257
23. Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). SAGE Publications.