Research Article

Ülkelerin Çevresel Performanslarının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ve Bulanık Mantık Tabanlı Bir Yaklaşım İle Bütünleşik Olarak Değerlendirilmesi

Volume: 14 Number: 3 December 31, 2019
EN TR

Ülkelerin Çevresel Performanslarının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ve Bulanık Mantık Tabanlı Bir Yaklaşım İle Bütünleşik Olarak Değerlendirilmesi

Abstract

Son yıllarda endüstrileşme, nüfus artışı, toplumun ihtiyaçlarının sürekli artması ve teknolojik gelişmeler nedeniyle ülkelerin çevresel sorunları gittikçe artmakta ve bu sorunu ortadan kaldırmak için ülkeler gerekli önlem ve tedbirleri almaktadır. Bu çalışmada çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinden Entropi, Gri İlişkisel Analiz (GİA) ve Oransal Analize Dayalı Çok Amaçlı Optimizasyon (MOORA) yöntemleri bütünleşik olarak kullanılarak ülkelerin çevresel performanslarını ölçen altı farklı çok kriterli karar verme modeli tanıtılmıştır. Entropi yöntemi ile kriter ağırlıkları hesaplanmış, GİA ve MOORA yöntemleri ile de ülkelerin çevresel performans düzeyleri analiz edilmiştir. Ayrıca altı farklı ÇKKV modelinden elde edilen sonuçlar bulanık mantık tabanlı bir yaklaşım ile birleştirilerek tek bir sonuca ulaşılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, en önemli kriterlerin ormanlar, tarım ve su kaynakları olduğu, en iyi performans gösteren ülkelerin Avusturya, Danimarka ve Fransa olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

References

  1. Ab-rahim, Rossazana (2015), “Environmental Performance of ASEAN Countries: A Data Envelopment Analysis”, Journal of Economic Policy and Research, Vol. 10, No. 1: 98-108.
  2. Adalı, Esra Aytaç; Tuş Işık, Ayşegül (2017), “The Multi-Objective Decision Making Methods Based on MULTIMOORA and MOOSRA For The Laptop Selection Problem, Journal of Industrial Engineering International, Vol. 13, No. 2: 229-237.
  3. Akıncı, Sevcan Kılıç; Akıncı, M. Mehmet (2010), “Sürdürülebilir Kalkınmaya Katkı Bağlamında Örgütlerin Çevresel Performansları ve Performans Değerlendirme Teknikleri”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, C. 24, S. 1: 193-207.
  4. Aksu, Esra Özkan; Gencer, Cevriye Temel (2018), “Veri Zarflama Analizi İle OECD Ülkelerinin Çevre Performansının İncelenmesi”, International Journal of Economic and Administrative Studies, 18. EYİ Özel Sayısı, 191-206.
  5. Bhowmik, Chiranjib; Baruah, Abhinandan; Bhowmik, S.; Ray, A. (2009), “Green Energy Sources Selection For Sustainable Energy Planning Using Multi-Criteria Decision-Making Approach”, International Conference on Mechanical, Materials and Renewable Energy, Vol. 377, No. 1: 1-9.
  6. Bimha, Alfred; Nhamo, Goldwell (2017), “Measuring Environmental Performance of Banks: Evidence From Carbon Disclosure Project (CDP) Reporting Banks”, Journal of Economic and Financial Sciences, Vol. 10, No. 1: 26-46.
  7. Brauers, Willem Karel (2013), “Multi-Objective Seaport Planning by MOORA Decision Making”, Annals of Operations Research, Vol. 206, No. 1: 39-58.
  8. Brauers, Willem Karel; Ginevičius, Romualdas; Podvezko, V. (2010), “Regional Development In Lithuania Considering Multiple Objectives By The MOORA Method”, Technological and Economic Development of Economy, Vol. 16, No. 4: 613-640.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2019

Submission Date

October 30, 2018

Acceptance Date

January 2, 2020

Published in Issue

Year 2019 Volume: 14 Number: 3

APA
Ayçin, E., & Çakın, E. (2019). Ülkelerin Çevresel Performanslarının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ve Bulanık Mantık Tabanlı Bir Yaklaşım İle Bütünleşik Olarak Değerlendirilmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 14(3), 631-656. https://doi.org/10.17153/oguiibf.476373
AMA
1.Ayçin E, Çakın E. Ülkelerin Çevresel Performanslarının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ve Bulanık Mantık Tabanlı Bir Yaklaşım İle Bütünleşik Olarak Değerlendirilmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2019;14(3):631-656. doi:10.17153/oguiibf.476373
Chicago
Ayçin, Ejder, and Enver Çakın. 2019. “Ülkelerin Çevresel Performanslarının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Ve Bulanık Mantık Tabanlı Bir Yaklaşım İle Bütünleşik Olarak Değerlendirilmesi”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi 14 (3): 631-56. https://doi.org/10.17153/oguiibf.476373.
EndNote
Ayçin E, Çakın E (December 1, 2019) Ülkelerin Çevresel Performanslarının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ve Bulanık Mantık Tabanlı Bir Yaklaşım İle Bütünleşik Olarak Değerlendirilmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 14 3 631–656.
IEEE
[1]E. Ayçin and E. Çakın, “Ülkelerin Çevresel Performanslarının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ve Bulanık Mantık Tabanlı Bir Yaklaşım İle Bütünleşik Olarak Değerlendirilmesi”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, vol. 14, no. 3, pp. 631–656, Dec. 2019, doi: 10.17153/oguiibf.476373.
ISNAD
Ayçin, Ejder - Çakın, Enver. “Ülkelerin Çevresel Performanslarının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Ve Bulanık Mantık Tabanlı Bir Yaklaşım İle Bütünleşik Olarak Değerlendirilmesi”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 14/3 (December 1, 2019): 631-656. https://doi.org/10.17153/oguiibf.476373.
JAMA
1.Ayçin E, Çakın E. Ülkelerin Çevresel Performanslarının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ve Bulanık Mantık Tabanlı Bir Yaklaşım İle Bütünleşik Olarak Değerlendirilmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2019;14:631–656.
MLA
Ayçin, Ejder, and Enver Çakın. “Ülkelerin Çevresel Performanslarının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Ve Bulanık Mantık Tabanlı Bir Yaklaşım İle Bütünleşik Olarak Değerlendirilmesi”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, vol. 14, no. 3, Dec. 2019, pp. 631-56, doi:10.17153/oguiibf.476373.
Vancouver
1.Ejder Ayçin, Enver Çakın. Ülkelerin Çevresel Performanslarının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ve Bulanık Mantık Tabanlı Bir Yaklaşım İle Bütünleşik Olarak Değerlendirilmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2019 Dec. 1;14(3):631-56. doi:10.17153/oguiibf.476373

Cited By