Year 2016, Volume 11 , Issue 2, Pages 62 - 84 2016-04-11

KAMU YÖNETİMİNİN DENETLENMESİNDE DİLEKÇE VE BİLGİ EDİNME HAKKININ KULLANILMASI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU İLE İSVEÇ PARLAMENTO OMBUDSMANLIĞI’NA YAPILAN ŞİKAYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

S. MUSTAFA ÖNEN [1]


İdarenin hukuk dışı işlemlere ve gizliliğe kaymasının önlenmesi için tanınan dilekçe ve bilgi edinme hakkı, günümüzde kamu yönetiminin denetlenmesinin önemli bir aracı haline gelmiştir. Kişilerin idareye dilekçeyle başvurması ve bilgi edinme hakkına sahip olması, kamu yönetiminin belki de en etkili denetim araçlarından kabul edilebilir. Hukuk devletinin en önemli özelliği, vatandaş ile devlet arasındaki ilişkilerin önceden genel nitelikli kurallara dayandırılması ve temel hakların güvence altına alınmasıdır. Vatandaşın idareden dilekçe yoluyla istekte bulunması veya şikayetçi olması ile kendisi ile ilgili bir konuda bilgi edinme hakkına sahip olması, hukuk devletinin en önemli hak arama yollarından sayılmaktadır. Bu çalışmanın esas amacı, kamu yönetiminde dilekçe ve bilgi edinme hakkının gelişimini ve kullanılmasını özellikle yasal ve kurumsal açıdan incelemek; Kamu Denetçiliği Kurumu örneğinden yola çıkılarak kuruma yapılan şikayet başvuru türlerini ve kurumun verdiği kararları özellikle İsveç Parlamento Ombudsmanlığının yapısı ve kararlarıyla da belli ölçüde karşılaştırarak açıklamaktır. 

Kamu Yönetiminin Denetimi, Ombudsman Denetimi, Dilekçe Hakkı, Bilgi Edinme Hakkı
  • • Abraham, A., (2008). “The Ombudsman as Part of the UK Constitution: A Contested Role ?”, Parliamentary Affairs, Vol. 6, No. 1, p. 206-215.
  • • Akpınar, M., (2011). “Gün Işığında Yönetim Açısından Türk Kamu Yönetiminde Açıklık ve Şeffaflık Sorunu”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:16, Sayı:2, ss.235-261.
  • • Aktel, M., Kerman, U., Altan, Y., Lamba, M. ve Burhan, O., (2013). “Türkiye İçin Yeni Bir Denetim Modeli: Kamu Denetçiliği (Ombudsman)”, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:5, Sayı:9, ss.21-37.
  • • Ambroz, M., (2005). “The Mediating Role of the Ombudsman in the Protection of Human Rights”, International Journal of Social Welfare, Blackwell Publishing Ltd., Volume: 14, pg.145-153.
  • • Arklan, Ü., (2006). “Bir Kamu Denetim Sistemi Olarak Ombudsman ve Türkiye’de Uygulanabilirliği”, Selçuk İletişim, 4(3), s.82-100.
  • • Armağan, S., (1972), Dilekçe Hakkı ve 1961 Anayasası, Fakülteler Matbaası, İstanbul.
  • • Armstrong, E., (2005). Integrity, Transparency and Accountability in Public Administration: Recent Trends, Regional and International Developments and Emerging Issues, United Nations (UN), Economic & Social Affairs.
  • • Anayurt, Ö. (2002). “1982 Anayasası ve 3071 Sayılı Kanuna Göre Dilekçe Hakkı”, İnsan Hakları Yıllığı (2001-2002), TODAİE Yayını, Cilt.23-24/1, Ankara, ss:95-128.
  • • BİMER -Başbakanlık İletişim Merkezi- (2013-2014) www.bimer.gov.tr/Forms/pgMain.aspx, (Erişim Tarihi: 14.08.2015).
  • • Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu (BEDK) (2015), “Bilgi Edinme Hakkı: Teorik Çerçeve, Dünya ve Türkiye Uygulaması”, http://www.bedk.gov.tr/BilgiEdinmeHakki.aspx, (Erişim Tarihi: 20.12.2015).
  • • Brewer, B., (2007). “Citizen or Customer ? Complaints Handling in the Public Sector”, International Review of Administrative Science, SAGE Publications, Vol. 73 (4), pg. 549-556.
  • • Canöz, K., (2008). “Kamuda Halkla İlişkilerin Yeni Yüzü: Bilgi Edinme Yasası”, Selçuk İletişim Dergisi, 5 (3), ss:141-152.
  • • Efe, H. ve Demirci, M., (2013), “Ombudsmanlık Kavramı ve Türkiye’de Kamu Denetçiliği Kurumundan Beklentiler”, Sayıştay Dergisi, Sayı:90/Temmuz-Eylül, ss:49-72.
  • • Eken, M., (1995-1996). “Bilgi Edinme Hakkı”, İnsan Hakları Yıllığı (1995-1996), TODAİE Yayını, Cilt: 17-18, Ankara, ss:61-75.
  • • Eken, M., (2005). “Gizlilik Geleneğinden Şeffaf Yönetime Doğru”, Amme İdaresi Dergisi, Cilt:38(1), ss:113-130.
  • • Erdoğan, H.S., (2008), Türkiye’de Dilekçe Hakkı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Dilekçe Komisyonu, Yayınlanmamış Uzmanlık Tezi, Ankara.
  • • Erhürman, T., (1998). “Ombudsman”, Amme İdaresi Dergisi, Cilt:31, Sayı:3, ss:87-102.
  • • Erhürman, T., (2000). “Türkiye İçin Nasıl Bir Ombudsman Formülü?”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt:49, Sayı:1-4, ss:155-180.
  • • Eryılmaz, B., (2006). Kamu Yönetimi, İstanbul, Erkam Matbaası.
  • • European Parliament (2015), www.europarl.europa.eu/atyourservice/en/displayFtu.html?ftuld=FTU_2.1.4.html, (Erişim Tarihi: 14.08.2015).
  • • Fendoğlu, H.T., (2010). Kamu Denetçiliği (Ombudsmanlık), Stratejik Düşünce Enstitüsü, SDE Analiz.
  • • Gözler, K. ve Kaplan, G., (2011). İdare Hukukuna Giriş, Bursa, Ekin Basım Yayın Dağıtım, Güncelleştirilmiş 14. Baskı.
  • • Gözübüyük, Ş.A., (2014). Yönetim Hukuku, Güncelleştirilmiş 32. Bası, Turhan Kitabevi, Ankara.
  • • Hacip, Y.H., (2006). Kutadgu Bilig, Hazırlayan: Hayati Develi, Alkım Yayınevi, Birinci Baskı.
  • • Işıkay, M., (2015). “Ombudsmanlık Kurumunun Avrupa Birliği ve Türkiye’deki Konumu”, www.ombudsman.gen.tr/makale/detay.asp?id=30, (Erişim Tarihi: 15.12.2015).
  • • Kahraman, M., (2011). “Hukuk Devletine Katkıları Bakımından Kamu Denetçiliği”, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:8, Sayı:16, ss:355-373.
  • • Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) (2013), 2013 Yılı Faaliyet Raporu.
  • • Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK)(2014a), 2014 Yılı Faaliyet Raporu.
  • • Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK)(2014b), 2014 Yıllık Raporu.
  • • Kaya, C., (2005), İdare Hukukunda Bilgi Edinme Hakkı, Seçkin Yayıncılık, Ankara.
  • • Kurban, Y., (2012). “Divan-ı Mezalim’den Ombudsmanlığa Kamu Denetçiliğinin Tarihi Arka Planı”, Ekev Akademi Dergisi, Yıl:16, Sayı:52, ss:91-104.
  • • Maier, U. and Rabler, S.H., (2011). “Open: The Changing Relation Between Citizens, Public Administration, and Political Authority”, JeDEM (Journal of eDemocracy), pg:182-191.
  • • Nizamü’l-Mülk (2012). Siyasetname -Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi-, Çev. Mehmet Taha Ayar, İstanbul, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, IV. Basım.
  • • Ökten, S. ve Turhan, D.G., (2014). “6328 Sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu ve Komisyon Raporlarında Yer Alan Eleştiriler Çerçevesinde Bir Değerlendirme”, Paradoks Ekonomi, Sosyoloji ve Politika Dergisi, C.11, S.02, s.129-151.
  • • Önen, S.M., (2015). “Ombudsmanlık Kurumu: İsveç Parlamento Ombudsmanlığı İle Kamu Denetçiliği Kurumu’nun Denetim Alanları ve Kararlarının İncelenmesi”, İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:4, Sayı:1, ss:165-186.
  • • Pickl, V.J., (1986). “Ombudsman ve Yönetimde Reform”, Çev. Turgay Ergun, Amme İdaresi Dergisi, TODAİE: Ankara, Sayı:19/4, ss:37-46.
  • • Sayan, İ.Ö. (2014). “Türkiye’de Ombudsmanlık Kurumunun Uygulanabilirliği ve Alternatif Denetim Yöntemleri”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Cilt:69, No.2, ss:333-349.
  • • Sezen, S., (2001). “Ombudsman: Türkiye İçin Nasıl Bir Çözüm Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Tasarısı Üzerine Bir Değerlendirme”, Amme İdaresi Dergisi, TODAİE: Ankara, Cilt:34, Sayı:4, ss:71-96.
  • • Şahin, E., (2012). Cumhuriyet Anayasaları 1921-1924-1962-1982, Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş., İstanbul.
  • • Şengül, R., (2013). “Kamu Yönetimi İle Birey İlişkilerinin Dönüşümüne Ombudsman Kurumunun Etkisi”, Cilt:18, Sayı:3, ss.71-88.
  • • Şengül, R., (2014). “Avrupa Konseyi Belgelere Erişim Özgürlüğü Sözleşmesi Karşısında Türkiye’de Bilgi Edinme Hakkı”, Amme İdaresi Dergisi, Cilt:47, Sayı:3, ss.91-110.
  • • Sürekli, N.C., (2013). Kamu Yönetiminde Açıklık/Şeffaflık Anlayışı Çerçevesinde Bilgi Edinme Hakkı ve Türkiye’de Kamu Yönetimine Etkisi, Yayınlanmamış Y.Lisans Tezi (Danışman: Önder Kutlu), Konya, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Yönetimi Anabilim Dalı Kamu Yönetimi Bilim Dalı.
  • • Tortop, N., İsbir, E.G., Aykaç, B., Yayman, H. ve Özer, M.A., (2010). Yönetim Bilimi, Ankara, Nobel Yayın Dağıtım, 8. Baskı.
  • • TBMM –Türkiye Büyük Millet Meclisi- (2015), www.tbmm.gov.tr/komisyon/dilekce/tarihce.htm, (10.07.2015).
  • • The Parliamentary Ombudsmen, 2015a, (https://www.jo.se/en/), (20.08.2015).
  • • The Parliamentary Ombudsmen, 2015b, (http://www.jo.se/en/About-JO/),(20.08.2015).
  • • The Parliamentary Ombudsmen, 2015c, (http://www.jo.se/en/How-to-complain/Who-can-I-complain-about/), (20.08.2015).
  • • The Swedish Parlimentary Ombudsmen Report for the Period 1 July 2013 to 30 June 2014, Summary in English.
  • • Yağmurlu, A., (2007). “Bilgi Edinme Kanunu ve Halkla İlişkiler”, Amme idare Dergisi, Cilt:40, Sayı:4, ss.63-79.
  • • Yaşamış, F.D., (2015). “Anayasa Hukuku ve İnsan Hakları Açısından Bilgi Edinme Hakkı”, www.bilgilenmehakki.org, (Erişim Tarihi:20.12.2015).
  • • Yatkın, A. ve Taşer, İ., (2015). “Kamu Yönetiminde Denetim Aracı Olarak Ombudsmanlık: Türkiye ve Avrupa Birliği Karşılaştırmalı Örnekolay Araştırması”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi/Fırat University Journal of Social Science, Cilt:25, Sayı:1.
Primary Language tr
Journal Section Public Management
Authors

Author: S. MUSTAFA ÖNEN

Dates

Publication Date : April 11, 2016

Bibtex @ { nwsasocial213750, journal = {Social Sciences}, issn = {}, eissn = {1308-7444}, address = {}, publisher = {NWSA}, year = {2016}, volume = {11}, pages = {62 - 84}, doi = {}, title = {KAMU YÖNETİMİNİN DENETLENMESİNDE DİLEKÇE VE BİLGİ EDİNME HAKKININ KULLANILMASI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU İLE İSVEÇ PARLAMENTO OMBUDSMANLIĞI’NA YAPILAN ŞİKAYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ}, key = {cite}, author = {ÖNEN, S. MUSTAFA} }
APA ÖNEN, S . (2016). KAMU YÖNETİMİNİN DENETLENMESİNDE DİLEKÇE VE BİLGİ EDİNME HAKKININ KULLANILMASI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU İLE İSVEÇ PARLAMENTO OMBUDSMANLIĞI’NA YAPILAN ŞİKAYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Social Sciences , 11 (2) , 62-84 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/nwsasocial/issue/20123/213750
MLA ÖNEN, S . "KAMU YÖNETİMİNİN DENETLENMESİNDE DİLEKÇE VE BİLGİ EDİNME HAKKININ KULLANILMASI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU İLE İSVEÇ PARLAMENTO OMBUDSMANLIĞI’NA YAPILAN ŞİKAYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ". Social Sciences 11 (2016 ): 62-84 <https://dergipark.org.tr/en/pub/nwsasocial/issue/20123/213750>
Chicago ÖNEN, S . "KAMU YÖNETİMİNİN DENETLENMESİNDE DİLEKÇE VE BİLGİ EDİNME HAKKININ KULLANILMASI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU İLE İSVEÇ PARLAMENTO OMBUDSMANLIĞI’NA YAPILAN ŞİKAYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ". Social Sciences 11 (2016 ): 62-84
RIS TY - JOUR T1 - KAMU YÖNETİMİNİN DENETLENMESİNDE DİLEKÇE VE BİLGİ EDİNME HAKKININ KULLANILMASI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU İLE İSVEÇ PARLAMENTO OMBUDSMANLIĞI’NA YAPILAN ŞİKAYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ AU - S. MUSTAFA ÖNEN Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - DO - T2 - Social Sciences JF - Journal JO - JOR SP - 62 EP - 84 VL - 11 IS - 2 SN - -1308-7444 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Social Sciences KAMU YÖNETİMİNİN DENETLENMESİNDE DİLEKÇE VE BİLGİ EDİNME HAKKININ KULLANILMASI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU İLE İSVEÇ PARLAMENTO OMBUDSMANLIĞI’NA YAPILAN ŞİKAYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ %A S. MUSTAFA ÖNEN %T KAMU YÖNETİMİNİN DENETLENMESİNDE DİLEKÇE VE BİLGİ EDİNME HAKKININ KULLANILMASI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU İLE İSVEÇ PARLAMENTO OMBUDSMANLIĞI’NA YAPILAN ŞİKAYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ %D 2016 %J Social Sciences %P -1308-7444 %V 11 %N 2 %R %U
ISNAD ÖNEN, S. MUSTAFA . "KAMU YÖNETİMİNİN DENETLENMESİNDE DİLEKÇE VE BİLGİ EDİNME HAKKININ KULLANILMASI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU İLE İSVEÇ PARLAMENTO OMBUDSMANLIĞI’NA YAPILAN ŞİKAYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ". Social Sciences 11 / 2 (April 2016): 62-84 .
AMA ÖNEN S . KAMU YÖNETİMİNİN DENETLENMESİNDE DİLEKÇE VE BİLGİ EDİNME HAKKININ KULLANILMASI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU İLE İSVEÇ PARLAMENTO OMBUDSMANLIĞI’NA YAPILAN ŞİKAYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Social Sciences. 2016; 11(2): 62-84.
Vancouver ÖNEN S . KAMU YÖNETİMİNİN DENETLENMESİNDE DİLEKÇE VE BİLGİ EDİNME HAKKININ KULLANILMASI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU İLE İSVEÇ PARLAMENTO OMBUDSMANLIĞI’NA YAPILAN ŞİKAYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Social Sciences. 2016; 11(2): 84-62.