SOBA MONTAJ HATTINDA ERGONOMİK RİSK DEĞERLENDİRMESİ
Öz
Katı yakıtlı soba üretim sektörü fiziksel zorlanmaların yoğun olduğu ve bu nedenle de çalışanların kas iskelet sistemi rahatsızlıklarını yaşadıkları sektörlerden biridir. Bu çalışmada, bir döküm fabrikasının katı yakıtlı soba montaj hatlarında çalışan işçilerin maruz kaldıkları fiziksel zorlanmaların tespiti ve azaltılması için iyileştirme önerileri geliştirilmesi amaçlanmıştır. İşletmenin üretim süreci incelenmiş, fiziksel zorlanmaların en fazla olduğu montaj atölyesinin birinci hücresinde, Dört Köşe Şömine Soba montajı için 3 istasyon ve toplam 36 işlem tanımlanmıştır. Her bir istasyondaki tüm işlemler için REBA ve BAUA yöntemleri ile ergonomik risk değerlendirmeleri yapılmıştır. REBA skorları; birinci, ikinci ve üçüncü istasyonlar için sırası ile 2-12 (çok yüksek); 2-11 (çok yüksek); 2-10 (yüksek); BAUA skorları ise 1-4 (epey fazla yük) elde edilmiştir. Risk skorları yüksek olan; birinci istasyonda 8 işlemden 6, ikinci istasyonda 10 işlemden 3 ve üçüncü istasyonda 18 işlemden 8’inde iyileştirme çalışmaları yapılmıştır. Geliştirmeler sonucunda, REBA skorlarında; birinci istasyonda %72, ikinci istasyonda %41 ve üçüncü istasyonda %40 iyileştirme sağlanmış ve işlemlerin risk skorları “kabul edilebilir” düzeye indirilebilmiştir. BAUA için ise iyileştirme yüzdeleri sırası ile %70, %51 ve %43 olarak elde edilmiştir. Çalışanlara daha sağlıklı bir çalışma ortamı sağlamak için önerilerin maddi boyutunun yerine getirilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Ergonomik Risk Değerlendirmesi,Kas-İskelet Sistemi Hastalıkları,REBA,BAUA
References
- Akay, D., Dağdeviren, M. Ve Kurt, M. (2003). Çalışma Duruşlarının Ergonomik Analizi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 18(3), 73-84.
- Akay, D. Ve Toksari, M. D. (2009). Ant Colony Optimization Approach for Classification of Occupational Low Back Disorder Risks. Human Factors and Ergonomics in Manufacturing, 19 (1), 1–14.
- Apaydın, U., Erol, E., Koçyiğit M.F. ve Elbasan, B. (2016). Öğretmenlerde Bel Ağrısı İle İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi, Turkish Journal of Physiotherapy and Rehabilitation, 27(2), 42-47.
- Atıcı, H., Gönen, D. ve Oral, A., (2015). Çalışanlarda Zorlanmaya Neden Olan Duruşların REBA Yöntemi ile Ergonomik Analizi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 3(3), 239-244.
- Atasoy, A., Keskin, F., Başkesen, N. ve Tekingündüz, S. (2010). Laboratuvar çalışanlarında işe bağlı kas iskelet sistemi sorunları ve ergonomik risklerinin değerlendirilmesi. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 2, 1309-1972.
- Babalık F. (2016). Mühendisler İçin Ergonomi –İşbilim-, Beşinci Baskı, Dora Yayın Dağıtım Ltd.Şti., Bursa.
- Bilir, N. (2011). Meslek Hastalıkları Tanı, Tedavi ve Korunma İlkeleri. Hacettepe Tıp Dergisi, 42(4), 142-157.
- Chiasson, M.E., Imbeau, D., Major, J., Aubry, K. ve Delisle A. (2012). Comparing the Results of Eight Methods Used to Evaluate Risk Factors Associated With Musculoskeletal Disorders, International Journey Of Industrial Ergonomics, 42, 478-488.
- David, C. G. (2005). Ergonomic Methods for Assessing Exposure to Risk Factors for Work- related Musculoskeletal Disorders, Occupational Medicine, 55, 190-199.
- Enez, K. ve Nalbantoğlu, S.S. (2015). REBA yönteminin ormancılık faaliyetleri açısından değerlendirilmesi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 3(3), ÖS: Ergonomi2015, 127-131.