GÖZENEK VE GÖZENEK TİPLERİ
Öz
Bu makale tortul kayacın en önemli
özelliklerinden biri olan gözenekleri tanıtmakta ve daha iyi anlaşılmasına
katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Gözeneklilik kayacın boşluk hacminin, kayacın
toplam hacmine oranı olarak tanımlanır. Gözenekler kökensel açıdan birincil ve
ikincil gözeneklilik olmak üzere başlıca iki gruba ayrılır. Birincil
gözeneklilik kayaç ilk çökeldiğinde oluşan gözenek türlerini içerir. İkincil
gözeneklilik ise diyajenez sırasında çözünme, dolomitleşme, yeniden
kristallenme ve çatlak oluşumuna bağlı olarak oluşur. İkincil gözenekler
gömülme derinliğine bağlı olarak ögenetik (sığ gömülme), mesogenetik (derin
gömülme) ve telegenetik (gerileyici gömülme) olmak üzere üçe ayrılır. Ayrıca
gözenekler geometrik özelliklerine ve kayaç dokusuyla olan ilişkisine göre de
üçe ayrılır. Bunlar doku seçimli, doku seçimli olmayan ve doku seçimli veya
olmayandır. Boyutlarına göre de gözenekler üç grupta toplanır: (i) mikrogözenek
< 4 mm, orta gözenek 4 mm- 4mm, ve büyük gözenek
4-256 mm.
Anahtar Kelimeler
Gözenek,Gözeneklilik,Gözenek tipleri,Gözenek kökeni,Kayaç dokusu
References
- Aguilera, R., (1987). Geologic aspects. In: Beaumont, E.A. and Foster, N.H. (eds). Reservoirs I Properties. AAPG Treatise Petroleum Geology Reprint Series No. 3, pp. 260-305.Asquith, G.B. and Gibson, C.R,, (1982). Basic well log analysis for geologists. AAPG Methods in Exploration Series No. 3, 216 p.
- Athy, L.F., (1930). Density, porosity and compaction of sedimentary rocks. Bulletin of the American Association of Petroleum Geologists, 14, 1-24.
- Casazza, L.R., 2017. Pleistocene reefs of the Egyptian Red Sea: environmental change and community persistence. PeerJ, 5:e3504; DOI 10.7717/peerj.3504.
- Choquette, P.W. and Pray, L.C., (1970). Geologic nomenclature and classification of porosity in sedimentary carbonates. American Association of Petroleum Geologists Bulletin, 54, 207-250.
- Duran, O. Ve Sayılı, A., (1993). Karbonat diyajenezi ve porozite. Duran, O. ve Şengündüz, N. (ed.), Karbonat kayaları ve rezervuar özellikleri. Ankara: TPAO Araştırma Merkezi Grubu Başkanlığı Eğitim Yayınları No: 24, 75-97.
- Eren, M., Güler, C., Kadir, S. & Wanas, H., (2016). Sedimentological, mineralogical and geochemical characteristics of the ooids in Cleopatra (Sedir Island, Gökova Bay, SW Turkey) and Alexandria (NW Egypt) Beach sediments: A comparison and reality of myth of the love. Chemie der Erde, 76,157–169.
- Görmüş, M., (2012). Sedimantoloji ve stratigrafi ilkeleri. Ankara: Ankara Üniversitesi Yayını.
- Graton, L.C.,Fraser, H.J., (1935). Systematic packing of spheres- with particular relation to porosity and permeability. Journal of Geology, 43, 785-909.
- http://www.lakeneosho.org/Paleolist/69/Lrg1.html (Erişim: tarihi: 07/10/2019)
- https://natureinfocus.blog/2011/07/09/fossil-worm-burrows-scallops-at-bran-point/(Erişim tarihi : 07/10/2019)