Literary Themes in the Supplication Poems of the Al-Usbat al-Andalusiyya Group Poets

Abstract

Mahjar poets are Arab poets who emigrated and formed poetry groups to express their conditions and longing for their homeland in the form of poetic supplication. The most famous of these groups are Al-Rabitah al-Qalamiyya and Al-Usbat al-Andalusiyya. In this context, the research examines the theme of supplication among the poets of Al-Usbat al-Andalusiyya, its sections, and the differences between poets. The poets of Al-Usbat al-Andalusiyya are notable for their creativity in various fields, including psychological reflective poetry, nature poetry, love poetry, social and humanistic poetry, and poetry of exile and longing.The study also highlights the emotional and intellectual dimensions of supplication poetry among the poets of the Andalusian League, showcasing how they vividly expressed their inner struggles, dreams, and aspirations through their poetic supplications—whether directed towards their homeland, nature, or even themselves. Their poetry reflects a strong inclination towards contemplation and reflection on human destiny, influenced by both the new environments in which they lived and the diverse cultures they encountered. Furthermore, the study examines the impact of estrangement on shaping their poetic visions and how these emotions contributed to crafting a deeply humanistic poetic discourse rich in profound sentiments. The research consists of an introduction and two chapters: The introduction addresses the most important works of Al-Usbat al-Andalusiyya poets and includes key definitions such as the linguistic and terminological definitions of supplication. The first chapter discusses the characteristics, and main qualities of Andalusian group poetry, while the second chapter focuses on the sections of supplication poetry and provides examples. The research concludes that Mahjar poetry is distinguished by conciseness, simplicity, and clarity in language and style, along with a deep expression of the poet's personal experience. Studytudy employs a descriptive-analytical method to examine the supplication poems of Mahjar poets, highlighting the poets' contributions to expressing their state of exile.

Keywords

• Migration
• Mahjar poets
• Al-Usbat al-Andalusiyya
• Supplication poetry
• Exile and personal experience.

الثِّيمَاتُ الأَدَبِيَّةُ فِي شِعْرِ المُنَاجَاةِ عِندَ شُعَرَاءِ العُصْبَةِ الأَنْدَلُسِيَّةِ

Abstract

شعراء المهجر هم شعراء عرب هاجروا وأسسوا مجموعات شعرية تعبر عن أحوالهم واشتياقهم للوطن في شكل مناجاة شعرية، ومن أشهر هذه المجموعات: الرابطة القلمية والعصبة الأندلسية، ومن هنا يأتي موضوع هذا البحث الذي يتناول موضوع المناجاة لدى شعراء العصبة الأندلسية وأقسامها واختلافها من شاعر لآخر، ويتميز شعراء العصبة الأندلسية بتنوع إبداعاتهم في مجالات متعددة؛ منها الشعر التأملي النفسي، وشعر الطبيعة، وشعر الحب، والشعر الاجتماعي والإنساني، بالإضافة إلى شعر الغربة والحنين. كما يسلّط البحث الضوء على البعد العاطفي والفكري في شعر المناجاة لدى شعراء العصبة الأندلسية، إذ يظهر جليًّا كيف عبّر هؤلاء الشعراء عن معاناتهم الداخلية وأحلامهم وآمالهم من خلال مناجاتهم للوطن أو للطبيعة أو حتى لأنفسهم، وتبرز في أشعارهم نزعة التأمل والتفكر في المصير الإنساني، مما يعكس تأثرهم بالبيئة الجديدة التي عاشوا فيها، وبالثقافات المختلفة التي احتكوا بها، كما يتناول البحث أثر الاغتراب في تشكيل رؤاهم الشعرية، وكيف أسهمت هذه المشاعر في صياغة خطاب وجداني غني بالمشاعر الإنسانية العميقة .يشمل البحث مقدمة وتمهيدًا ومبحثين؛ تتناول المقدمة أهمية البحث ومشكلته والأسئلة البحثية وهدف البحث والدراسات السابقة ويتناول التمهيد الحديث عن مدرسة المهجر وشعراء العصبة الأندلسية، ويتناول المبحث الأول تعريف المناجاة لغة واصطلاحًا وسمات شعر العصبة الأندلسية وأهم خصائصه، بينما يركز المبحث الثاني على أقسام شعر المناجاة وتقديم أمثلة عليه، ويستخلص البحث أن شعر المهجر يتميز بالإيجاز والسهولة والوضوح في اللغة والأساليب، بالإضافة إلى تعبيره العميق عن التجربة الذاتية للشاعر، ويعتمد البحث على المنهج الوصفي التحليلي لاستقراء شعر المناجاة لدى شعراء المهجر، مع التركيز على إسهامات الشعراء في التعبير عن حالتهم في الغربة، ويختتم البحث بالخاتمة والإجابة عن الأسئلة البحثية

Keywords

• الهجرة
• شعراء المهجر
• العصبة الأندلسية
• شعر المناجاة
• الاغتراب والتجربة الشخصية

EL-USBETU’L– ENDELUSİYYE GRUBU ŞAİRLERİNİN MÜNACAT ŞİİRLERİNDE EDEBİ TEMALAR

Abstract

Mehcer şairleri, göç ettikleri yeni coğrafyalarda kendi yaşam koşullarını ve memleketlerine duydukları özlemi, şiirsel münâcât biçiminde dile getiren edebî topluluklar oluşturmuş Arap şairleridir. Bu topluluklar arasında, er-Râbıṭatü’l-Kalemiyye ve el-Usbetü’l-Endelüsiyye en tanınmış iki oluşum olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, mevcut araştırma, el-Usbetü’l-Endelüsiyye topluluğuna mensup şairlerin münâcât konusunu, bu şiir türünün tematik bölümlerini ve şairler arasında gözlenen üslup farklılıklarını ele almaktadır. El-Usbetü’l-Endelüsiyye şairleri, psikolojik temalı şiirler, doğa şiirleri, aşk şiirleri, sosyal ve insani içerikli şiirler ile gurbet ve özlem temalı eserler gibi geniş bir yelpazede edebî üretim ortaya koymuşlardır. Bu çalışma, söz konusu şairlerin münâcât şiirlerinde hem duygusal hem de entelektüel boyutları irdelemekte; onların anavatana, doğaya veya bireysel varoluşlarına yönelik içsel yakarışlarında, ruhsal mücadelelerini, hayallerini ve arzularını nasıl canlı bir biçimde dile getirdiklerini ortaya koymaktadır. Şiirlerde, göç edilen yeni mekânların ve temas hâlinde olunan farklı kültürlerin etkisiyle insan kaderi üzerine derin tefekkür eğiliminin belirginleştiği görülmektedir. Ayrıca, gurbet olgusunun, şairlerin şiirsel vizyonunu nasıl şekillendirdiği ve insanî yönü güçlü, yoğun duygularla örülü bir söylem inşasına nasıl katkı sağladığı da incelenmektedir. Araştırma, önsöz, giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Önsöz kısmında, çalışmanın önemi, problemi, araştırma soruları, amacı ve konuyla ilgili önceki çalışmalar ele alınmaktadır. Ayrıca göç edebiyatı akımı ve el-Usbetü’l-Endelüsiyye şairleri hakkında genel bilgiler sunulmaktadır. Birinci bölüm, “münâcât” kavramının dilsel ve terimsel tanımını yapmakta; topluluğun şiir anlayışını, karakteristik özelliklerini ve edebî niteliklerini incelemektedir. İkinci bölüm ise münâcât türlerini ele almakta ve bu türlere dair metin örnekleri sunmaktadır. Araştırma, göç edebiyatı şiirinin dil ve üslup bakımından özlülük, sadelik ve açıklık gibi nitelikler taşıdığı; şairlerin kişisel deneyimlerini derin bir biçimde yansıttığı sonucuna ulaşmaktadır. Çalışmada betimleyici ve çözümleyici yöntem benimsenmiş; şairlerin gurbet hâllerini ifade etmedeki katkıları değerlendirilmiştir. Araştırma, sonuç bölümünde araştırma sorularına verilen yanıtlarla tamamlanmaktadır.

Keywords

• Göç
• Mehcer
• Şaşrler
• el-Usbetül-Endelüsiyye
• Münacat şiiri
• Gurbet ve kişisel deneyim

References

1. ‘Abdu’d-Dâyım, Sâbir. ’Edebu’l-Mehcer. Kahire: Dâru’l-Ma‘ârif, 1993.
2. Çalışkan, Adem. “Bir tür olarak münâcât ve İbrahim Şinâsî Efendi’nin "Münâcât"ının tahlili"”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 9/43, 88–139. (2016).
3. Davûd, Enes. et-Tecdîd fî’ş-Şi‘ri’l-Mehcerî. Kahire: Dâru’l-Kitâbi’l-‘Arabî, 1967.
4. Doğancı, Seher. “İslam ve Yorum VI’’ “Filistinli Göçmen Arap Şairlerin Yurda Dönüş Şiirleri”. Editörler Harun Bekiroğlu, Ramazan Meşe ve İsmail Söylemez, 83-97. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2002.
5. Ebû Mâzî. Îliyyâ. Dîvân. Beyrût: Dâru’s-Sâdir, 2009.
6. ed-Dakkâk, ‘Umar. Mevâkibu’l-’Edebi’l-‘Arabî ‘Abra’l-‘Usûr. Dımaşk: Dâr Tilâs, 1988.
7. el-Berâdi‘î, Hâlid Muhyi’d-dîn el-Berâdi‘î. El-Muhâcere ve’l-Muhâcirûn. Mucallad 2, Dımaşk: Vizâratu’s-Sekâfe, 2006.
8. el-Cer, Ukl. Divânu. Beyrût: Dâru’s-Sekâfe, 1964.

9. el-Feyrûz Âbâdî, Mecdu’d-Dîn Muhammed b. Ya‘kûb. el-Kâmûsu’l-Muhît. Beyrût: Dâru’l-Cîl, Mektebe ve Matba‘atu’l-Bâbi’l-Halebî, 1952.
10. el-Huri, Raşit Selim. Dîvân. Beyrut: Matba‘atu’l Mecallatü’l-eş-Şark, 1997.
11. el-Ma‘luf, Fevzi. ‘Alâ Besâtü’r-Rîh. Kahire: Müsessetu Hindâvî, 1929.
12. el-Ma‘lûf, Mîşâl. el-A‘mâlu’l-Kâmile. Trâblus: Menşûrât Curûs Bres, t.s.
13. el-Ma‘luf, Şafîk. Dîvân. Beyrut: Dâr el-Kütüb, 1986.
14. en-Nâ‘ûrî, ‘Îsâ. Edebu’l-Mehcer. el-Kâhira: Dâru’l-Me‘ârif, Bs. 3, 1977.
15. Farhat, Elyas. Dîvân "es-Sayf". Sao Paulo: Matba‘atu’l- Safadî et-Ticârî, 1954.
16. Hafâcî, Muhammed ‘Abdul-Mun‘im. Kıssatu’l-Edebi’l-Mehcerî. 2.bs. Beyrût: Dâru’l-Kitâbi’l-Lübnânî, 1980.
17. Haydûş, Ahmed. El-İtticâhu’n-Nefsî fi’l-Nakdi’l-‘Arabyyi’l-Hadîs. Cezair: Divânu Matbû‘âti’l-Cami‘iyye, 1995.
18. Ibn Manzûr, Muhammed b. Mükerrem. Lisânu’l-‘Arab. İ‘dâd, ‘Abdullah ‘Alî el-Kebîr, Muhammed ‘Ahmed Hasbullah, Hâşim Muhammed eş-Şâzilî. Kahire: Mucallad 6, Dâru’l-Me‘ârif, t.s.
19. Kuttâmî, Semîr Bedvân. İlyâs Ferhât Şa‘iru’l-‘Arab fî’l-Mehcer. Kahire: Dâru’l-Me‘ârif, 1971.
20. Mecma‘u’l-Beyâni’l-Hadîs. Tefsîru Müfredâti Elfâzi’l-Kurâni’l-Kerîm. Beyrût: Dâru’l-Kitâbi’l-Lübnânî, Kahire: Dâru’l-Kitâbi’l-Mısri, 1980.
21. Mecma‘u’l-Luğati’l-‘Arabiyye. Mu‘cemu Elfâzi’l-Kurâni’l-Kerîm. 2.bs. Kahire: el-İdâratu’l-‘Âmme li’l-Mu‘cemâti ve İhyâi’t-Turâs, 1990.
22. Sâmi, Şemseddin. Kamûs-i Türkî. İstanbul: Yeditepe Yayınevi, 2019