Perwerdeya Edebîyatê di Mufredata Medreseyê da û Edebîyata Îrfanî

Abstract

Di dîroka civakên misilmanan de medrese ne tenê sazîyek e ku pisporan perwerde dike, ew di heman demê de yek ji saziyên sereke ye ku tê da xwendin û nivîsandina warên zanistî û edebî peyda dibû. Metnên edebî û îrfanî, ku ne di nav kitêbên rêzê de ne yên ku di medreseyan de bi zerûrî têne xwendin, lê wekî beşek perwerdehiya taybet têne xwendin, pêşbînîyekê didin ku zanistên dînî yên ku gerdûnî têne hesibandin çawa di kesayetiya mirovan û jiyana civakî de şêwazên cuda werdigirin û bi şêwazên cuda têne sepandin. Wêjeya edebî û îrfanî ya bi vî rengî li kêleka nasnameya alimtîyê nasnameyeke mirovnasiyê jî dide xwendayên medreseyê. Hem lîteratura edebiyatê û hem jî awayê perwerdekirina vê edebiyatê dê lêkolînên antropolojîk ên alema Îslamê ber bi pêş ve bibin

Keywords

• Medrese
• humanîzma edebî
• edebiyata îrfanî
• mufredata medreseyê
• antropolojî

Literary Education and Wisdom Literature in Madrasa Curriculum

Abstract

Throughout the history of Muslim societies, madrasas have been among the most important institutions for literacy in scientific and literary fields, as well as for the training of religious experts. Literary and traditional texts, which are not compulsory in madrasas curricula but are studied as part of the education, offer insights into how universal religious sciences are received and applied in personal and social lives. This literary and traditional literature bestows upon madrasa graduates the dual identity of anthropologist and scholar. Both the literature and the methods of teaching in madrasas can make a significant contribution to the anthropological study of the Islamic world.

Keywords

• Madrasa
• literary humanism
• wisdom literature
• madrasa curriculum
• antropology

References

1. Adak, A. (2013). Destpêka Edebiyata Kurdî ya Klasîk. İstanbul: Nûbihar.
2. Aykaç, Y. (2020). Kürt Mirliklerinde Edebi Ptronaj (1514-1846). Yayınlanmamış Doktora Tezi. Dicle Üniversitesi.
3. Bakar, O. (1998). Classification of Knowledge in Islam. Kuala Lumpur: Islamic Text Society.
4. Cabiri, Muhamed A. (2020). Arap Aklının Yapısı. İstanbul: Mana.
5. Cabiri, Muhammed A. (2019). Arap-İslam Medeniyetinde Entelektüeller. İstanbul: Mana.
6. Goodman, L. (2003). Islamic Humanism, Oxford: Oxford University Press.
7. Hamid, D. (2012). The World of Persian Literary Humanism. Cambridge: Harvard University Press.
8. Makdisi, G. (1981). Rise of College: Institutions of Learning in Islam and the West. Edinburgh: Edinburgh University Press.

9. Makdisi, G. (1990). Rise of Humanism in Classical Islam and in the Christian West. Edinburgh: Edinburgh University Press.
10. Schimmel, A.M. (1992). A Two-Colored Brocade: The Imagery of Persian Poetry. University of North Carolina Press.
11. Schimmel, A.M. (2011). Mystical Dimensions of Islam. University of North Carolina Press.
12. Şengül S. (2021). Melayê Cizîrî ve Diwan Okuma Geleneği. Kurd Araştırmaları. https://www.kurdarastirmalari.com/yazi-detay-oku-104 .